Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 1426/16 odmówił P. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Finansów z dnia [..] marca 2016 r. oraz poprzedzającej ją decyzji tego organu z dnia [...] listopada 2015 r. w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej.
P. (dalej: skarżący) zawarł w skardze z dnia 25 kwietnia 2016 r. wniosek o wstrzymanie natychmiastowej wykonalności zaskarżanej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej do czasu prawomocnego zakończenia postępowania wywołanego wniesieniem skargi. Wniosek nie został uzasadniony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymienionym na wstępie postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2016 r. na podstawie art. 61 § 3 i § ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) odmówi wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Ministra Finansów z dnia 25 listopada 2015 r.
Sąd I instancji w uzasadnieniu podkreślił, że wniosek o zastosowanie ochrony tymczasowej nie został w żaden sposób uzasadniony przez stronę skarżącą bowiem poza samym sformułowaniem żądania "wstrzymania natychmiastowej wykonalności zaskarżanej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej do czasu prawomocnego zakończenia postępowania wywołanego wniesieniem przedmiotowej skargi", jego autor nie wskazał nawet, czy w przypadku skarżącej zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, czy też niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, bądź też obie powyższe przesłanki jednocześnie. Jednocześnie w uzasadnieniu skargi, poza zarzutami odnoszącymi się bezpośrednio do zaskarżonej decyzji, skarżąca strona nie zawarła żadnych twierdzeń odnoszących się wprost do wniosku i przemawiających za jego uwzględnieniem.
Tym samym w ocenie WSA, skoro obawa wyrządzenia szkody nie została przez stronę wykazana, nie można stwierdzić, że wykonanie decyzji spowodowałoby szkodę, a co więcej "szkodę znaczną". To samo dotyczy niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, które nie zostało w żaden sposób uprawdopodobnione.
Ponadto jak podkreślił Sąd I instancji nawet gdyby przyjąć, że wnioskująca strona obawia się niebezpieczeństwa wyrządzenia szkody materialnej, to obawa tego rodzaju nie została uprawdopodobniona, w szczególności skarżąca nie wykazała, iż niebezpieczeństwo takie w jej przypadku realnie zachodzi, nie poparła nadto swoich twierdzeń żadnymi dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej P. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił również dane powołane przez organ w uzasadnieniu odpowiedzi na skargę, gdzie zawarł szereg informacji dotyczących dochodu [...] oraz jego wyników finansowych za 2015 r. i I kwartał 2016 r. na podstawie sprawozdania z wykonania budżetu za rok za rok 2015 i I kwartału 2016 r. oraz kwartalnego sprawozdania o stanie zobowiązań za I kwartał 2016 r., którymi dysponował, jednakże informacji tych nie miał możliwości porównać z twierdzeniami wnioskującej strony jak również porównania z dokumentami źródłowymi.
W zażaleniu na powyższe postanowienie P. wniósł o jego zmianę poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia [..] listopada 2015 r.
Skarżący zarzucił obrazę przepisu art. 61 § 2 i 3 p.p.s.a. poprzez jego niezasadne niezastosowanie w przedmiotowej sprawie i odmowę wstrzymania wykonania decyzji.
W uzasadnieniu zażalenia P. podniósł, że o zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji przesądza zasadność zarzutów zawartych w skardze wskazujących na istnienie wysokiego prawdopodobieństwa rozstrzygnięcia skargi zgodnie ze stanowiskiem skarżącego. Ponadto podkreślił, że środki finansowe, którymi dysponuje [..] przeznaczone są na realizację zadań p.. W związku z tym wydatkowanie tych środków na obecnym etapie spowoduje, że kwota ta będąca, wbrew stanowisku Sądu I instancji, dość znaczącą nie będzie mogła być wydatkowana na inne cele - zadania powiatu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Zasadą jest zatem wykonalność decyzji ostatecznej. Sąd jednak może, choć nie musi, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a., przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, jednak warunkiem wydania takiego postanowienia jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Rodzaj i zakres wystąpienia tych skutków musi być oceniony na podstawie obowiązującego prawa oraz sytuacji faktycznej, w jakiej znalazła się strona obciążona obowiązkami określonymi w decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 17 lipca 2008 r., II GZ 139/08, LEX nr 493849).
Ponadto uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione (B. Gruszczyński (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 206). Ponadto wniosek poparty zostać powinien stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji.
Sąd I instancji odmówił wstrzymania wykonania decyzji Ministra Finansów z dnia [...] marca 2016 r. oraz poprzedzającej ją decyzji tego organu z dnia [...] listopada 2015 r. bowiem wniosek o zastosowanie ochrony tymczasowej nie został w żaden sposób uzasadniony, a jego autor nie wskazał, czy w przypadku skarżącej zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, czy też niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że postanowienie Sądu I instancji jest zgodne z prawem.
