Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 20 października 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 1913/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji lub WSA) odrzucił skargę G. L. S.A. z siedzibą w G. (dalej: skarżąca lub spółka) na czynność Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (dalej: Prezes URE) z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie sporządzenia i ogłoszenia wykazu odbiorców przemysłowych. W punkcie 2. tego wyroku postanowiono o zwrocie uiszczonego wpisu od skargi.
Ze stanu sprawy przedstawionego przez Sąd I instancji wynika, że Prezes URE publikując w dniu [...] kwietnia 2015 r. wykaz odbiorców przemysłowych nie uwzględnił w nim skarżącej. Wobec tego skarżąca pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. (nadanym na adres Prezesa URE w dniu [...] kwietnia 2015 r., wpływ do organu w dniu [...] maja 2015 r.) poprosiła o wyjaśnienie przyczyn nieuwzględnienia jej w wykazie. Pismem z dnia [...] czerwca 2015 r. (doręczonym skarżącej w dniu [...] czerwca 2015 r.) Prezes URE wyjaśnił, że nadane przez skarżącą oświadczenie wpłynęło do niego w dniu [...] kwietnia 2015 r., a termin na jego złożenie upłynął w dniu [...] kwietnia 2015 r. dlatego też nie została uwzględniona w wykazie.
Następnie skarżąca w dniu [...] lipca 2015 r. nadała za pośrednictwem Prezesa URE kierowaną do WSA w Warszawie skargę na czynność Prezesa URE z dnia [...] kwietnia 2015 r. polegającą na ogłoszeniu wykazu odbiorców przemysłowych, którzy złożyli oświadczenia, o których mowa w art. 189 ust. 1 ustawy o odnawialnych źródłach energii (Dz.U. z 2015 r., poz. 478) - dalej u.o.e. Do skargi skarżąca załączyła m.in. swoje pismo z [...] kwietnia 2015 r. skierowane na adres Prezesa URE dnia [...] kwietnia 2015 r. wskazując, że jest to wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa oraz pismo Prezesa URE z dnia [...] czerwca 2015 r. doręczone jej w dniu [...] czerwca 2015 r. wskazując, że jest to odpowiedź organu na jej wezwanie.
WSA postanowieniem z dnia 15 grudnia 2015 r., sygn. akt VISA/Wa 2211/15 odrzucił skargę jako niedopuszczalną. W skutek wniesienia na powyższe postanowienie skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 12 lipca 2016 r., sygn. akt II GSK 2490/16 uchylił zaskarżone orzeczenie WSA. W uzasadnieniu wskazał, że wykaz będący przedmiotem zaskarżenia jest czynnością (aktem) w pojęciu akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zatem NSA orzekł, że wniesienie skargi na czynność Prezesa URE było/jest dopuszczalne.
Następnie WSA zaskarżonym postanowieniem odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skuteczność wniesienia skargi uzależniona była od uprzedniego wezwania na piśmie Prezesa URE do usunięcia naruszenia prawa w terminie 14 dni, od dnia w którym skarżąca dowiedziała się o wykazie oraz od zachowania terminu na wniesienie skargi. W dalszej części uzasadniania WSA zaznaczył, że zaskarżona czynność tj. wykaz z dnia [...] kwietnia 2015 r. tego samego dnia został ogłoszony. Zatem czternastodniowy termin na wezwanie Prezesa URE do usunięcia naruszenia prawa upłynął w dniu [...] maja 2015 r. Skarżąca nadając dnia [...] kwietnia 2015 r. na adres Prezesa URE pismo, które wskazuje jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (wpływ do organu [...] maja 2015 r.) zachowała czternastodniowy termin na wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa.
Jednocześnie Sąd I instancji zaznaczył, że wskazane przez skarżącą pismo organ przyjął jako wezwanie, o którym mowa w art. art. 52 § 3 p.p.s.a., czyniąc to na jej korzyść. Z treści tego pisma nie wynika jakoby wprost wzywała w nim Prezesa URE do usunięcia naruszenia prawa. Sąd I instancji uznał, że od dnia [...] kwietnia 2015 r. (data stempla pocztowego), tj. od dnia wezwania Prezesa URE do usunięcia naruszenia prawa, dla skarżącej rozpoczął bieg sześćdziesięciodniowy termin przewidziany w art. 53 § 2 p.p.s.a. na wniesienie skargi.
Sąd I instancji stwierdził, że skarżąca uchybiła sześćdziesięciodniowemu terminowi do wniesienia skargi na czynność Prezesa URE z dnia [...] kwietnia 2015 r. Zdaniem WSA termin ten upłynął dnia [...] czerwca 2015 r., przy czym skarżąca nie wniosła o jego przywrócenie, a skarga została nadana za pośrednictwem Prezesa URE w dniu [...] lipca 2015 r. WSA stwierdził również, że pismo Prezesa URE z dnia [...] czerwca 2015 r. nie było odpowiedzią w rozumieniu art. 53 § 2 p.p.s.a., bowiem pismo to zostało skarżącej doręczone dnia [...] czerwca 2015 r. tj. po upływie sześćdziesięciodniowego terminu. WSA za błędne uznał stanowisko zawarte w skardze jakoby termin do jej wniesienia upłynął w dniu [...] lipca 2015 r., liczonego od dnia doręczenia pisma Prezesa URE z dnia [...] czerwca 2015 r.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca domagając się jego uchylenia w całości i przekazania skargi do merytorycznego rozpoznania WSA w Warszawie oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:
- 1. art. 53 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 2) p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. poprzez odrzucenie wniesionej w sprawie skargi z dnia 24 lipca 2015 r., jako wniesionej po terminie pomimo zachowania przez skarżącą terminu, w którym przysługiwało jej uprawnienie do skierowania skargi na akt lub czynność organu administracji publicznej, co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego odrzucenia tej skargi, a tym samym stanowi nieuzasadnioną odmowę dokonanie kontroli działalności administracji publicznej; w ocenie skarżącej termin na wniesienie skargi upływał dopiero z dniem 30 lipca 2015 r.,
- 2. art. 134 §1 p.p.s.a. w zw. z art. 138 p.p.s.a. w zw. z art. 163 p.p.s.a. w zw. z art. 141 §4 p.p.s.a. w zw. z art. 166 p.p.s.a. poprzez pominięcie w treści postanowienia (zarówno w rubrum, jak i uzasadnieniu) faktu objęcia odrzuconą skargą nie tylko nieprawidłowości w sporządzeniu i ogłoszeniu wykazu, o którym mowa w art. 189 ust. 2 ustawy o odnawialnych źródłach energii, ale także dotyczących wykazu, o którym mowa w art. 188 ust. 5 tego aktu, co w konsekwencji wskazuje na zaniechanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oceny całokształtu okoliczności sprawy oraz pełnego zakresu wniesionej skargi.
W uzasadnieniu zażalenia skarżąca podtrzymuje argumentację o dochowaniu terminu na wniesienie skargi.
W odpowiedzi na zażalenie organ wniósł o jego oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że od dnia 15 sierpnia 2015 r. weszły w życie zmiany wprowadzone ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658). Ustawodawca w art. 2 tej ustawy określił w sposób enumeratywny te znowelizowane przepisy, które mają zastosowanie do postępowań wszczętych przed wejściem w życie tejże noweli oraz jednocześnie zastrzegł, że w pozostałym zakresie stosuje się przepisy w brzmieniu dotychczasowym. Z mocy tego unormowania zmiany odnoszące się do art. 194 p.p.s.a stosuje się również do postępowań wszczętych przed 15 sierpnia 2015 r., a według art. 194 § 1 pkt 1a na postanowienie o odrzuceniu skargi wniesionej po upływie ustawowego terminu (art. 58 § 1 pkt 2) przysługuje zażalenie.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w zażaleniu przypomnieć należy, że w myśl art. 52 § 3 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środka zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i pkt 4a można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Natomiast w myśl art. 53 § 2 p.p.s.a. w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i § 4, skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji prawidłowo zinterpretował art. 53 § 2 p.p.s.a., który przewiduje dwa terminy. Pierwszy z nich to 30 dni na wniesienie skargi, który dotyczy sytuacji gdy organ udzielił odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i liczy się od dnia doręczenia tej odpowiedzi. Drugi termin, to 60 dni, który ma zastosowanie w sytuacji, gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie strony. Termin ten liczy się od dnia wniesienia wezwania. Obydwa wskazane terminy są terminami ustawowymi, które nie podlegają skróceniu, ani wydłużeniu przez jakiekolwiek czynności. Są to jednak terminy procesowe na dokonanie czynności procesowej jaką jest wniesienie skargi do sądu.
Zatem terminy te podlegają przywróceniu w razie ich uchybienia na zasadach określonych w art. 86 p.p.s.a. i następnych. Jak słusznie wskazał WSA, w rozpoznawanej sprawie nie złożono wniosku o przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że w przypadku zastosowania trybu wezwania do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. i nie udzielenia przez organ odpowiedzi na to wezwanie, skargę do sądu administracyjnego można wnieść - w myśl art. 53 § 2 p.p.s.a. - między trzydziestym a sześćdziesiątym dniem, licząc od dnia wniesienia wezwania, natomiast jeżeli odpowiedź zostanie udzielona - termin do wniesienia skargi wynosi trzydzieści dni od dnia doręczenia odpowiedzi (zob. postanowienie NSA z dnia 20 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1830/15).
W przedmiotowej sprawie zaskarżona czynność z dnia [...] kwietnia 2015 r. została ogłoszona tego samego dnia. Następnie skarżąca pismem w dniu [...] kwietnia 2015 r. (data stempla pocztowego) wystąpiła z wezwaniem do usunięcia naruszenia. Do dnia [...] czerwca 2015 r. organ nie udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie strony, zatem w sprawie obowiązywał sześćdziesięciodniowy termin do wniesienia skargi. W dniu [...] czerwca 2015 r. tj. po upływie sześćdziesięciu dni od wniesienia wezwania doręczono skarżącej odpowiedź na powyższe wezwanie. Powyższa okoliczność pozostawała jednak bez wpływu na bieg terminu do wniesienia skargi, gdyż w sytuacji kiedy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie w przewidzianym prawem terminie, strona zobowiązana jest do wniesienia skargi najpóźniej w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania (por. postanowienie NSA z dnia 3 grudnia 2013 r., sygn. akt II GSK 2231/13).
W okolicznościach niniejszej sprawy strona zobowiązana była do wniesienia skargi do dnia [...] czerwca 2015 r. W związku z powyższym skarga wniesiona przez skarżącą w dniu [...] lipca 2015 r. (data stempla pocztowego – k. 61 akt sądowych) wniesiona została po upływie przewidzianego prawem terminu i z powyższych względów podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Z przytoczonych powyżej przyczyn rozstrzygnięcie Sądu I instancji należało uznać za zasadne.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.