Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SA/Sz 930/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. odmówił A. S. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 16 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Sz 930/07, którym oddalono skargę A. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] kwietnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie rozłożenia na raty opłaty za zajęcie pasa drogowego.
W uzasadnieniu postanowienia z dnia 30 kwietnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny podał między innymi, że w dniu 28 lutego 2008 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 16 stycznia 2008 r. oraz wniosek o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu A. S. wyjaśnił, iż od grudnia 2007 r. do dnia 22 lutego 2008 r. przebywał służbowo za granicą, dlatego też nie miał wiedzy o przebiegu postępowania sądowego. Podał także, że nikt w jego imieniu nie mógł odebrać korespondencji. W kolejnym piśmie, stanowiącym odpowiedź na wezwanie Sądu do nadesłania dokumentu potwierdzającego fakt nieprzerwanego pobytu za granicą w celach służbowych, skarżący podał, że od dnia 2 grudnia 2007 r. do dnia 22 lutego 2008 r. przebywał za granicą z wizytą w firmie L. S.K. z siedzibą P. Do pisma A. S. załączył podpisane przez S. K. (właściciela ww. firmy) oświadczenie, z którego wynikało, iż skarżący we wskazanym okresie przebywał na jego zaproszenie w P., w ramach współpracy firm. Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył, iż oświadczenie to zostało napisane w języku polskim.
Sąd I instancji analizując przesłanki dopuszczalności wniosku o przywrócenie terminu, zwrócił uwagę, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi dokonania czynności. Sąd podał, że okoliczności, iż skarżący nie posiadał informacji o stanie sprawy z uwagi na pobyt za granicą kraju, nie można uznać za świadczącej o braku winy. Sąd wskazał także na fakt, iż A. S. został pouczony (przy pierwszym doręczeniu odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi) o obowiązku zawiadomienia sądu o każdej zmianie swego miejsca zamieszkania (pobytu) i konsekwencjach zaniedbania tego obowiązku.
Nadto zdaniem Sądu I instancji w gestii skarżącego, jako inicjatora postępowania sądowego, było posiadanie aktualnych informacji na temat sprawy, a pobyt za granicą nie stanowił przeszkody uniemożliwiającej uzyskanie informacji na temat przebiegu postępowania, jak i nie stanowił przeszkody w podejmowaniu czynności.
W zażaleniu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. S. wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia zarzucając mu naruszenie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. W uzasadnieniu zażalenia A. S. odnosząc się do zaniechania zawiadomienia o zmianie miejsca zamieszkania stwierdził, że miejsca tego nie zmienił a tylko czasowo przebywał za granicą. Nadto nieustanowienie pełnomocnika do doręczeń wyjaśnił brakiem takiej osoby w jego otoczeniu, która mogłaby pełnić tę funkcję. Uznając, iż uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nastąpiło bez jego winy, w ocenie skarżącego jego zażalenie zasługiwało na uwzględnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej: p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Art. 87 § 2 p.p.s.a. nakazuje występującemu z powyższym wnioskiem uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
Powołany przez Sąd I instancji art. 86 § 1 p.p.s.a. uzależnia przywrócenie terminu od kryterium braku winy. Chodzi o to, że strona, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym musi wykazać dołożenie szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Sąd po rozważeniu wskazanych przez skarżącego faktów powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawowy problem w sprawie niniejszej sprowadza się do ustalenia - czy okoliczności, które Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał w uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia jako decydujące o jego rozstrzygnięciu, można uznać za wystarczające do niestwierdzenia braku winy skarżącego w uchybieniu terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Przede wszystkim należy wskazać, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji podał, iż przy doręczeniu odpisu zarządzenia, którym wezwano A. S. do uiszczenia wpisu od złożonej skargi, pouczono skarżącego o "obowiązku zawiadomienia sądu o każdej zmianie swego miejsca zamieszkania (pobytu) i konsekwencjach zaniedbania tego obowiązku". Istotnie art. 70 § 1 p.p.s.a. przewiduje obowiązek zawiadomienia sądu o zmianie: miejsca zamieszkania, adresu do doręczeń lub siedziby (o czym A. S. został pouczony w piśmie z dnia 13 września 2007 r.). Jednakże w niniejszej sprawie, żadna z tych okoliczności nie zaistniała. W szczególności przepis ten nie zawiera nakazu informowania sądu o zmianie miejsca pobytu strony.
Nadto należy zwrócić uwagę, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny zaniechał dokonania oceny uprawdopodobnienia braku winy realizowanego przez skarżącego w nadesłanych na wezwanie Sądu I instancji pismach. Sąd stwierdził jedynie, iż pobyt za granicą nie stanowił trudnej do przezwyciężenia przeszkody w realizacji obowiązków strony postępowania. Nie odnosząc się w żaden sposób do złożonych przez A. S. oświadczeń, Sąd I instancji nie wskazał jak ocenił wartość dowodową nadesłanych pism i w jaki sposób ich treść przyczyniła się do rozstrzygnięcia Sądu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dopiero uzupełnienie rozważań o powyższe kwestie pozwoliłoby dokonać oceny na ile skarżący uprawdopodobnił samą przeszkodę w terminowym złożeniu wniosku o uzasadnienie wyroku, jak i brak zawinienia w tym uchybieniu.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art.197 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.