Uzasadnienie
Postanowieniem z 18 listopada 2020 r. (sygn. akt III SA/Lu 827/20) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (dalej zwany "WSA"), działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej zwanej "ppsa"), odrzucił skargę Spółki A (dalej zwanej "Skarżącą") na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej zwanego "GITD") z [...] czerwca 2020 r. (nr [...]) w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
WSA stwierdził, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 29 września 2020 r. Skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi przez podpisanie skargi przez osoby uprawnione do reprezentowania spółki oraz złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu, określającego umocowanie do reprezentowania Skarżącej, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi Skarżąca przesłała skargę podpisaną przez A. B. wraz z informacją z Krajowego Rejestru Sądowego i pełnomocnictwem z 23 lipca 2019 r. dla A. B. Zdaniem WSA, z nadesłanej przez Skarżącą informacji z Krajowego Rejestru Sądowego nie wynika umocowanie osoby, która podpisała skargę do reprezentowania Skarżącej.
Również z treści pełnomocnictwa nie wynika, żeby A. B. był upoważniony do reprezentowania Skarżącej przed sądem administracyjnym, stosownie do art. 35 § 2 ppsa. Wobec tego WSA uznał podpis osoby niemającej prawa reprezentowania spółki w postępowaniu sadowoadministracyjnym za nieskuteczny, a skargę w ten sposób podpisaną za obarczoną brakiem formalnym. W konsekwencji WSA ocenił, że Skarżąca nie wykonała wezwania Sądu i dlatego skarga podlegała odrzuceniu.
Skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie WSA, zaskarżając to orzeczenie w całości. Wniosła o dokonanie autokorekty zaskarżonego postanowienia WSA, a w razie braku dokonania autokorekty wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i o nakazanie WSA merytorycznego rozpoznania skargi. Ponadto na podstawie art. 106 § 3 i 5 ppsa w zw. z art. 245 i art. 227 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1575 ze zm.) wniosła o dopuszczenie jako dowodu dokumentów w postaci odpisu umowy o pracę wraz z aneksem, odpisu świadectwa kompetencji i odpisu wypisu z krajowego rejestru elektronicznego przedsiębiorców transportu drogowego - m.in. na okoliczność, że A. B. jest pracownikiem Skarżącej.
Zaskarżonemu postanowieniu Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
- 1) art. 58 § 1 pkt 3 ppsa przez bezpodstawne uznanie, że Skarżąca nie uzupełniła w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, w sytuacji gdy Skarżąca pismem z 23 października 2020 r. zgodnie z wezwaniem WSA załączyła wydruk odpowiadający odpisowi pełnemu z rejestru przedsiębiorców KRS spółki pod firmą Spółka A oraz poświadczone notarialnie pełnomocnictwo ogólne udzielone przez członka zarządu C. D. uprawnionego do jednoosobowej reprezentacji Skarżącej;
- 2) art. 46 § 3 ppsa przez bezpodstawne uznanie, że A. B. nie jest należycie umocowanym pełnomocnikiem Skarżącej i nie mógł podpisać skargi, w sytuacji gdy Skarżąca pismem z 23 października 2020 r. zgodnie z wezwaniem WSA załączyła wydruk odpowiadający odpisowi pełnemu z rejestru przedsiębiorców KRS spółki pod firmą Spółka A oraz poświadczone notarialnie pełnomocnictwo ogólne udzielone przez członka zarządu C. D. uprawnionego do jednoosobowej reprezentacji Skarżącej;
- 3) art. 29 ppsa prze bezpodstawne uznanie, że organ osoby prawnej nie wykazał swojego umocowania dokumentem, w sytuacji gdy Skarżąca pismem z 23 października 2020 r. zgodnie z wezwaniem WSA załączyła wydruk odpowiadający odpisowi pełnemu z rejestru przedsiębiorców KRS spółki pod firmą Spółka A oraz poświadczone notarialnie pełnomocnictwo ogólne udzielone przez członka zarządu C. D. uprawnionego do jednoosobowej reprezentacji Skarżącej i uprawniające do występowania w imieniu Skarżącej A. B.;
- 4) art. 34 ppsa przez bezpodstawne uznanie, że A. B. nie jest należycie umocowanym pełnomocnikiem i nie mógł podpisać skargi, w sytuacji gdy Skarżąca pismem z 23 października 2020 r. zgodnie z wezwaniem WSA załączyła wydruk odpowiadający odpisowi pełnemu z rejestru przedsiębiorców KRS spółki pod firmą Spółka A oraz poświadczone notarialnie pełnomocnictwo ogólne udzielone przez członka zarządu C. D. uprawnionego do jednoosobowej reprezentacji Skarżącej i uprawniające do występowania w imieniu Skarżącej A. B. Zdaniem Skarżącej, wskazane naruszenie doprowadziły do błędu w ustaleniach faktycznych i błędnego uznania, że A. B. nie mógł podpisać skargi, a jedyną osobą uprawnioną do podpisania skargi była osoba uprawniona do reprezentacji Skarżącej, co stoi w oczywistej sprzeczności z art. 34 ppsa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie podstawione w nim zarzuty są zasadne.
