Uzasadnienie
Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zarządzeniem z dnia 15 grudnia 2017 r., sygn. akt III SA/Gl 449/17, na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej p.p.s.a.) w związku z § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) wezwał skarżącego T. T. do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 39.842 zł od skargi na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty podwyższonej za wydobywanie kopaliny bez koncesji.
T. T. wniósł zażalenie na powyższe zarządzenie, wnosząc o jego uchylenie w całości i zarzucając mu naruszenie art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a., poprzez przedwczesne, a w konsekwencji bezpodstawne wezwanie do uiszczenia wpisu, podczas gdy skarżący w dniu 27 grudnia 2017 r. wniósł zażalenie na postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 7 grudnia 2017 r., utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy, które to zażalenie nie zostało rozpoznane.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie jest niezasadne.
Stosownie do art. 220 § 1 zdanie 1 p.p.s.a. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata.
Zasadą jest zatem obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od wnoszonego przez stronę pisma. Wyjątki od takiego obowiązku wymieniają przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i są to podmiotowe zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów (art. 239 p.p.s.a.), czy też instytucja prawa pomocy (art. 243 i następne p.p.s.a.). W tej sprawie wnoszący zażalenie nie jest zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, czy to na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, czy też na podstawie orzeczenia sądu (postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2017 r., III SA/Gl 449/17 utrzymano w mocy zarządzenie starszego referendarza sądowego z dnia 11 października 2017 r. odmawiające przyznania skarżącemu prawa pomocy).
Wbrew twierdzeniom skarżącego nie można ocenić wezwania do uiszczenia wpisu sądowego jako przedwczesne. Wprawdzie skarżący złożył zażalenie na postanowienie z dnia 7 grudnia 2017 r. utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego odmawiające przyznania prawa pomocy, jednak zażalenie to nie mogło odnieść zamierzonego skutku.
Należy bowiem wyjaśnić, że zgodnie z art. 259 § 1 p.p.s.a., od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia. W myśl zaś art. 260 § 1 i 2 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy, przy czym sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje natomiast wyłącznie na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie oraz na postanowienia, których przedmiotem są kwestie wymienione w art. 194 § 1 pkt 1-10 p.p.s.a. Postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane na skutek rozpoznania sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy nie zostały ujęte w tym katalogu. Na te postanowienia nie służy zatem zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Postępowanie w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy zostało więc prawomocnie zakończone postanowieniem z dnia 7 grudnia 2017 r. i dlatego Sąd I instancji zasadnie wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarządzenie przewodniczącego z dnia 15 grudnia 2017 r. jest zgodne z prawem, kwota wpisu została określona prawidłowo, a argumentacja strony przedstawiona w zażaleniu, nie podważa tej oceny.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i z art. 227 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.