Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 24 stycznia 2018 r., sygn. akt III SA/Gl 449/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił zażalenie T. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 grudnia 2017 r., sygn. akt III SA/Gl 449/17 utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi T. T. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty podwyższonej za wydobywanie kopaliny bez koncesji.
W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że postanowienie sądu z dnia 7 grudnia 2017 r., utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 11 października 2017 r., było prawomocne, w związku z tym skarżącemu nie przysługiwało prawo do wniesienia od niego zażalenia.
T. T. wniósł zażalenie na powyższe zarządzenie, wnosząc o jego uchylenie w całości i zarzucając mu naruszenie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej p.p.s.a.), poprzez odrzucenie zażalenia w konsekwencji uznania, że jest ono niedopuszczalne, podczas gdy wraz z doręczeniem odpisu postanowienia z dnia 7 grudnia 2017 r. skarżący został pouczony, że przysługuje mu środek odwoławczy. W uzasadnieniu skarżący podał, że w dniu 18 grudnia 2017 r., doręczono mu za pośrednictwem pełnomocnika, odpis postanowienia wraz z adnotacją "doręczenie odpisu postanowienia, od którego przysługuje zażalenie".
Skarżący, wobec pouczenia go o przysługującym mu środku zaskarżenia, wniósł zażalenie na to postanowienie. W ocenie skarżącego, zaskarżone rozstrzygnięcie prowadzi do nieuzasadnionego pozbawienia go drogi sądowej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie jest niezasadne.
W myśl art. 260 § 1 p.p.s.a., sąd rozpoznając sprzeciw od zarządzenia lub postanowień referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy, wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie zmienia lub utrzymuje w mocy. W tych sprawach Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2).
Z powyższych regulacji wynika, że postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy jest traktowane przez ustawodawcę jako orzeczenie wydane w pierwszej instancji. Sprzeciw wniesiony od postanowienia referendarza sądowego jest więc środkiem odwoławczym. Z kolei, wojewódzki sąd administracyjny, który rozpoznaje sprzeciw z zakresu prawa pomocy działa jako sąd drugiej instancji.
Zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje wyłącznie na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie oraz na postanowienia, których przedmiotem są kwestie wymienione w art. 194 § 1 pkt 1-10 p.p.s.a. Postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane na skutek rozpoznania sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy nie zostały ujęte w tym katalogu. Oznacza to, że postanowienie sądu o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia referendarza sądowego jest ostateczne i nie przysługuje na nie zażalenie.
Zaskarżenie postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego utrzymującego w mocy postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy w całości lub w części będzie więc skutkowało odrzuceniem zażalenia z uwagi na niedopuszczalność tego środka zaskarżenia. Wbrew stanowisku skarżącego, błędne pouczenie strony o prawie do wniesienia zażalenia nie kreuje po jej stronie prawa do wniesienia środka odwoławczego, którego nie przewidują przepisy ustawy.
W związku z tym, że do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej (art. 197 § 2 p.p.s.a.), zażalenie skarżącego w tej sprawie jako niedopuszczalne podlegało odrzuceniu, na podstawie art. 178 p.p.s.a.
Z wymienionych wyżej względów, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zaskarżone postanowienie Sądu I instancji za prawidłowe i na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.