Należy zaznaczyć, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji powinien odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności, które mogą wystąpić w przyszłości) pozwalających wywieść, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Strona powinna w tym celu należycie uzasadnić złożony wniosek, tj. poprzeć go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, aby okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania wspomnianego aktu lub czynności występowały w sprawie – Sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę.
Wobec tego, skoro P. jako jednostka samorządu terytorialnego twierdzi, iż kwota z decyzji podlegająca zwrotowi jest dla P. znacząca powinien przy tym wykazać czy boryka się z trudnościami ekonomicznymi. W tym celu powinien nie tylko przedstawić przekonująco swoją sytuację ekonomiczną ale również powinien odnieść ją do konkretnych okoliczności faktycznych mogących powstać wskutek wykonania decyzji i w efekcie czego wyrządzić znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Przede wszystkim w tej sytuacji należało wyjaśnić np. jakich działań, stanowiących realizację zadań publicznych nie będzie mógł wykonywać z powodu uiszczenia kwoty nałożonej na skarżącego, jakie wiążą się z tym skutki trudne do odwrócenia lub o jaką znaczną szkodę chodzi.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w postępowaniu prowadzonym z wniosku strony o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ciężar uprawdopodobnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. spoczywa co do zasady na wnioskodawcy, w interesie którego leży uzyskanie ochrony tymczasowej, natomiast przeprowadzona przez Sąd I instancji ocena powinna obejmować wszelkie znajdujące się w aktach sprawy, a zatem dostępne mu materiały dowodowe przydatne dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym wniosek strony (postanowienie NSA z dnia 23 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FZ 464/14).
W tej sytuacji Sąd I instancji słusznie wskazał, iż organ w uzasadnieniu odpowiedzi na skargę zawarł szereg informacji dotyczących dochodu powiatu oraz jego wyników finansowych osiągniętych w roku 2015 r. i w I kwartale 2016 r., które wynikały ze sprawozdania z wykonania budżetu za 2015 i I kwartał 2016 r. oraz kwartalnego sprawozdania o stanie zobowiązań za I kwartał 2016 r. znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy.
Sąd I instancji ustalił, że według sprawozdań budżetowych Powiatu P. za I kwartał 2016 r. zaplanowane na 2016 r. dochody ogółem to kwota 67.950.701,31 zł, w tym dochody własne zaplanowano w kwocie 24.346.911,72 zł. Wydatki ogółem zostały zaplanowane na kwotę 68.385.285,04 zł, w tym wydatki majątkowe – jako wydatki na inwestycje – na kwotę 9.490.200,91 zł i wydatki bieżące – na kwotę 58.895.084,13 zł. Według stanu na koniec I kwartału 2016 r., wynik finansowy został wykonany jako nadwyżka budżetowa w wysokości 3.002.681,36 zł, przy planowanym na rok 2016 deficycie w wysokości 434.583,73 zł. W konsekwencji Sąd I instancji uznał, że udział kwoty 40.962 zł nienależnie otrzymanej części oświatowej subwencji ogólnej za 2011 r. w zaplanowanych na 2016 r. dochodach ogółem wynosi 0,06%. Ponadto w 2016 r. zaplanowano różnicę między dochodami bieżącymi a wydatkami bieżącymi jako nadwyżkę w kwocie 1.133.437,28 zł.
NSA podkreśla, że na podstawie powyższych danych nie sposób uznać, że P. P. znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, a nałożona kwota w wysokości 40.962 zł jest znaczna i spowoduje, że skarżący nie będzie mógł jej wydatkować na inne cele. Ponadto P. pomimo znanych mu motywów odmowy udzielenia ochrony tymczasowej wskazanych przez Sąd I instancji w zażaleniu nie zawarł jakichkolwiek informacji w celu ewentualnego obalenia argumentacji podanej przez WSA.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że z powodu nie przedstawienia przez skarżącego jakichkolwiek dokumentów obrazujących jego sytuację ekonomiczną, Sąd I instancji rzeczywiście nie miał możliwości porównania wskazanych przez organ danych z twierdzeniami wnioskującej strony.
Stanowiska Sądu nie może zmienić argumentacja P., który w zażaleniu wskazał, że o zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji przesądza zasadność zarzutów zawartych w skardze wskazujących na istnienie wysokiego prawdopodobieństwa rozstrzygnięcia skargi zgodnie ze stanowiskiem skarżącego.
NSA podkreśla, że w toku postępowania wpadkowego dotyczącego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie dokonuje się kontroli legalności tej decyzji, tylko bada się złożony wniosek pod kątem wystąpienia przesłanek wstrzymania zawartych w treści art. 61 § 3 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
PM