Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. postanowieniem z dnia 23 listopada 2015 r. o sygn. akt I SA/Gl 1147/15, na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. odrzucił skargę J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. (dalej: SKO) z dnia [...] lipca 2015 r. w przedmiocie rozłożenia na raty należności z tytułu opłat dodatkowych za nieuiszczenie opłaty za parkowanie.
Wyjaśniając motywy podjętego rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że zarządzeniem z dnia 2 października 2015 r. Przewodniczący Wydziału, działając na podstawie art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. oraz § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi (w kwocie 200 zł) na wskazaną wyżej decyzję SKO z dnia [...] lipca 2015 r., w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi.
Przesyłkę zawierającą odpis powyższego zarządzenia doręczono skarżącemu w dniu 23 października 2015 r. Stało się tak dlatego, że przesyłka ta była awizowana po raz pierwszy 9 października, a po raz drugi 19 października 2015 r. Zgodnie z art. 73 p.p.s.a. Sąd uznał przesyłkę za skutecznie doręczoną 23 października 2015 r., czyli z upływem czternastego dnia, licząc od dnia pierwszego awizo. Z uwagi na to, termin 7 dni na uiszczenie wpisu upłynął bezskutecznie 30 października 2015 r. WSA podkreślił, że skoro wpis nie został uiszczony, to skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a.
W zażaleniu wniesionym do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) J. M. domagał się uchylenia postanowienia Sądu z dnia 23 listopada 2015 r. i rozpoznania skargi. Wnoszący zażalenie argumentował, że pomiędzy 5 października a 15 listopada 2015 r. nie mógł podjąć wezwania do uiszczenia wpisu z poczty, ponieważ w tym czasie przebywał w domu swojej 90-letniej matki, którą się opiekował. W dniu 4 października 2015 r. matka skarżącego zemdlała w mieszkaniu, została zaopatrzona w szpitalu i wypisana z niego z powodu braku miejsc, ze wskazaniem opieki w warunkach domowych (na tę okoliczność skarżący załączył wypis matki ze szpitala). Jak podkreślił skarżący, mógł sprawować całodobową opiekę nad matką, gdyż jest bezrobotny od 6 lat i opieka nad matką była jego jedynym obowiązkiem. Dopiero 15 listopada 2015 r. wrócił do miejsca swojego zamieszkania i mógł odebrać korespondencję.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie jest zasadne.
Stosownie do treści art. 194 § 1 pkt 1a) p.p.s.a. zażalenie do NSA przysługuje na postanowienie sądu I instancji, wydane w przedmiocie odrzucenia skargi z powodu braku uiszczenia opłaty od skargi (wpisu), pomimo wezwania.
W rozpoznawanej sprawie zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 2 października 2015 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Sąd I instancji uznał, że odpis wskazanego zarządzenia doręczono skarżącemu w dniu 23 października 2015 r., gdyż w tym dniu nastąpił skutek doręczenia w myśl art. 73 p.p.s.a. (przesyłka podwójnie awizowana: pierwsze awizo 9 października, drugie 19 października 2015 r.). W ocenie Sądu skoro doręczenie nastąpiło 23 października 2015 r., to termin 7 dni na wykonanie wezwania bezskutecznie upłynął 30 października 2015 r. Ponieważ skarżący wpisu nie uiścił, skarga została odrzucona na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a., z którego wynika, że sąd odrzuca skargę, gdy pomimo wezwania nie została od niej uiszczona opłata.
Zdaniem NSA objęte zażaleniem postanowienie Sądu I instancji jest zgodne z prawem, bowiem Sąd prawidłowo odczytał treść art. 73 p.p.s.a. i płynące z niego skutki prawne dla właściwego rozstrzygnięcia sprawy.
Zgodnie z art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2 art. 73 ustawy). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, o czym stanowi § 4 art. 73 p.p.s.a.
W okolicznościach sprawy znaczenie ma przede wszystkim to, że po upływie ostatniego dnia terminu, o którym mowa w art. 73 § 3 p.p.s.a., przyjmuje się fikcję prawną doręczenia, która polega na tym, iż w razie nieodebrania pisma złożonego w urzędzie pocztowym za datę doręczenia pisma przyjmuje się datę, w której upłynął termin jego odbioru. Tak dokonane doręczenie stwarza domniemanie doręczenia pisma i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej. Sąd nie może przyjąć na podstawie formularza potwierdzenia odbioru, że doręczenie pisma sądowego na podstawie art. 73 było skuteczne, jeżeli doręczyciel nie wskazał w tym formularzu przyczyny uniemożliwiającej doręczenie właściwe lub zastępcze (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 sierpnia 1999 r. o sygn. akt III CKN 621/99, publik. OSNC z 2000 r. nr 3, poz. 52).
Ponadto należy mieć na uwadze, że domniemanie faktyczne doręczenia pisma w myśl art. 73 może być obalone, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością.
Podkreślenia wymaga, że w aktach sprawy (k. 11 akt sądowych) znajduje się koperta listu poleconego, zawierająca odpis zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 2 października 2015 r. o wezwaniu skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi oraz zwrotne potwierdzenie odbioru, które opatrzono właściwymi adnotacjami w myśl wyżej objaśnionego art. 73 p.p.s.a. Uzupełniająco do akt Sąd włączył wydruk komputerowy z systemu śledzenia przesyłek [...]. (k. 12-13 akt sądowych), stanowiący dodatkowe potwierdzenie daty nadania przesyłki, dat obu awizo i daty zwrotu przesyłki do nadawcy.
W tym stanie rzeczy brak jest podstaw aby uznać, że skutek doręczenia w myśl art. 73 § 3 w zw. z § 4 p.p.s.a. nie wystąpił w dniu 23 października 2015 r., to jest w ostatnim dniu okresu 14 dni, licząc od dnia pierwszego awizo (9 października 2015 r.). Powyższe oznacza, że – jak trafnie przyjął Sąd I instancji – siedmiodniowy termin do uiszczenia opłaty od skargi rozpoczął bieg dnia 23 października 2015 r. i bezskutecznie upłynął z dniem 30 października 2015 r. Opłata od skargi nie została uiszczona. Wobec tego Sąd zobligowany był do zastosowania przepisu art. 220 § 3 p.p.s.a. i odrzucenia nieopłaconej skargi, co prawidłowo uczynił.
W ocenie NSA rozstrzygnięcia Sądu I instancji nie podważa w całości chybiona argumentacja zażalenia, w której J. M. nie obalił fikcji prawnej doręczenia przesyłki zawierającej odpis wspomnianego zarządzenia z dnia 2 października 2015 r. W zażaleniu skarżący nie kwestionuje skutku doręczenia, a nawet nie wskazuje na brak otrzymania awizo. Twierdzi natomiast, że nie podjął przesyłki i nie wykonał wezwania w terminie, bo w dniach 5 października – 15 listopada 2015 r. opiekował się 90-letnią matką, która wymagała opieki po wypisaniu ze szpitala.
Odnosząc się do tego stanowiska uznać należy, że okoliczności podane przez skarżącego nie mają wpływu na skuteczność doręczenia przesyłki w rozumieniu art. 73 § 3 w zw. z § 4 p.p.s.a. z tej racji, że stanowią one argumentację charakterystyczną dla wniosku o przywrócenie terminu, mogłyby podlegać ocenie Sądu I instancji pod kątem uprawdopodobnienia braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi (art. 87 § 1-2 p.p.s.a.), jednakże skarżący nie skorzystał z możliwości wystąpienia do WSA z takim wnioskiem.
Z wymienionych powodów oraz na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. NSA postanowił jak w sentencji.