Uzasadnienie
Postanowieniem z 20 grudnia 2018 r., sygn. akt III SA/Kr 652/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie – na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: p.p.s.a.) – odrzucił skargę P. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] stycznia 2018 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
W rozpoznawanej sprawie zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III WSA w Krakowie z 21 czerwca 2018 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 400 zł, w terminie 7 dni od doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. W terminie do uiszczenia wpisu sądowego skarżący złożył wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych, który został oddalono postanowieniem referendarza sądowego z dnia 4 października 2018 r. Wskutek niewniesienia sprzeciwu na to postanowienie, stało się ono prawomocne.
W konsekwencji powyższego, zarządzeniem z dnia 9 listopada 2018 r. Przewodniczący Wydziału III WSA w Krakowie wezwał skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi z dnia 21 czerwca 2018 r., w terminie 7 dni od doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Pomimo doręczenia skarżącemu powyższego zarządzenia w dniu 21 listopada 2018 r., należny wpis nie został uiszczony. Pismem z dnia [...] listopada 2018 r. skarżący złożył ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
Odrzucając skargę Sąd I instancji stwierdził, że ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego takiego zwolnienia pozostaje bez wpływu na bieg terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Prawomocność postanowienia w przedmiocie kosztów sądowych oznacza, zdaniem WSA, obowiązek strony uiszczenia wymaganego wpisu. WSA podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie skarżący został prawidłowo wezwany i pouczony o skutkach nieziszczenia wpisu sądowego, a zatem - mimo złożenia kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy – skarga podlegała odrzuceniu.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, zaskarżając orzeczenie całości oraz wnosząc o jego zmianę i przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu na postanowienie WSA z dnia 4 października 2018 r. o oddaleniu wniosku. Ewentualnie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Sąd I instancji. Ponadto w zażaleniu wniesiono o zwolnienie od kosztów sądowych w części, tj. w zakresie opłaty od niniejszego zażalenia w całości.
W uzasadnieniu zażalenia skarżące wskazał na okoliczności niemożności złożenia sprzeciwu od postanowienia z dnia 4 października 2018 r. oddalającego jego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, a zatem przedstawił argumentację przemawiającą – w jego ocenie – do przywrócenia terminu do wniesienia przedmiotowego sprzeciwu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie zaś z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu terminu do uiszczenia wpisu od skargi, skarga podlega odrzuceniu przez sąd, zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że złożona przez skarżącego skarga podlegała wpisowi, do uiszczenia którego skarżący został pierwotnie wezwany zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III WSA w Krakowie z 21 czerwca 2018 r. Następnie, po prawomocnej odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, WSA w Krakowie wezwał skarżącego do wykonania powyższego zarządzenia, ponownie wskazując termin na dokonanie tej czynności i skutki jej niewykonania.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skoro skarżący, pomimo prawidłowo sformułowanego i doręczonego wezwania, nie uiścił wpisu od skargi, to zasadnie Sąd I instancji skargę tę odrzucił na mocy art. 220 § 3 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza również, że bez znaczenia dla kontrolowanego rozstrzygnięcia było wystąpienie przez skarżącego z kolejnym wnioskiem o zwolnienie z powinności zapłaty wpisu od skargi. Skarżący nie może bowiem uchronić się przed konsekwencjami niewykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wymaganego wpisu poprzez złożenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Złożenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wstrzymuje biegu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu, wystosowanym do strony po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia na toczące się postępowanie (zob. np. postanowienia NSA: z 10.05.2010 r., II FZ 115/10; z 11.04.2013 r., I OSK 536/13; z dnia 8.01.2014 r., II GZ 761/13).
Na marginesie wskazać należy, że na ocenę prawidłowości zaskarżonego postanowienia Sądu I instancji z dnia 20 grudnia 2018 r. o odrzuceniu skargi z powodu nieuzupełnienia jej braku fiskalnego nie mogła mieć także wpływu argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu zażalenia. Skarżący w treści tego środka zaskarżenia wskazał na szereg okoliczności przemawiających – w jego ocenie – za brakiem winy w uchybieniu terminu do wniesienia sprzeciwu od postanowienia odmawiającego przyznanie prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że przedstawiona argumentacja w żaden sposób nie wykazała nieprawidłowości w zaskarżonym postanowieniu odrzucającym skargę, a swym zakresem obejmowała wyłącznie wniosek o przywrócenie terminu do dokonania pewnej uchybionej czynności procesowej. Na obecnym etapie postępowania wniosek ten nie był jednakże rozpoznawany, bowiem NSA dokonywał instancyjnej kontroli prawidłowości orzeczenia wydanego przez Sąd I instancji w przedmiocie odrzucenia skargi.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.