Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 27 października 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 1938/16 na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) odrzucił skargę H.B. (dalej: skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu do budżetu miasta.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem z 18 lipca 2016 r. Przewodniczący Wydziału V WSA w Warszawie wezwał pełnomocnika strony skarżącej do usunięcia braku formalnego skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi przez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi w oryginale lub uwierzytelnionej kopii. Zarządzeniem z 18 lipca 2016 r. wezwano skarżącą również do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 12.082 zł. Wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi oraz odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi skutecznie doręczono pełnomocnikowi skarżącej 9 sierpnia 2016 r. (ZPO – k. 44 i 45 akt sądowych), a zatem termin do ich wykonania mijał w dniu 16 sierpnia 2016 r. Pismem z 16 sierpnia 2016 r. adw. B.W. poinformował o uiszczeniu wpisu sądowego.
Jednocześnie nadesłał poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię pełnomocnictwa substytucyjnego z 12 sierpnia 2016 r. udzielonego mu przez adw. A.B. Sąd stwierdził, że wpis sądowy uiszczono 11 sierpnia 2016 r., natomiast do dnia dzisiejszego nie uzupełniono braku formalnego skargi poprzez nadesłanie pełnomocnictwa procesowego do działania adw. A.B. w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, w tym do podpisania skargi z 8 czerwca 2016 r. Sąd wyjaśnił przy tym, że wraz z pismem z 29 lipca 2016 r. SKO w Siedlcach przesłało do Sądu pismo pełnomocnika strony skarżącej z 13 lipca 2016 r. informujące organ o wygaśnięciu pełnomocnictwa procesowego udzielonego przez skarżącą adw. A.B.
Jednocześnie nadesłano poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię wypowiedzenia pełnomocnictwa z 9 czerwca 2016 r. Sąd I instancji uznał, że skoro w dniu 9 czerwca 2016 r. pełnomocnictwo udzielone adw. A.B. zostało wypowiedziane (k. 39 akt sądowych), pełnomocnik ten nie był uprawniony do udzielenia 12 sierpnia 2016 r. pełnomocnictwa substytucyjnego w tej sprawie. Z uwagi na to, że brak formalny skargi nie został uzupełniony, Sąd skargę odrzucił.
W zażaleniu skarżąca zaskarżyła powyższe postanowienie w całości wnosząc o jego uchylenie całości i nadanie dalszego biegu skardze, wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 42 § 2 w związku z art. 54 § 1 p.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie i doręczenie odpisów zarządzeń z dnia 18 lipca 2016 r. adw. A.B., pomimo wypowiedzenia przez tego pełnomocnika pełnomocnictwa w dniu 9 czerwca 2016 r., o czym zawiadomił on organ w dniu 14 lipca 2016 r. Zdaniem skarżącej, Sąd I instancji naruszył ponadto art. 49 § 1 w związku z art. 46 § 1 pkt 4 i art. 42 § 2 p.p.s.a. poprzez zaniechanie wezwania skarżącej do usunięcia braku formalnego skargi poprzez jej podpisanie, a w konsekwencji błędnie odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. skarga powinna zawierać podpis strony albo jej pełnomocnika. Niezłożenie pełnomocnictwa przez pełnomocnika, który podpisał skargę jest brakiem formalnym podlegającym uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Konsekwencją nieuzupełnienia wskazanego braku formalnego skargi jest jej odrzucenie, o czym stanowi art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie skarga została sporządzona i wniesiona przez pełnomocnika skarżącej adw. A.B., przy czym obarczona była ona brakiem formalnym w postaci braku złożenia pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącej w tym postępowaniu. Powyższa skarga została wniesiona w dniu 13 czerwca 2016 r., zaś wpłynęła do Sądu w dniu 15 lipca 2016 r. Wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi oraz odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi doręczono pełnomocnikowi skarżącej 9 sierpnia 2016 r. Z kolei pismem z 16 sierpnia 2016 r. adw. B.W. poinformował o uiszczeniu wpisu sądowego i nadesłał poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię pełnomocnictwa substytucyjnego z 12 sierpnia 2016 r. udzielonego mu przez adw. A.B. do reprezentowania skarżącej przed sądami administracyjnymi.
Sąd stwierdził, że wpis sądowy uiszczono 11 sierpnia 2016 r., natomiast nie uzupełniono braku formalnego skargi poprzez nadesłanie pełnomocnictwa procesowego do działania adw. A.B. w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, w tym do podpisania skargi z 8 czerwca 2016 r. Sąd wyjaśnił przy tym, że wraz z pismem z 29 lipca 2016 r. SKO w Siedlcach przesłało do Sądu pismo pełnomocnika strony skarżącej z 13 lipca 2016 r. informujące organ o wygaśnięciu pełnomocnictwa procesowego udzielonego przez skarżącą adw. A.B.
Jednocześnie wraz z ww. pismem nadesłano poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię wypowiedzenia pełnomocnictwa z 9 czerwca 2016 r. Sąd I instancji przyjął, że skoro w dniu 9 czerwca 2016 r. pełnomocnictwo udzielone adw. A.B. zostało wypowiedziane (k. 39 akt sądowych), pełnomocnik ten nie był uprawniony do udzielenia 12 sierpnia 2016 r. pełnomocnictwa substytucyjnego w tej sprawie i z uwagi na to, że brak formalny skargi nie został uzupełniony odrzucił skargę.
Powyższe rozstrzygnięcie Sądu I instancji nie zasługuje na akceptację w okolicznościach faktycznych tej sprawy, no co trafnie wskazuje autor zażalenia.
Mając na uwadze zarówno datę wypowiedzenia pełnomocnictwa, jak i datę, w której powziął o tym informację Sąd I instancji, jak i regulację art. 42 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym wypowiedzenie pełnomocnictwa przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do sądu od dnia zawiadomienia go o tym, stwierdzić należy, że wezwanie pełnomocnika strony skarżącej do uzupełnienia braku formalnego skargi było usprawiedliwione. Sąd powziął bowiem informację o wygaśnięciu pełnomocnictwa udzielonego adw. A.B. dopiero w dniu 2 sierpnia 2016 r. (z pisma z 29 lipca 2016 r. SKO w Siedlcach przekazującego do Sądu pismo pełnomocnika strony skarżącej z 13 lipca 2016 r. informujące organ o wygaśnięciu pełnomocnictwa procesowego udzielonego przez skarżącą adw. A.B.), a zatem już po skierowaniu wezwania od uzupełnienia braku formalnego skargi (29 lipca 2016 r.).
W ocenie NSA, Sąd I instancji naruszył natomiast w zaistniałej sytuacji art. 49 § 1 w związku z art. 46 § 1 pkt 4 i art. 42 § 2 p.p.s.a. poprzez zaniechanie wezwania skarżącej do usunięcia braku formalnego skargi poprzez jej podpisanie, a w konsekwencji błędnie odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Zdaniem NSA, odrzucenie skargi w dniu 27 października 2016 r. w zaistniałych okolicznościach sprawy, bez wezwania skarżącej do podpisania skargi, stanowiło zatem pozbawienie strony prawa do sądu, co stanowi naruszenie jednej z podstawowych zasad zagwarantowanych w art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483), zgodnie z którym każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.