Zgodnie z art. 49 § 1 ppsa jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku skargi rygor nieuzupełnienia braków formalnych został określony w art. 58 § 1 pkt 3 ppsa. Zgodnie z tym przepisem sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi.
W tej sprawie skarga Skarżącej nie została podpisana, co niewątpliwie stanowiło brak formalny, skoro zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 ppsa każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. W takiej sytuacji Przewodniczący Wydziału III WSA miał obowiązek - stosownie do art. 49 § 1 ppsa - wezwać Skarżącą do uzupełnienia tego braku formalnego, co też uczynił zarządzeniem z 29 września 2020 r., które zostało wykonane pismem z 6 października 2020 r., doręczonym Skarżącej 16 października 2020 r. Z wezwania wynikało, że Skarżąca została zobowiązana do usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia tegoż wezwania braków formalnych skargi przez podpisanie skargi przez osoby uprawnione do reprezentowania spółki. Wezwanie zawierało też informację, że nieusunięcie braków formalnych skargi w terminie spowoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ppsa.
W terminie na uzupełnienie braku formalnego Skarżąca nadała w polskiej placówce pocztowej pismo z 23 października 2020 r. zatytułowane "Uzupełnienie skargi na decyzję (...)", do którego dołączyła: 1) 3 egzemplarze skargi podpisane przez A. B., 2) 3 wydruki informacji odpowiadającej odpisowi pełnemu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sadowego dotyczącego Skarżącej, 3) 3 odpisy pełnomocnictwa udzielonego A. B. przez członka zarządu Skarżącej uprawnionego do jej reprezentacji. Z treści dokumentu pełnomocnictwa wynikało, że pełnomocnik został upoważniony m.in. do występowania i reprezentowania Skarżącej przed wszystkimi organami władzy i instytucjami oraz do składania wszelkich oświadczeń i wniosków.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w okolicznościach tej sprawy nie można przyjąć, że Skarżąca nie wykonała wezwania do uzupełnienia braków formalnych zawartego w piśmie z 6 października 2020 r. Wezwanie wskazujące na konieczność podpisania skargi zostało sformułowane ogólnie, co było uzasadnione z uwagi na fakt, że Przewodniczący Wydziału nie mógł przewidzieć (ani narzucić treścią zarządzenia) kto w imieniu Skarżącej podpisze skargę. Skarżąca stosownie do wezwania przedłożyła w ustawowym terminie dokument pełnomocnictwa podpisany przez członka zarządu uprawnionego do samodzielnego reprezentowania Skarżącej i wskazujący na umocowanie A. B. do występowania i reprezentowania Skarżącej przed wszystkimi organami władzy, a zatem również przed sądami administracyjnymi.
Niewątpliwie z dokumentu pełnomocnictwa, ani z innych dokumentów zgromadzonych wówczas w aktach sprawy nie wynikało, czy A. B. jest jedną z osób, które w świetle art. 35 ppsa mogą być pełnomocnikiem strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Okoliczność ta powinna jednak zostać zweryfikowana przez WSA, przez wezwanie pełnomocnika do wykazania, że jest osobą, która może być pełnomocnikiem w postępowaniu przed sądem administracyjnym, a więc w szczególności, że jest pracownikiem Skarżącej (art. 35 § 2 ppsa). Dopiero niewykonanie lub nienależyte wykonanie takiego wezwania dawałoby podstawę do odrzucenia skargi. W okolicznościach tej sprawy odrzucenie skargi przed zweryfikowaniem przez WSA, że umocowany przez Skarżącą pełnomocnik nie może pełnić tej funkcji należy ocenić jako działanie nazbyt rygorystyczne, tym bardziej jeśli się zważy, że wezwanie do uzupełnienia braku formalnego zostało sformułowane ogólnie, a Skarżąca występuje w sprawie bez profesjonalnego pełnomocnika. W konsekwencji należy uznać, że WSA naruszył art. 58 § 1 pkt 3 ppsa.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA nie naruszył natomiast pozostałych przepisów wskazanych w petitum zażalenia.
Zgodnie z art. 29 ppsa przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Z kolei art. 34 ppsa stanowi, że strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Natomiast zgodnie z art. 46 § 3 ppsa do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem.
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie wynika, że WSA zakwestionował umocowanie członka zarządu Skarżącej do występowania w imieniu Skarżącej (w tym do udzielenia pełnomocnictwa), ani tego, że w uzupełnieniu braku formalnego do skargi zostało załączone pełnomocnictwo. Zatem nie można przyjąć, że WSA naruszył art. 29, art. 34 lub art. 46 § 3 ppsa w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Istotny wpływ na wynik sprawy miało natomiast wskazane wyżej naruszenie przez WSA art. 58 § 1 pkt 3 ppsa. Uchybienie to musiało skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia. Ponownie rozpoznając sprawę, WSA m.in. w oparciu o znajdujące się w aktach sprawy dokumenty zweryfikuje, czy A. B., który podpisał skargę w imieniu Skarżącej i przedstawił pełnomocnictwo do zastępowania Skarżącej - jest osobą, która może być pełnomocnikiem w świetle art. 35 ppsa. W zależności od wyników tej weryfikacji, WSA podejmie dalsze, stosowne czynności procesowe.
Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 ppsa postanowił jak w sentencji.
PG