Uzasadnienie
Postanowieniem z 12 marca 2019 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Ministrowi Przedsiębiorczości i Technologii grzywnę w wysokości 500 złotych oraz zasądził od organu na rzecz F. I. P. Spółki z o.o. w T. 100 złotych tytułem kosztów postępowania sądowego.
W motywach Sąd wskazał, że z wnioskiem o wymierzenie grzywny organowi wystąpiła wymieniona spółka F. I. P. podnosząc, że w dniu 19 września 2018 r. wniosła ona skargę na decyzję Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z [...] sierpnia 2018 r., nr [...], doręczoną spółce w dniu 20 sierpnia 2018 r. W dniu 19 listopada 2018 r., w związku z niedopełnieniem przez organ obowiązku przekazania skargi wraz z aktami sprawy, skierowała do organu ponaglenie w trybie art. 37 § 5 k.p.a. Powstałe opóźnienie, w ocenie Spółki, było szczególnie dotkliwe z uwagi na długość poprzedzającego skargę postępowania administracyjnego, które trwało od 26 stycznia 2017 r. do dnia 20 sierpnia 2018 r., znacznie przekraczając ustawowe terminy załatwienia sprawy.
W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie wniosku. Wskazał, że z dniem 23 stycznia 2019 r. przekazał skargę spółki do sądu administracyjnego. Jednocześnie zauważył, że celem wniosku spółki nie było "wywołanie nadmiernych dolegliwości finansowych", a jedynie próba zdyscyplinowania organu.
Sąd I instancji za bezsporne uznał, że Minister Przedsiębiorczości i Technologii nie wypełnił obowiązków określonych w art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Stwierdził, że wywiedziona od decyzji organu z 14 sierpnia 2018 r., skarga wpłynęła do organu 20 września 2018 r. Od tej daty rozpoczął bieg termin na udzielenie odpowiedzi na skargę oraz przekazanie jej wraz ze skargą i aktami sprawy. Termin ten upłynął w dniu 20 października 2018 r. Przedmiotowa skarga wraz odpowiedzią na skargę została przekazana do Sądu 23 stycznia 2019 r., a więc ponad 3 miesiące po terminie.
Odnosząc się do stanowiska organu zawartego w odpowiedzi na wniosek o ukaranie grzywną, Sąd podniósł, że nie wskazano w jego treści przyczyn, które spowodowały nieprzekazanie skargi Sądowi z zachowaniem terminu określonego w treści art. 54 § 2 p.p.s.a. Sąd podkreślił przy tym, że z akt sprawy nie wynikało, aby zaistniały jakieś nadzwyczajne okoliczności, które usprawiedliwiałyby niemożność przekazania akt w terminie określonym w ustawie.
Wobec powyższego Sąd I instancji uznał wniosek za uzasadniony i wymierzył organowi grzywnę w kwocie 500 zł. Ustając wysokość grzywny Sąd wziął pod uwagę niewypełnienie przez organ ustawowych obowiązków, jednakże uwzględnił przekazanie przedmiotowej skargi do Sądu jak i intencje wnioskodawcy co do wymierzenia grzywny. Orzeczona wysokość grzywny była, w ocenie Sądu, adekwatna do niewypełnienia ciążącego na organie obowiązku i służyła zdyscyplinowaniu organu w wypełnianiu ustawowych obowiązków.
Minister Przedsiębiorczości i Technologii, zażaleniem zaskarżył w całości postanowienie Sądu I instancji wnosząc o jego uchylenie.
Organ zarzucił błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 55 § 1 p.p.s.a. poprzez wymierzenie grzywny w okolicznościach, w których specyfika i charakter sprawy nie przemawiały za jej wymierzeniem, pomimo zaistniałego opóźnienia, które nie było nadmierne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw, wobec czego podlega oddaleniu.
Stosownie do art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się przez organ do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., a więc przekazania sądowi przez organ skargi wraz z kompletem uporządkowanych akt i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 156 § 6.
Mając na uwadze stanowisko organu zawarte w zadnieniu zażalenia oraz treść sformułowanego w nim zarzutu naruszenia art. 55 § 1 p.p.s.a. wskazać należy jednoznaczny pogląd orzeczniczy wynikający z zastosowania wymienionej regulacji.
