Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 2 lutego 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 2914/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmówił E. C. P. Sp. z o.o. w W. (dalej: spółka) przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi spółki na informację Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w dniu 7 grudnia 2010 r. doręczono skarżącej spółce pismo Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] listopada 2010 r. dotyczące oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu. Następnie po upływie 14 - dniowego terminu do wniesienia skargi, pismem z dnia 22 grudnia 2010 r. skarżąca spółka zwróciła się o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na pismo Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego dołączając skargę na przedmiotowe pismo z kompletem dokumentów. Uzasadniając wniosek skarżąca spółka podniosła, że uchybiła terminowi do wniesienia przedmiotowej skargi bez swojej winy, ponieważ nadała skargę w terminie tj. w dniu 21 grudnia 2010 r., ale z uwagi na złe warunki atmosferyczne prywatny doręczyciel nie wykonał pomimo zapewnień zleconego doręczenia.
Sąd I instancji stwierdził, że strona skarżąca nie dochowała szczególnej staranności przy składaniu skargi do Sądu. Wskazał, iż aby zachować termin do wniesienia skargi – bez obawy jego uchybienia – wystarczyło pismo nadać w najbliższej placówce Poczty Polskiej. O zachowaniu terminu decydowałaby wówczas data widniejąca na kopercie, będąca odzwierciedleniem odbicia datownika. Skarżąca spółka zdecydowała się na skorzystanie z usług firmy kurierskiej nie bacząc na to, iż panują "złe" warunki pogodowe. W ocenie Sądu I instancji powierzenie przesyłki było obciążone ryzykiem jej niedoręczenia, gdyż przesyłkę powierzono ostatniego dnia, w którym upływał termin do wniesienia skargi do Sądu.
W zażaleniu na powyższe postanowienie Spółka zarzuciła naruszenie art. 87 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) i wniosła o uchylenie przedmiotowego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu Spółka podniosła, iż przesyłkę kurierską nadała w dniu 21 grudnia 2010 r. o godzinie 11.00, a więc pięć godzin przed zamknięciem biura podawczego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. Ponadto skarżąca spółka wskazała, iż wielokrotnie korzystała z usług firmy kurierskiej "[...]", w tym z usługi "[...]" i nadane przesyłki zawsze docierały do adresata na czas, zgodnie z regulaminem usługi. Skarżąca spółka wskazała, iż nie ponosi odpowiedzialności za zachowanie firmy kurierskiej, której zostało powierzone ściśle określone zadanie tj. dostarczenie przesyłki do Sądu w godzinę od godziny nadania tj. do godz. 12:00 w dniu 21 grudnia 2010 r. Ponadto skarżąca spółka wskazała, że informację o niedostarczeniu przesyłki na czas powzięła w dniu 22 grudnia 2010 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu na posiedzeniu niejawnym. Ponadto, przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego.
W świetle art. 87 p.p.s.a. warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie łącznie następujących przesłanek: wniesienie przez stronę za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi, wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony.
W rozpatrywanej sprawie skarżąca spółka złożyła wniosek o przywrócenie terminu w dniu 22 grudnia 2010 r., po tym jak pozyskała wiedzę, o braku planowanego doręczenia przesyłki z uwagi na złe warunki atmosferyczne. Do wniosku dołączyła skargę wraz z załącznikami. Zatem warunki określone w art. 87 p.p.s.a. zostały spełnione.
Trafnie jednak w zaskarżonym postanowieniu przyjęto, iż w tym przypadku nie można uznać, iż strona dokonała czynności procesowej w terminie bez swojej winy (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Brak winy w uchybieniu terminowi powinien być oceniany przy uwzględnieniu wszelkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
Zauważyć należy, iż przekazanie przesyłki nastąpiło w dniu 21 grudnia 2010 r. o godz. 11.00 - ostatniego dnia zakreślonego terminu do wniesienia skargi.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnioskodawca nie dochował szczególnej staranności przy składaniu skargi. Strona w żaden sposób nie monitorowała, czy jej zlecenie zostało wykonane, mimo zlecenia doręczenia przesyłki o godz. 11.00, w ostatnim dniu terminu. Dopiero następnego dnia uzyskała informację, że wykonanie zlecenia nie nastąpiło wobec złych warunków pogodowych.
W postanowieniu z dnia 9 października 2008 r., sygn. akt II GZ 237/08 przyjęto, iż nie można uznać za przejaw niestarannego zachowania skorzystanie przy składaniu w ostatnim dniu pisma procesowego z pośrednictwa firmy kurierskiej. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie podziela tego poglądu.
Zgodnie z art. 83 § 3 p.p.s.a. oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym lub w polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Takich skutków nie wywołuje zlecenie doręczenia pisma procesowego firmie kurierskiej.
Między skarżącą spółką a firmą kurierską zachodzi zaś jedynie relacja zobowiązaniowa niewywołująca żadnych skutków na zewnątrz. Stąd powinnością strony jest zainteresowanie w odpowiednim czasie, czy zlecenie doręczenia pisma procesowego Sądowi przez firmę kurierską zostało wykonane.
Na marginesie zauważyć należy także, iż w sprawie zakończonej postanowieniem z dnia 9 października 2008 r. o sygn. akt II GZ 237/08 przesyłka została przekazana firmie kurierskiej w okresie letnim a w niniejszej sprawie w okresie zimowym, a przy orzekaniu o przywróceniu terminu należy zawsze badać okoliczności konkretnej sprawy.
Z tych wszystkich względów z mocy art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.