Uzasadnienie
W skardze na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej złożyło wniosek o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, iż wykonanie decyzji Ministra Sprawiedliwości w zakresie wpisu Pani M. N. na listę adwokatów w Okręgowej Radzie Adwokackiej w L. może być podstawą do rozpoczęcia przez nią wykonywania zawodu adwokata i prowadzić do powstania szkody po stronie potencjalnych klientów korzystających z jej pomocy, w sytuacji uchylenia zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 2 lutego 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 2093/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Sąd I instancji, powołując się na treść przepisu art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) stwierdził, że o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności może postanowić, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zastosowanie tej instytucji prawnej należy poprzedzić analizą przedstawionego przez wnioskodawcę uzasadnienia pod kątem spełnienia przesłanek wskazanych w powołanym przepisie.
Sąd I instancji podniósł, iż argumentacja wniosku musi w sposób przekonujący pokazywać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd nie bada z urzędu czy szkoda lub trudne do usunięcia skutki rzeczywiście mogą zaistnieć, bowiem uprawdopodobnienie zajścia takiej sytuacji spoczywa na stronie wnioskującej o wstrzymanie wykonania decyzji.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w przedmiotowym wniosku Prezydium uprawdopodobniło istnienie ustawowych przesłanek. Przedstawione argumenty wskazują na możliwość spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Sądu, należy zwrócić uwagę na treść zaskarżonej decyzji, którą organ wpisał Panią M. N. na listę adwokatów. W oparciu o przedmiotową decyzję M. N. może wykonywać zawód adwokata, będący zawodem zaufania publicznego. Jednakże na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego istnieje, zdaniem Sądu I instancji, uzasadniona obawa powstania trudnych do odwrócenia skutków w sytuacji podjęcia rozstrzygnięcia niekorzystnego dla Pani M. N. Tym samym podejmowanie przez nią czynności w ramach wykonywanego zawodu adwokata mogą wywołać trudne do odwrócenia skutki dla jej mocodawców.
Na powyższe postanowienie M. N., będąca uczestnikiem postępowania, wniosła zażalenie, zaskarżonemu orzeczeniu zarzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, iż praktykę adwokacką można rozpocząć dopiero po złożeniu ślubowania adwokackiego oraz wyznaczeniu siedziby zawodowej, a także po dopełnieniu formalności związanych z uzyskaniem legitymacji adwokackiej. Od momentu otrzymania decyzji w przedmiocie wpisu do chwili obecnej żaden z tych warunków nie został zrealizowany, gdyż akta osobowe znajdują się w posiadaniu albo Naczelnej Rady Adwokackiej albo Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. M. N. podniosła, iż w sytuacji zaskarżenia przez organy adwokatury decyzji Ministra Sprawiedliwości do sądu, rozpoczynanie praktyki adwokackiej wydawało jej się niewłaściwe. W życiu prywatnym i zawodowym kieruje się szczerością oraz jak najlepiej pojętym interesem osób, z którymi się styka, dlatego też nie uczyniłaby niczego, co mogłoby kogokolwiek narazić na niedogodności.
Wnosząca zażalenie nie zgodziła się z argumentacją Sądu I instancji oraz organu, iż istnieją przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, gdyż powołane okoliczności są ogólnikowe i ograniczają się jedynie do zacytowania sformułowań zawartych w treści przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a.
W odpowiedzi na zażalenie M. N. Minister Sprawiedliwości poparł je i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na wnioskodawcy. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne.
Przenosząc te uwagi natury ogólnej na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że okoliczności podniesione przez Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej mogą prowadzić do konsekwencji, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Rodzaj i charakter decyzji, a co za tym idzie również uprawnienie z niej wynikające – prawo wykonywania zawodu adwokata – może wywołać trudne do odwrócenia skutki dla potencjalnych mocodawców korzystających z udzielanej pomocy prawnej, w sytuacji, gdy M. N. utraciłaby prawo wykonywania zawodu na skutek uchylenia decyzji to prawo jej przyznającej. Skutki wywołane jej działaniem mogłyby być nieodwracalne, ze szkodą dla ewentualnych klientów. Zasadne zatem jest stanowisko Sądu I instancji, że w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi, istnieje ryzyko powstania trudnych do odwrócenia skutków.
Dokonanej oceny nie zmienia również przedstawiony w zażaleniu argument kierowania się szczerością oraz jak najlepiej pojętym interesem innych osób. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z przedstawionych w zażaleniu argumentów nie wynika zatem, aby w aktualnej sytuacji wstrzymanie wykonania decyzji przez Sąd I instancji naruszało przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. Tym bardziej, iż sama wnioskodawczyni podniosła, że w sytuacji, gdy sprawa zawisła przed sądem administracyjnym, niewłaściwym byłoby rozpoczynanie praktyki adwokackiej.
Na marginesie należy wskazać, że Sąd I instancji wydał zaskarżone postanowienie nie odnosząc się do meritum sprawy związanej z legalnością zaskarżonej decyzji administracyjnej, a zatem niezasadne jest stanowisko zaprezentowane przez Ministra Sprawiedliwości w odpowiedzi na zażalenie, iż ocenie Wojewódzkiego sądu Administracyjnego poddana została kwestia kwalifikacji praktycznych posiadanych przez M. N. W świetle powyższej argumentacji, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznać należy, iż w rozpoznawanej sprawie zasadne było zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Podkreślić natomiast należy, iż Sąd ma możliwość dokonania zmiany w każdym czasie, z urzędu lub na żądanie skarżącego własnego postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania aktu, w sytuacji wykazania zmiany okoliczności, które warunkowały podjęcie tego postanowienia.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.