Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 5 listopada 2019 r. sygn. akt II SA/Rz 1057/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę P. P. w sprawie ze skarg P. P. i M. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry.
W uzasadnieniu Sąd I instancji stwierdził, że zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału II z dnia 19 września 2019 r. wezwano kolejno M. W. i P. P. do uiszczenia przez każdego ze skarżących wpisu sądowego w kwocie 400 zł od wniesionych przez nich skarg na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia [...] lipca 2019 r. Odpis zarządzenia doręczono M. W. w dniu 23 września 2019 r., natomiast P. P. w dniu 7 października 2019 r. W dniu 30 września 2019 r. na rachunek Sądu wpłynęła kwota 400 zł od A. Spółka Jawna. W tytule przelewu wpisano sygnaturę sprawy oraz wskazano, że jest to wpis od skargi, podając oznaczenie zaskarżonej decyzji.
Sąd I instancji przyjął, że kwota 400 zł została uiszczona tytułem uzupełnienia braków fiskalnych przez M. W., ponieważ wpłynęła ona w ostatnim dniu przewidzianym do uzupełnienia tych braków dla skarżącej, a jednocześnie zanim w ogóle doręczono P. P. wezwanie do uzupełnienia wymaganych braków fiskalnych. W konsekwencji Sąd I instancji uznał, że skarżący P. P. nie uiścił wpisu sądowego od skargi, co obligowało Sąd do odrzucenia wniesionej przez tego skarżącego skargi.
P. P. złożył zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając mu m.in. naruszenie art. 214 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), poprzez jego niezastosowanie. Skarżący podkreślił, że obowiązki P. P. i M. W. wynikające z zaskarżonej decyzji są wspólne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Wskazać należy, że za podstawę odrzucenia skargi w tej sprawie Sąd I instancji przyjął w kontrolowanym postanowieniu przepis art. 220 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd.
Nie jest sporne w niniejszej sprawie, że do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęły dwie odrębne skargi wniesione przez M. W. oraz przez P. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia [...] lipca 2019 r. utrzymującą w mocy decyzję wymierzającą M. W. i P. P. solidarnie karę pieniężną w wysokości 12000 zł za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry.
Stosownie do treści § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi: ponad 10.000 zł do 50.000 zł - 3 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 400 zł. Zasadnie zatem Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzesowie określił wpis w wysokości 400 zł, bowiem zaskarżona decyzja dotyczy należności pieniężnej w wysokości 12000 zł.
Należy jednak zgodzić się z wnoszącym zażalenie, że w rozpoznawanej sprawie niezasadne było wzywanie skarżących do uiszczenia odrębnych wpisów w wysokości 400 zł, w sytuacji gdy skarżący wnieśli wprawdzie odrębne skargi, ale złożyli je na tę samą decyzję dotyczącą nałożenia na nich solidarnie jednej kary pieniężnej.
Zgodnie z art. 51 p.p.s.a., kilku uprawnionych do wniesienia skargi może w jednej sprawie występować w roli skarżących, jeżeli ich skargi dotyczą tej samej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności albo bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Cytowany przepis wprowadza instytucję współuczestnictwa kilku skarżących w jednej sprawie. Współuczestnictwo to zachodzi, gdy stroną skarżącą jest nie jeden, lecz dwa lub więcej podmiotów. Podmioty te mogą występować w jednej sprawie w charakterze strony tylko wówczas, jeżeli ich skargi dotyczą tej samej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności albo bezczynności organu czy przewlekłości postępowania. Skorzystanie z formy współuczestnictwa w sytuacji określonej w art. 51 p.p.s.a. jest uprawnieniem strony a nie jej obowiązkiem. Jednak fakt, że skarżący wnieśli odrębne skargi na tę samą decyzję, nie oznacza, że skargi te powinny być odrębnie zarejestrowane i rozpoznane.
Należy bowiem mieć na uwadze regulację zawartą w art. 111 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą Sąd zarządza połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli mogły być objęte jedną skargą. Z zestawienia art. 51 i art. 111 § 1 p.p.s.a. wynika, że w każdej sytuacji, w której skarżący nie skorzystali z przysługującej im formy współuczestnictwa przewidzianej w art. 51 p.p.s.a., sąd administracyjny zobowiązany jest z urzędu do połączenia spraw, które mogły być objęte jedną skargą (por. postanowienie NSA z dnia 3 lipca 2008 r., sygn. akt II GSK 255/08 oraz z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. akt I OZ 508/12, dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). Należy zauważyć, że w niniejszej sprawie Sąd I instancji dokonał w istocie połączenia spraw, rejestrując obydwie skargi pod jedną sygnaturą.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, na uwzględnienie zasługiwał podniesiony w zażaleniu zarzut naruszenia art. 214 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem pismo wnoszone przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne podlega jednej opłacie, w przeciwnym bowiem razie każda z tych osób uiszcza opłatę oddzielnie stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku. Jak zgodnie podnosi się w orzecznictwie przepis ten ma zastosowanie w przypadku współuczestnictwa materialnego, to jest wówczas gdy uprawnienia lub obowiązki dwóch (kilku) osób związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, np. w przypadku nałożenie na strony solidarnie kary pieniężnej. Opłata sądowa obciąża wówczas skarżących solidarnie, a nie każdego z nich w pełnej wysokości.
Skarżący – zobowiązani solidarnie - mogą uiścić stosowny wpis razem albo wpłaty takiej może dokonać (w całości) jedna osoba. Uiszczenie wpisu przez jednego ze skarżących zwalnia pozostałych z obowiązku uiszczenia tej należności. Wymaga jednocześnie podkreślenia, że skargi niezależnie od tego, czy zostały wniesione w jednym piśmie czy też w kilku pismach (w sytuacji, o której mowa w art. 51 i art. 111 § 1 p.p.s.a.), podlegają odrębnemu wpisowi w pełnej wysokości od każdego ze skarżących, tylko w przypadkach przewidzianych w art. 214 § 2 zdanie drugie p.p.s.a.
Wzywając do wpisu w rozpoznawanej sprawie, Sąd I instancji był zaś zobowiązany do zastosowania art. 214 § 2 zdanie pierwsze p.p.s.a. W konsekwencji, od skarg M. W. i P. P. winien być uiszczony jeden wpis w wysokości 400 zł. Skoro w wpis w takiej wysokości został uiszczony w terminie, niezasadne było odrzucenie skargi P. P. na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a.
Z wymienionych powodów oraz na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.