Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 25 listopada 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 2459/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę G.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 25 czerwca 2021 r. w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami oraz zwrócił skarżącemu wpis sądowy od skargi.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w wykonaniu zarządzenia z dnia 21 września 2021 r., pismem z dnia 25 października 2021 r. wezwano skarżącego do usunięcia braku formalnego skargi poprzez jej podpisanie. Korespondencja zawierająca to wezwanie, po dwukrotnym awizowaniu w dniach 29 października oraz 8 listopada 2021 r., w dniu 16 listopada 2021 r. została zwrócona do WSA i załączona do akt sprawy ze skutkiem doręczenia.
Odrzucając skargę Sąd I instancji przywołał treść art. 46 § 1 pkt 4 oraz art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) i stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie skarżący pismem z dnia 20 sierpnia 2021 r. wniósł skargę w formie tradycyjnej. Wobec tego, że skarga nie zawierała własnoręcznego podpisu strony, uzasadnione było skierowanie do skarżącego wezwania do podpisania skargi zgodnie z art. 49 p.p.s.a. Przesyłka zawierająca ww. wezwanie, po dwukrotnym awizowaniu, została zwrócona do adresata. Za datę skutecznego doręczenia przesyłki należało uznać dzień 12 listopada 2021 r., zgodnie z dyspozycją art. 73 p.p.s.a. W związku z powyższym termin na uzupełnienie braku formalnego skargi upływał w dniu 19 listopada 2021 r., jednakże w zakreślonym terminie skarżący nie uzupełnił braku formalnego. W konsekwencji Sąd I instancji, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł G.P., domagając się jego uchylenia w całości oraz uwzględnienia kosztów wynikłych z wniesienia zażalenia i wydania postanowienia w tej sprawie jako kosztów toczącego się procesu.
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że skarżący nie miał świadomości o brakach formalnych skargi, ponieważ nie otrzymał powiadomienia (awiza). Wnoszący zażalenie przyczyny braku powiadomienia o konieczności uzupełnienia braków formalnych skargi upatruje w błędnym wystawieniu awiza lub jego braku w skrzynce pocztowej, co zdarzało się już wcześniej przy dostarczaniu innej korespondencji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim wskazać należy, że art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w sposób jednoznaczny przewiduje obowiązek sądu odrzucenia skargi ("sąd odrzuca skargę") w przypadku nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Zgodnie natomiast z art. 49 § 1 p.p.s.a. termin do uzupełnienia braków formalnych wynosi 7 dni, zaś warunki formalne skargi, nieuzupełnienie których w zakreślonym terminie skutkuje jej odrzuceniem, zostały określone w art. 57 § 1 p.p.s.a. Tym samym skarga powinna zawierać elementy wymienione w pkt od 1 do 3 tego przepisu, a nadto powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym przewidzianym w art. 46 p.p.s.a.
Po myśli art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Tym samym przywołany przepis w sposób jednoznaczny wskazuje, że warunkiem formalnym skargi, stanowiącym obowiązkowy element tego pisma procesowego, jest złożenie pod nią podpisu identyfikującego osobę wnoszącą skargę. W orzecznictwie przyjmuje się, że zaniechanie w tym zakresie stanowi brak formalny skargi, podlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a., a w sytuacji, gdy strona nie uczyni zadość wezwaniu w tym zakresie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., o czym była mowa powyżej (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lipca 2019 r., sygn. akt I FZ 155/19). Powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem nieuzupełnienie braku formalnego skargi w wyznaczonym terminie, w sytuacji gdy brak był istotny, a wezwanie precyzyjne sformułowane i prawidłowo doręczone, obliguje wojewódzki sąd administracyjny do odrzucenia skargi, nie dając żadnego w tym względzie wyboru.
