Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 marca 2010 r. sygn. akt III SA/Po 27/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. na podstawie art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., odrzucił skargę kasacyjną R.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 2 grudnia 2009 r. sygn. akt III SA/Po 27/09 oddalającego jego skargę na decyzję Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] listopada 2008 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.
W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że odpis wyroku z dnia 2 grudnia 2009 r. wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi skarżącego w dniu 5 stycznia 2010 r. Pismem z dnia 26 stycznia 2010 r. skarżący wniósł od powyższego wyroku sporządzoną osobiście skargę kasacyjną. Zarządzeniem z dnia 5 lutego 2010 r. Sąd zobowiązał pełnomocnika skarżącego do ustosunkowania się do tego pisma skarżącego, w odpowiedzi na co złożył on w dniu 22 lutego 2010 r. skargę kasacyjną R.R. od ww. wyroku. Sąd odrzucił tę skargę z powodu upływu terminu do jej wniesienia.
W zażaleniu złożonym do Naczelnego Sądu Administracyjnego, pełnomocnik R.R. domagał się uchylenia powyższego postanowienia. W uzasadnieniu stwierdził, że w dniu wydania zarządzenia przez Sąd zobowiązującego do ustosunkowania się do sporządzonej przez skarżącego osobiście skargi kasacyjnej upłynął już termin do jej wniesienia, a ponieważ zarządzenie to nie zawierało podstawy prawnej ani rygoru w przypadku niezajęcia stanowiska przez pełnomocnika, mógł je potraktować jako wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej w trybie art. 49 w zw. z art. 193 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie jest bezzasadne. Podstawę prawną odrzucenia skargi kasacyjnej stanowił w tej sprawie art. 178 p.p.s.a., zgodnie z którym wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.
Jako przyczynę niedopuszczalności skargi kasacyjnej w rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji prawidłowo wskazał jej osobiste sporządzenie, to jest z naruszeniem wymogu z art. 175 § 1 p.p.s.a. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i literaturze konsekwentnie wskazuje się, że określony w tym przepisie wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej wyłącznie przez podmioty w nim wymienione, zwany "przymusem adwokackim", ma na celu zapewnienie skardze kasacyjnej odpowiedniego poziomu merytorycznego i formalnego. Od adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego czy też rzecznika patentowego można bowiem oczekiwać znajomości przepisów procedury obowiązującej w postępowaniu sądowym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2004 r. sygn. akt GSK 750/04 oraz komentarz do tego przepisu B. Gruszczyńskiego w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2009, wyd. III.).
W sprawie tej skarżący na mocy postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 13 lutego 2009 r. sygn. akt III SA/Po 27/09 o przyznaniu mu prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym korzystał z pomocy radcy prawnego wyznaczonego przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w P. Pełnomocnik skarżącego w uzasadnieniu zażalenia stwierdził, że poinformował swego mocodawcę "o braku celowości składania skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie". Następnie w odpowiedzi na wezwanie w wykonaniu zarządzenia z dnia 5 lutego 2010 r. do ustosunkowania się do sporządzonej przez skarżącego osobiście skargi kasacyjnej, pełnomocnik skarżącego złożył w dniu 22 lutego 2010 r. skargę kasacyjną od wydanego w tej sprawie wyroku. Bezzasadne są wywody zażalenia zmierzające do wykazania, że wezwanie do ustosunkowania się do sporządzonej przez skarżącego osobiście skargi kasacyjnej profesjonalny pełnomocnik mógł potraktować jako wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej w trybie art. 49 w zw. z art. 193 p.p.s.a. Zarządzenie to nie zostało bowiem wydane w oparciu o powyższe przepisy, co wynika z jego treści - nie wzywano w nim do podpisania skargi kasacyjnej.
Nie można też twierdzić, że zarządzenie zostało wydane bez podstawy prawnej, skoro zgodnie z treścią § 36 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 września 2003 r. - Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 169, poz. 1646), wydanego na podstawie art. 23 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sędzia sprawozdawca wydaje zarządzenia konieczne do sprawnego rozpoznania sprawy, zapoznaje się z wnioskami stron w toku postępowania, (...) sprawdza, czy zarządzenia są terminowo i należycie wykonane. Odpowiedź pełnomocnika skarżącego z dnia 22 lutego 2010 r. na powyższe wezwanie nie budziła wątpliwości, skoro złożył on pismo procesowe zatytułowane "Skarga kasacyjna", zawierające wszystkie elementy konstrukcyjne określone dla tego pisma procesowego.
Jednocześnie złożył pismo przewodnie, z którego treści wynikało, że uzupełnia skargę kasacyjną wniesioną przez skarżącego, przedkładając ją w załączeniu. Nie złożył natomiast wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia mimo, że wiedział o tym, iż termin ten już upłynął, skoro odpis wydanego w sprawie wyroku został mu doręczony w dniu 5 stycznia 2010 r. Zgodnie bowiem z treścią art. 177 § 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Określony w tym przepisie termin ten jest terminem ustawowym, zaś początek jego biegu został określony przez ustawodawcę, nie podlega on skróceniu ani przedłużeniu, możliwe jest natomiast jego przywrócenie na zasadach ogólnych.
Sąd I instancji prawidłowo więc odrzucił wniesioną w tej sprawie skargę kasacyjną, wyrażając w zaskarżonym postanowieniu pogląd, zgodnie z którym brak skargi kasacyjnej sporządzonej osobiście przez stronę może z jej inicjatywy zostać konwalidowany na skutek złożenia na tej skardze podpisu przez jedną z osób wymienionych w art. 175 ustawy bądź poprzez złożenie nowej skargi kasacyjnej spełniającej wymogi określone w tym przepisie, jedynie w terminie otwartym do jej wniesienia.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.