Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 29 czerwca 2016 r. (sygn. akt III SA/Lu 337/16) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, działając na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej powoływanej jako "p.p.s.a."), nie uwzględnił wniosku D. D. i B. D., odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej przez nich decyzji Dyrektora Izby Celnej w Białej Podlaskiej z dnia [...] grudnia 2015 r. (nr [...]), która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. (nr [...]) o wymierzeniu skarżącym (wspólnikom spółki cywilnej "[...]") kary pieniężnej w wysokości 24 000 zł za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w skardze skarżący zawarli wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu wniosku skarżący podnieśli, że wykonanie zaskarżonej decyzji naraziłoby ich na niepowetowaną szkodę majątkową, bowiem pozbawiłoby ich możliwości dalszego prowadzenia działalności gospodarczej, co skutkowałoby koniecznością ogłoszenia upadłości. W ocenie skarżących, treść dołączonych do wniosku dokumentów świadczy, że wykonanie zaskarżonej decyzji pozbawiłoby ich możliwości regulowania innych zobowiązań, co w praktyce oznacza aktualizację obowiązku ogłoszenia upadłości. Skarżący dodali, że zatrudniają pracowników i w przypadku wykonania decyzji nie byliby w stanie regulować zobowiązań z tytułu wynagrodzeń i składek.
Zdaniem Sądu, wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie zasługiwał na uwzględnienie, bowiem skarżący nie wykazali, że w stosunku do nich zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody materialnej lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd uznał, że skarżący nie przywołali dowodów i okoliczności na poparcie formułowanych prze siebie wniosków, które mogłyby uzasadniać uznanie, że istnieje rzeczywiste niebezpieczeństwo wyrządzenia im znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków poprzez wykonanie zaskarżonej decyzji. Na potwierdzenie swoich twierdzeń skarżący przedłożyli kopię wyliczenia dochodu z księgi przychodów i rozchodów za 2015 r., zestawienie obrotów za 2015 r. oraz zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2014. W ocenie WSA, treść tych dokumentów nie świadczy o możliwości utraty płynności finansowej w razie wykonania zaskarżonej decyzji.
Z dołączonego do wniosku wyliczenia dochodu z księgi przychodów i rozchodów za 2015 r. wynika bowiem, że skarżący w podanym okresie uzyskali przychód w wysokości 4 130 969,99 zł oraz dokonali zakupu towarów i materiałów za kwotę 2 799 506,69 zł. Również wykazany w wyliczeniu dochód za 2015 r. (w wysokości 224 471,20 zł) jest blisko dziesięciokrotnie wyższy od nałożonej kary. Sąd zauważył przy tym, że dołączone do wniosku dokumenty nie przedstawiają sytuacji skarżących w sposób całościowy, gdyż brak jest jakichkolwiek danych co do majątku nieruchomego lub ruchomego, w oparciu o który skarżący prowadzą działalność gospodarczą, polegającą - jak wynika z akt postępowania administracyjnego oraz dołączonych dokumentów - na prowadzeniu stacji paliw oraz piekarni.
W konsekwencji Sąd pierwszej instancji uznał, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować niewypłacalność i konieczność likwidacji działalności przez skarżących.
Zażalenie na wskazane postanowienie Sądu pierwszej instancji złożyli D. D. i B. D., zaskarżając to orzeczenie w całości. Wnieśli o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie wniosku skarżących zawartego w skardze. Orzeczeniu temu zarzucili naruszenie przepisów postępowania, a to art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na odmowie wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji pomimo wskazania we wniosku okoliczności wystarczających do uznania wniosku za zasadny, zwłaszcza wykazania wysokiego prawdopodobieństwa wyrządzenia skarżącym znacznej szkody w postaci niewypłacalności i przyczyny takiego ryzyka.
W uzasadnieniu autor zażalenia stwierdził w szczególności, że egzekucja kary pieniężnej skutkować może zaprzestaniem realizacji zobowiązań przez skarżących, co wprost doprowadzi do stanu upadłości. Z doświadczenia życiowego wynika, że na skutek zajęcia rachunków bankowych czy przysługujących skarżącemu wierzytelności może on - będąc wszakże aktywnym uczestnikiem życia gospodarczego - utracić płynność finansową, a w konsekwencji utracić możliwość kontynuowania działalności. Zdaniem autora zażalenia, doświadczenie życiowe uczy, że w przypadku doprowadzenia do przerwania prowadzenia działalności następstwem tego jest utrata rynków zbytu na towary lub usługi, a ewentualna późniejsza odbudowa pozycji rynkowej jest niemożliwa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie jest zasadne.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.
Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.
W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie nałożenia na skarżących kary pieniężnej w wysokości 24 000 zł. Powodem odmowy wstrzymania przez Sąd pierwszej instancji zaskarżonej decyzji była natomiast okoliczność, że przedłożone przez skarżących dokumenty nie wskazywały na ryzyko wystąpienia w sprawie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Naczelny Sad Administracyjny podziela tę ocenę.
Wprawdzie całkowicie trafne są wywody zażalenia, że wstrzymanie wykonania decyzji powinno nastąpić w szczególności wówczas, gdy: 1) może ono doprowadzić do zakończenia prowadzonej działalności gospodarczej lub upadłości przedsiębiorstwa, a w konsekwencji utraty źródła utrzymania strony oraz 2) wysokość nałożonych na stronę kar pieniężnych w relacji do osiąganych przez nią przychodów czyni wiarygodnym twierdzenia o ryzyku utraty płynności finansowej. Niemniej jednak równie trafne jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, że w tej sprawie skarżący nie uprawdopodobnili, iż zagrożenia, na jakie się powołują, mogą rzeczywiście wystąpić w ich przypadku w razie wykonania zaskarżonej decyzji.
Prawidłowo Sąd pierwszej instancji uznał, że na podstawie przedłożonych przez skarżących dokumentów wskazujących na wysokość przychodów, rozchodów i dochodów w 2015 r. i 2014 r. nie można zasadnie postawić tezy, że wykonanie decyzji o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 24 000 zł przed dokonaniem kontroli sądowoadministracyjnej tej decyzji może doprowadzić do utraty płynności finansowej przez skarżących. Skarżący nie przedstawili żadnych innych dokumentów, które uprawdopodabniałyby istnienie rzeczywistego ryzyka utraty płynności finansowej w związku z egzekucją kwoty objętej zaskarżoną decyzją. W takiej sytuacji za gołosłowne należy uznać twierdzenia zażalenia odnoszące się do skutków zajęcia rachunków bankowych czy przysługujących skarżącym wierzytelności (tego rodzaju dokumenty nie zostały przedstawione w toku postępowania).
Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.
PG