Z akt niniejszej sprawy wynika, iż w związku z brakiem formalnym skargi w postaci braku złożenia pod nią podpisu, do skarżącego wystosowano wezwanie do jej podpisania. Z uwagi na nieobecność adresata korespondencję zawierającą wezwanie pozostawiono do odbioru w urzędzie pocztowym, o czym zawiadomiono adresata przesyłki dwukrotnie poprzez pozostawienie awiza w dniu 29 października 2021 r. oraz w dniu 8 listopada 2021 r. Skarżący nie odebrał przesyłki we wskazanym terminie, a zatem w świetle art. 73 § 4 p.p.s.a., po upływie 14 dni od dnia pozostawienia pierwszego zawiadomienia, tj. z dniem 12 listopada 2021 r., nastąpiło doręczenie zastępcze. W okolicznościach sprawy znaczenie ma przede wszystkim to, że po upływie ostatniego dnia terminu, o którym mowa w art. 73 § 3 p.p.s.a., przyjmuje się fikcję prawną doręczenia, która polega na tym, iż w razie nieodebrania pisma złożonego w urzędzie pocztowym, za datę doręczenia pisma przyjmuje się datę, w której upłynął termin jego odbioru. Tak dokonane doręczenie stwarza domniemanie doręczenia pisma i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej.
Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że w rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, iż skarga dotknięta była brakiem formalnym w postaci braku podpisu. W tej sytuacji słusznie wezwano skarżącego do uzupełnienia dostrzeżonego braku formalnego skargi, w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Jak wynika z akt sprawy, przesyłka zawierająca powyższe wezwanie została prawidłowo awizowana z uwagi na nieobecność adresata i w konsekwencji stosownie do treści art. 73 § 4 p.p.s.a., Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że doręczenie nastąpiło w dniu 12 listopada 2021 r., a zatem to od tej daty należało liczyć siedmiodniowy termin wyznaczony na uzupełnienie braku formalnego skargi, który upływał z dniem 19 listopada 2021 r.
Istotą argumentacji skarżącego przedstawionej w uzasadnieniu zażalenia jest próba podważenia prawidłowości doręczenia przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi, tj. spełnienia w okolicznościach sprawy przesłanek skuteczności doręczenia w trybie z art. 73 p.p.s.a., czyli poprzez awizo. Skarżący kwestionuje fakt prawidłowej awizacji wskazując na błędne wystawienie awiza lub jego brak w skrzynce pocztowej podnosząc, że w okresie wskazanym jako terminy awizacji nie otrzymał żadnej korespondencji, w tym zawiadomień o przesyłce poleconej, a sytuacje takie występowały już wcześniej.
Jak już wyżej wspomniano domniemanie prawdziwości danych przedstawionych przez doręczyciela może zostać obalone przez stronę mającą w tym interes. W niniejszej sprawie strona nie obaliła jednak skutecznie tego domniemania. Skarżący nie przedstawił bowiem żadnych dowodów na okoliczność niedoręczenia mu zawiadomień o przesyłce zawierającej wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi. Niewystarczające jest zaś samo twierdzenie strony w tym zakresie. Przyjęcie tezy przeciwnej prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji doręczenia zastępczego, bowiem w każdej takiej sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizowania poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej bądź też zostało błędne wystawione. Wyprowadzone zaś w zażaleniu gołosłowne argumenty nie mogły zaprzeczyć fikcji doręczenia. Wszystkie czynności podjęte przez doręczyciela przy próbie dostarczenia przesyłki sądowej zostały odnotowane na kopercie, a każda adnotacja tam się znajdująca została opatrzona podpisem osoby doręczającej.
Tym samym, wobec braku obalenia domniemania prawidłowości doręczenia w sposób zastępczy przesyłki, nie sposób uznać, że do doręczenia nie doszło. Brak jest zatem podstaw, aby w rozpoznawanej sprawie uznać, że skutek doręczenia w myśl art. 73 § 3 w związku z § 4 p.p.s.a. nie wystąpił w dniu 12 listopada 2021 r., to jest w ostatnim dniu okresu 14 dni, licząc od dnia pierwszego awizo (29 października 2021 r.). Powyższe oznacza, że siedmiodniowy termin do uzupełnienia braku formalnego skargi bezskutecznie upłynął w dniu 19 listopada 2021 r.
W świetle przedstawionych okoliczności przyjąć należy, że Sąd I instancji zasadnie postanowił o odrzuceniu wniesionej skargi, której braków formalnych strona nie uzupełniła w terminie.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji