Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 21 grudnia 2016 r., sygn. akt VIII SA/Wa 442/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi A. K., uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Wyrokiem tym zasądzono również od Dyrektora Izby Celnej w Warszawie na rzecz skarżącej kwotę 1.577 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Jak wskazano w uzasadnieniu wyroku, w przedmiocie kosztów postępowania Sąd I instancji orzekł na podstawie art. 206 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 718, dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 200, art. 205 § 2, art. 209 p.p.s.a. oraz w związku z przepisami § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) i § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804), gdyż strona skarżąca była reprezentowana przed Sądem przez radcę prawnego.
W ocenie Sądu w sprawie wystąpiły uzasadnione podstawy do miarkowania zasądzonego zwrotu kosztów postępowania (1.577 zł zamiast 5.897 zł), gdyż zdecydowana większość zarzutów skargi okazała się chybiona. Spośród kilku grup zarzutów postawionych przez pełnomocnika skarżącej tylko w jednym wypadu okazały się one częściowo zasadne, czyli odnośnie wadliwego (pochopnego) przyjęcia przez organ odwoławczy, że w realiach tej sprawy wystąpiły wystarczające przesłanki do zastosowania wobec skarżącej art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2015 r., poz. 612). W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania nie można – zdaniem Sądu - wykluczyć możliwości wydania kolejnej decyzji wymierzającej skarżącej karę pieniężną za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry w takiej samej wysokości. Podał dalej, iż zarzuty powołane przez skarżącą są w większości powieleniem zarzutów z innych skarg sporządzonych przez jej pełnomocnika, co przełożyło się na realny nakład jego pracy w tej sprawie.
Powyższe według Sądu I instancji stanowiło podstawę do miarkowania kosztów zastępstwa prawnego. Zasądzony zwrot kosztów postępowania sądowego zawierał zwrot całego wpisu sądowego (1.080 zł), 480 zł tytułem zastępstwa procesowego (kwota odpowiadająca stawce z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) ww. rozporządzenia MS w sprawie opłat za czynności radców prawnych zamiast kwoty 4.800 zł) oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.
Pełnomocnik skarżącej wniósł zażalenie na powyższe orzeczenie w zakresie rozstrzygającym o zwrocie kosztów postępowania, żądając jego zmiany poprzez zasądzenie od organu II instancji na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania w prawidłowej wysokości 5.897 zł, względnie o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Sądowi I instancji celem ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1a w zw. z § 2 ww. rozporządzenia MS w sprawie opłat za czynności radców prawnych poprzez niezastosowanie ich w sprawie i w konsekwencji błędne określenie kwoty zwrotu kosztów postępowania, tj. nieprawidłowe oznaczenie kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 194 § 1 pkt 9 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienie, którego przedmiotem jest zwrot kosztów postępowania, jeżeli strona nie wnosi skargi kasacyjnej. Rozpoznawane zażalenie zostało wniesione w oparciu o wskazaną podstawę i obejmuje punkt 2 wyroku WSA w Warszawie z dnia 21 grudnia 2016 r. Odpisy wyroku z uzasadnieniem zostały doręczone stronom w dniu 16 stycznia 2017 r. (zpo. k. 92 i k.
93) i do dnia rozpoznania zażalenia od wyroku nie wpłynęła skarga kasacyjna. Wobec tego należy uznać, że wypełniona została hipoteza art. 194 § 1 pkt 9 p.p.s.a., więc zażalenie skarżącej spółki może zostać obecnie rozpoznane.
Zażalenie jest nieuzasadnione.
Zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd I instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Stosownie natomiast do art. 205 § 2 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.
Z powyższych uregulowań wynika, że zwrot kosztów postępowania musi nastąpić w "niezbędnym" zakresie. Jednakże Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia wskazał jako podstawę prawną rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów postępowania także art. 206 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności, jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Przepis art. 206 p.p.s.a. w przywołanym brzmieniu obowiązuje od dnia sierpnia 2015 r., został bowiem zmieniony przez art. 1 pkt 60 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r. poz. 658, dalej: ustawa nowelizująca). W nowym stanie prawnym możliwość uznania przez sąd, że zaistniał uzasadniony przypadek pozwalający na odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części nie jest już uzależniona od konieczności częściowego uwzględnienia skargi.
Oznacza to, że pojęcie "uzasadnionych przypadków", o którym stanowił (w poprzednim brzmieniu) i nadal stanowi art. 206 p.p.s.a. nie jest już immanentnie związane z przypadkiem częściowego uwzględnienia skargi przez sąd. Dodać należy, że ustalenie czy w sprawie zachodzi uzasadniony przypadek zależy od swobodnej oceny sądu. Stosując art. 206 p.p.s.a. sąd działa w sposób uznaniowy. Ocena ta musi jednak uwzględniać wszystkie okoliczności, które mogą mieć wpływ na jej podjęcie.
Naczelny Sąd Administracyjny aprobując zaskarżone orzeczenie Sądu I instancji w zakresie zwrotu kosztów postępowania sądowego, miał także na względzie, że stosując art. 206 p.p.s.a. WSA zobligowany jest do zawarcia w tej kwestii stosownego rozstrzygnięcia dotyczącego kosztów postępowania. Z treści pkt 2 sentencji orzeczenia Sądu I instancji nie wynika co prawda, że Sąd zastosował art. 206 p.p.s.a., poprzez wskazanie, że Sąd zasądził zwrot kosztów postępowania w części, jednakże brak ten został naprawiony w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, które to uzasadnienie wraz z sentencją stanowią całość wyroku. Drugim z warunków prawidłowego zastosowania przez Sąd I instancji instytucji przewidzianej przez art. 206 p.p.s.a. jest też wyczerpujące wyjaśnienie podstawy zastosowania tego przepisu. W sytuacji stosowania art. 206 p.p.s.a. Sąd I instancji zobowiązany jest nie tylko wyjaśnić, dlaczego zdecydował się skorzystać z tej instytucji, ale również wyjaśnić sposób i powody przyjętej metody miarkowania kosztów podlegających zwrotowi.
Wprawdzie treść art. 206 p.p.s.a. pozwala na stwierdzenie, iż intencją ustawodawcy było pozostawienie do uznania sądu, czy ma zastosować ten przepis oraz w jakiej części należy odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej w przypadku uwzględnienia jej skargi, jednakże w razie miarkowania tych kosztów obowiązkiem sądu jest precyzyjne uzasadnienie takiego rozstrzygnięcia (por. NSA z dnia 21 lutego 2011 r., sygn. akt II FZ 8/11 dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie Sądu I instancji w zakresie zastosowania w niniejszej sprawie art. 206 p.p.s.a. spełnia powyższe wymogi, gdyż wyjaśniono jak obliczono zasądzoną kwotę. Sąd dokładnie wyjaśnił, dlaczego ograniczył skarżącej zwrot poniesionych kosztów postępowania sądowego w takim zakresie.
Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu
I instancji, iż w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z "uzasadnionym przypadkiem" w rozumieniu art. 206 p.p.s.a., co znalazło wyraz w pkt 7 uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie z dnia 21 grudnia 2016 r.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 § 1 w zw. z art. 197 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.