Uzasadnienie
Postanowieniem objętym zażaleniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. odmówił Stowarzyszeniu R. w K. wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] września 2010 r. w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dotacji.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy. Złożony wraz ze skargą wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Stowarzyszenie uzasadniło swoją sytuacją finansową wskazując, że realizacja decyzji wywoła dla niego nieodwracalne skutki. Stowarzyszenie całe posiadane środki (całą otrzymana dotację) przeznaczyło bowiem na prowadzenie Niepublicznej Szkoły w L. powstałej w miejsce szkoły samorządowej, zlikwidowanej przez Gminę. Powyższe znajduje potwierdzenie w wynikach kontroli przeprowadzonych przez Gminę jak i Urząd Kontroli Skarbowej. Oznacza to, że Stowarzyszenie nie jest w stanie zwrócić spornej dotacji.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Wojewódzki Sąd Administracyjny podał, że nie widział podstaw do zastosowania instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji albowiem poza oświadczeniem zawartym w skardze brak było jakichkolwiek dowodów potwierdzających okoliczności wskazane we wniosku. Stowarzyszenie powołało się co prawda na określone dokumenty (wyniki kontroli), ale ich nie przedłożyło. W efekcie Sąd nie był w stanie zweryfikować jego twierdzeń i wobec powyższego odmówił wstrzymania wykonania decyzji wskazując w podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.).
Zażalenie na powyższe orzeczenie wniosło Stowarzyszenie R. w K. wnosząc o jego zmianę poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ewentualnie o uchylenie tego postanowienia i przekazanie sprawy WSA w G. do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono przede wszystkim, że wniosek Stowarzyszenia odnosił się do wstrzymania zarówno zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., jak i poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy Ś. Tymczasem Sąd I instancji w wydanym postanowieniu odniósł się wyłącznie do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji SKO, pomijając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Wójta Gminy.
Niezależnie od powyższego podniesiono, że wyniki kontroli, na które powołało się Stowarzyszenie stanowią integralną część akt administracyjnych. Jednym z załączników dołączonych do akt wraz z odwołaniem z dnia 6 października 2009 r. był Wynik kontroli z dnia [...] września 2009 r. Na ten sam Wynik kontroli Stowarzyszenie powołało się w odwołaniu z dnia 19 maja 2010 r. A zatem nie było zgodne ze stanem faktycznym twierdzenie, jakoby w aktach sprawy brak było powoływanych przez Stowarzyszenie dokumentów.
Nadto podniesiono również, że Stowarzyszenie prowadziło swoją działalność wyłącznie w oparciu o środki otrzymywane w ramach dotacji oświatowej oraz w oparciu o środki pochodzące z dobrowolnych składek i darowizn. Pozyskane na ten cel środki zostały w całości wydatkowane, przy czym wykorzystano je w całości zgodnie z przeznaczeniem. W tej sytuacji ewentualna realizacja zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, poprzez konieczność zwrotu wydatkowanych już środków i to wraz z odsetkami, spowoduje, że dalszy byt Stowarzyszenia nie będzie możliwy. Nadto zdaniem Stowarzyszenia jeżeli WSA w G. podczas rozpoznawania wniosku uznał, że konieczne są jeszcze inne dokumenty potwierdzające zasadność wniosku strony, miał możliwość przeprowadzenia z urzędu postępowania dowodowego w tym zakresie. Jednakże z możliwości tej nie skorzystał.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do treści przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a., Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przedmiotem tego wniosku może być tylko i wyłącznie żądanie wstrzymania aktu lub czynności zaskarżonej do sądu administracyjnego.
Podnieść należy, że Naczelny Sąd Administracyjny ocenia orzeczenie Sądu I instancji pod kątem zaistnienia bądź nie okoliczności z art. 61 § 3 p.p.s.a. Natomiast sama strona jest zobowiązana do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, bowiem Sąd musi opierać się na materiale pozwalającym zająć stanowisko. Możliwość wstrzymania zaskarżonej decyzji na podstawie ww. przepisu nie oznacza, że Sąd jest zobligowany w każdym przypadku – niezależnie od okoliczności sprawy, uwzględnić wniosek strony skarżącej.
Przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, o której można mówić, jeśli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Natomiast spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków musi być rozważane z uwzględnieniem specyfiki aktu administracyjnego, którego dotyczy wniosek o wstrzymanie – w tym przypadku decyzji.
Z konstrukcji normy zawartej w art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, jak to już wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, iż to na stronie skarżącej spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w powołanym przepisie. Oznacza to, że skarżący we wniosku obowiązany jest wskazać okoliczności, które w jego ocenie uzasadniają wniosek, a twierdzenia te powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że Sąd I instancji zasadnie zaskarżonym postanowieniem odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący w uzasadnieniu wniosku zawartego w skardze nie wykazał, iż wykonanie decyzji mogłoby narazić go na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Trafnie przy tym Sąd I instancji zauważył, że wniosek skarżącego w przypadku zagrożeń o charakterze majątkowym powinien zostać poparty odpowiednią dokumentacją dotyczącą tych kwestii. Skoro wniosek skarżącego tego rodzaju informacji ani dokumentacji nie zawierał, nie mógł skutkować inną oceną. Ustosunkowując się do twierdzeń Stowarzyszenia należy podnieść, że w aktach sprawy istotnie znajduje się protokół kontroli przeprowadzonych przez Gminę jak i Urząd Kontroli Skarbowej. Aczkolwiek Sąd się do nich nie odniósł, nie miało to jednak wpływu na wynik sprawy.
Odnosząc się bowiem do protokołu kontroli z dnia [...] stycznia 2009 r. należy stwierdzić, że jego przedmiotem była kontrola przeprowadzona w dniach [...] – [...] stycznia 2009 r. w zakresie zgodności ze stanem faktycznym danych dotyczących liczby uczniów, rachunków pod względem umieszczania na każdym, że został on zapłacony w całości lub w części ze środków budżetu Gminy oraz prowadzenia wyodrębnionej ewidencji księgowej środków otrzymanych w ramach umowy. Według tego ostatniego punktu protokołu zaewidencjonowane środki pochodzące z dotacji przekazywanej przez Urząd Gminy na dzień 30 listopada 2008 r. wynosiły 267 157,00 zł. Z kolei wynik kontroli z dnia [...] września 2009 r. dokonany przez Dyrektora Urzędu skarbowego w K. dotyczył prawidłowości wykorzystania i gospodarowania środkami publicznymi w 2008 r. Z żadnego z dokumentów nie wynika sytuacja majątkowa Stowarzyszenia w czasie miarodajnym dla oceny jego wniosku, czyli okoliczność wskazująca, że w czasie wydania zaskarżonego przez WSA postanowienia zaistniały przesłanki do zastosowania instytucji z art. 61 § 3 p.p.s.a. Stowarzyszenie nie powołało ani też nie wskazało żadnych innych dokumentów, które obrazowałyby jego aktualną sytuację majątkową i finansową. Natomiast, co należy podkreślić, kwestia oceny wykorzystania dotacji nie jest przesłanką wstrzymania wykonania decyzji.
W takiej sytuacji Sąd mógł jedynie odmówić wstrzymania wykonania decyzji. Sąd musi mieć bowiem wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy co do tego, że okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie. Dostarczenie tej wiedzy poprzez przedstawienie Sądowi I instancji odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Sąd kasacyjny nie może wyeliminować z obrotu prawnego prawidłowego postanowienia sądu I instancji z uwagi na to, że nie uwzględniało ono okoliczności mogących przemawiać za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu, jeżeli tych okoliczności nie wskazał we wniosku sam skarżący.
Dodatkowo należy zauważyć, że zgodnie z art. 61 § 4 p.p.s.a. postanowienie w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane na podstawie § 2 i 3 sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności.
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 i 193 p.p.s.a.