Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 czerwca 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 2103/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę R. K. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2014 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie odmowy przyznania płatności.
Sąd I instancji wskazał, że skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, a pismo zawierające wezwanie zawierało prawidłowe pouczenie o skutkach niezastosowania się do wezwania w wyznaczonym terminie i zostało skarżącemu skutecznie doręczone. Termin do uiszczenia wpisu upłynął z dniem 6 maja 2016 r., skarga nie została opłacona zatem podlegała odrzuceniu. Sąd I instancji zwrócił także uwagę, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 20 stycznia 2015 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, a Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2015 r., sygn. akt. II GZ 183/15 oddalił zażalenie skarżącego na to postanowienie.
W związku z powyższym zarządzeniem Przewodniczącego V Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 czerwca 2015 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł. W odpowiedzi na ww. wezwanie skarżący w dniu 22 czerwca 2015 r. wniósł zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu oraz kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 8 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił zmiany postanowienia z dnia 20 stycznia 2015 r. o odmowie przyznania prawa pomocy. Zażalenie na to postanowienie wniósł skarżący w dniu 5 października 2015 r. Postanowieniami wydanymi w dniu 24 listopada 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny odpowiednio oddalił zażalenie skarżącego na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego (sygn. akt. II GZ 728/15) oraz oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie z dnia 8 września 2015 r. (sygn. akt. II GZ 729/15).
Sąd I instancji podkreślił, że prawomocne rozstrzygnięcie kwestii prawa pomocy posiada również moc wiążącą wobec Sądu, który je wydał. W takiej sytuacji złożony przez skarżącego w dniu 6 maja 2016 r. kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonany w terminie określonym w wezwaniu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia i tym samym nie wywiera wpływu na bieg terminu określonego w art. 220 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej: p.p.s.a.).
R. K. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości, wnosząc o jego uchylenie i nadanie biegu wnioskowi o przyznanie prawa pomocy, który nie został uwzględniony.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że złożony przez skarżącego wniosek o zwolnienie od kosztów jest kolejnym takim wnioskiem w sprawie. Trafnie zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że pierwszy wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych został już merytorycznie i prawomocnie rozstrzygnięty. Tym samym, rozstrzygnięcie kwestii wpadkowej uzyskało już moc wiążącą, zatem obowiązkiem skarżącego było uiszczenie wymaganego wpisu. Natomiast złożenie kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia i tym samym nie ma wpływu na bieg terminu określonego w art. 220 p.p.s.a.
Prawomocność postanowienia w sprawie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych oznacza obowiązek strony uiszczenia wymaganego wpisu (por. postanowienie SN z dnia 9 grudnia 2002 r., sygn. akt III RN 144/02). Od obowiązku tego nie zwalnia strony ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, do czego strona ma prawo w związku z art. 165 p.p.s.a. Słusznie Sąd I instancji uznał, że ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu wystosowanym do strony po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia na toczące się postępowanie (por. postanowienie NSA z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt I GZ 400/16, postanowienie NSA z 10 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 115/10, postanowienie NSA z 8 stycznia 2014 r., sygn. akt II GZ 761/13, postanowienie NSA z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 536/13).
Podkreślić również należy, że ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony w sytuacji, gdy sąd prawomocnym postanowieniem ocenił, że skarżący nie spełnia przesłanek zwolnienia go z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania, nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez Sąd w wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez Sąd terminie. Dopiero bowiem wydanie przez Sąd prawomocnego postanowienia odmiennej treści w przedmiocie udzielania stronie prawa pomocy, skutkuje utratą mocy pierwszego postanowienia (porównaj wyżej cytowane postanowienie SN z dnia 21 kwietnia 1999 r. sygn. akt I CKN 1461/98, opubl. w: OSNC 1999 Nr 11, poz. 196). Inne postępowanie sądu może prowadzić do uniemożliwienia prowadzenia postępowania wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków strony o przyznanie prawa pomocy i skutkować nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania, a nawet trudnością w jego zakończeniu orzeczeniem rozstrzygającym sprawę co do meritum.
Należało więc uznać, że prawomocne postanowienie Sądu o odmowie zwolnienia strony z obowiązku ponoszenia kosztów oraz ponowne wezwanie do uiszczenia należnej opłaty, nie zwalniało skarżącego od skutków niezastosowania się do tego wezwania, pomimo wystąpienia z kolejnym wnioskiem w tym przedmiocie. W tych okolicznościach należało uznać, że Sąd I instancji zasadnie odrzucił skargę z uwagi na niewykonanie zarządzenia, tj. nieuiszczenie wpisu w wyznaczonym terminie, pomimo prawidłowego pouczenia.
Z podanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.