Na tle tego przepisu przyjęło się bowiem, że grzywna w nim określona ma charakter mieszany, tj. dyscyplinująco – restrykcyjny. Wyłączną materialnoprawną przesłanką jej wymierzenia jest niewypełnienie obowiązku określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a. Przyjmuje się również, że dla wymierzenia organowi grzywny nie mają znaczenia przyczyny nieprzekazania skargi sądowi. Okoliczności ległe u podstaw zaistniałego naruszenia terminu mogą mieć jedynie wpływ na ustalenie wysokości grzywny (por. postanowienia NSA z: 22 lipca 2014 r., sygn. akt I OZ 489/14; 22 maja 2014 r., sygn. akt I OZ 382/14; 17 grudnia 2013 r., sygn. akt II GZ 728/13).
W przedmiotowej sprawie nie jest wątpliwym, że organ – Minister Przedsiębiorczości i Technologii nie wywiązał się z obowiązku, jaki zaistniał w związku ze złożeniem skargi na jego rozstrzygnięcie z 14 sierpnia 2018 r. Jak bowiem wynika z ustaleń Sądu I instancji oraz przedłożonych przez wnioskodawcę dokumentów, skarga spółki F. I. P. z 19 września 2018 r. wpłynęła do organu (została mu doręczona) w dniu 20 sierpnia 2018 r., od której to daty rozpoczął bieg termin określony w art. 54 § 2 p.p.s.a. Organ skargę wraz z odpowiedzią przekazał Sądowi 23 stycznia 2019 r. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji czynność ta miała miejsce po ponad trzech miesiącach od zakończenia biegu trzydziestodniowego terminu określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a.
Bezsprzecznym jest zatem, że organ nie zastosował się do obowiązku wynikającego z przywołanego przepisu, tym samy zaistniała podstawa do zastosowania art. 55 § 1 p.p.s.a. wobec wniosku spółki o wymierzenie grzywny. Brak jest tym samym podstaw do uznania jak wskazuje to zarzut zażalenia do stwierdzenia o błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu art. 55 § 1 p.p.s.a przez Sąd I instancji. Naruszenie terminu przekazania skargi do sądu przez organ było niewątpliwe, czego Minister w istocie nie kwestionuje.
Podnoszona zaś argumentacja odnośnie opóźnienia, które zdaniem autora zażalenia nie było "nadmierne", bo wynikało z podjętych prób przeprowadzenia konsultacji na szczeblu unijnym wobec niejednolitości orzeczniczej sądów krajowych w podobnych sprawach i zapadających, niekorzystnych dla Ministra wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego wywołujących obawę organu w kwestiach dyscypliny finansów publicznych i sprzeczności z istotnym stanowiskiem Komisji Europejskiej, pozostaje bez znaczenia dla prawidłowości nałożenia na organ grzywny za stwierdzone uchybienie – naruszenie ustawowego terminu związanego z podaniem kontroli sądowoadministracyjnej rozstrzygnięć organów administracji.
Okoliczność ta, stosownie do powołanego stanowiska judykatury, mogła mieć wpływ wyłącznie na ustalenie wysokości nałożonej na organ grzywny. Nie miała natomiast znaczenia dla ustalenia istnienia naruszenia i zastosowania tego środka dyscyplinująco – restrykcyjnego.
Zauważyć ponadto należy, że przywołana w zażaleniu argumentacja organu, nie została w ogóle wyeksponowana w odpowiedzi na wniosek spółki. Motywy tego pisma ograniczały się wyłącznie do stwierdzenia, że wobec przekazania skargi do Sądu nałożenie grzywny na Ministra było zbędne oraz do przywołania stanowiska spółki, że celem wniosku o wymierzenie grzywny nie było wywieranie nadmiernych dolegliwości finansowych a jedynie próba zdyscyplinowania organu. Wobec tego, argumentacja podniesiona dopiero w zażaleniu tym bardziej nie mogła stanowić przesłanki do uznania, że Sąd I instancji naruszył art. 55 § 1 p.p.s.a. wobec okoliczności, jak podniósł organ, "w których specyfika i charakter sprawy nie przemawiały za jej (grzywny - przypis Sądu) wymierzeniem, pomimo zaistniałego opóźnienia, które nie było nadmierne".
Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdzając wskazanego w zażaleniu naruszenia przepisu art. 55 § 1 p.p.s.a., oraz podzielając motywy Sądu I instancji odnośnie wysokości wymierzonej grzywny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie organu.