Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 21 stycznia 2014 r., sygn. akt III SA/Wr 371/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił zażalenie [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 listopada 2013 r. w sprawie ze skargi ww. Spółki na decyzję Dyrektora Izby Celnej we [...] z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że pismem z dnia 10 grudnia 2013 r. skarżąca – reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – wniosła zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 listopada 2013 r. odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Zarządzeniem z dnia 18 grudnia 2013 r. Wiceprezes WSA we Wrocławiu wezwał skarżącą do uzupełnienia braków formalnych wniesionego zażalenia, poprzez nadesłanie oryginału lub kopii odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego strony skarżącej, poświadczonej za zgodność z oryginałem w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami, w terminie siedmiu dni od doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Wezwanie zostało skutecznie doręczone w dniu 27 grudnia 2013 r. W terminie do uzupełnienia braku formalnego zażalenia przedłożono aktualny odpis z KRS (stan na dzień 2 stycznia 2014 r.).
Sąd I instancji stwierdził, że zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie (art. 194 § 3 p.p.s.a.). Ewentualne braki formalne zażalenia, o ile uniemożliwiają nadanie mu prawidłowego biegu, mogą być uzupełnione w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 193 i 197 § 2 p.p.s.a. Nieusunięcie ich w wyznaczonym terminie spowoduje odrzucenie zażalenia (art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.).
Sąd I instancji uznał, że skarżąca nie usunęła stwierdzonych braków formalnych zażalenia. Wobec tego zażalenie podlegało odrzuceniu.
Skarżąca wniosła zażalenie na ww. postanowienie Sadu I instancji wnosząc o jego uchylenie w całości.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:
- I. obrazę przepisów prawa procesowego mającą wpływ na treść orzeczenia, tj.
- — art. 194 § 3 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że zażalenie skarżącej nie czyniło zadość wymaganiom przepisanym dla tego rodzaju pisma w toczącym się postępowaniu i wymagało uzupełnienia o oryginał lub kserokopię pełnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego społki;
- — art. 49 p.p.s.a. w zw. z art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. poprzez błędne ich zastosowanie, co w konsekwencji doprowadziło do wydania postanowienia o odrzuceniu zażalenia, przyjmując, że strona nie usunęła stwierdzonych braków formalnych zażalenia, w sytuacji kiedy wszystkie wymogi formalne zażalenia zostały zachowane przez skarżącą, w tym w szczególności w zakresie prawidłowego umocowania pełnomocnika do działania w imieniu skarżącej;
- — art. 163 p.p.s.a. poprzez brak wyczerpującego wyjaśnienia i uzasadnienia postanowienia oraz niewskazanie podstawy prawnej żądania od skarżącej pełnego odpisu z KRS spółki i przez to przyjęcia w sposób dowolny, że "w konsekwencji trzeba było przyjąć, że strona nie usunęła stwierdzonych braków formalnych zażalenia".
- II. obrazę przepisu prawa materialnego tj.
- — art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2001 r., Nr 17, poz. 209 ze zm.) w związku z § 6 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 grudnia 2006 r. w sprawie ustroju i organizacji Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego oraz szczegółowych zasad udzielania informacji i udostępniania kopii dokumentów z katalogu (Dz. U. Nr 247, poz. 1811) poprzez ich niezastosowanie, w sytuacji gdy - zgodnie z tym artykułem - Centralna Informacja Krajowego Rejestru Sądowego, utworzona przez Ministra Sprawiedliwości i mająca oddziały w sądach rejestrowych (art. 4 ust. 1 ustawy), wydaje odpisy, wyciągi i zaświadczenia oraz udziela informacji z Rejestru, które mają moc dokumentów urzędowych, jeżeli zostały wydane w formie papierowej, przy uwzględnieniu, że nie ma przepisów, które określałyby jak długo odpis z rejestru zachowuje "ważność";
- — art. 78 w zw. z art. 184 Konstytucji RP, poprzez ich niezastosowanie, w sytuacji gdy wskazane artykuły stanowią, że skarżący ma prawo do zaskarżania orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji, a sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, podczas gdy mocą zaskarżonego postanowienia odmawia się stronie skarżącej prawa do rozpatrzenia sprawy przez sąd II instancji, pomimo istnienia do tego przesłanek.
Argumentację na poparcie zarzutów skarżąca przedstawiła w uzasadnieniu zażalenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 29 p.p.s.a. przedstawiciel ustawowy albo organ osoby prawnej oraz jednostki organizacyjnej mającej zdolność sądową ma obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności. Brak w tym zakresie jest brakiem formalnym, uzupełnianym w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a., a art. 58 § 1 pkt 3 powołanej ustawy stanowi, że sąd administracyjny odrzuca skargę w sytuacji, gdy strona nie usunęła w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi.
Niewłaściwe zastosowanie tego przepisu niesie za sobą poważne konsekwencje prawne, może bowiem doprowadzić do naruszenia konstytucyjnie chronionego prawa do sądu (art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP). Z tego względu zarządzenie przewodniczącego o wezwaniu strony (lub jej pełnomocnika) do usunięcia braków pisma procesowego powinno być sformułowane precyzyjnie, jasno i jednoznacznie, tak, aby u strony, do której zostało skierowane, nie powstała wątpliwość co do przedmiotu wezwania i rygorów grożących w razie niezastosowania się do jego treści (por. postanowienia SN z dnia 17 listopada 1998 r., sygn. akt III CKN 871/98, LEX nr 50714). Niezachowanie któregokolwiek z tych wymagań pozbawia wezwanie sankcji określonej w art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka–Medek, Komentarz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Zakamycze 2005, s. 127).
W rozpoznawanej sprawie zarządzenie Wiceprezesa WSA we Wrocławiu o uzupełnienie braku formalnego zażalenia poprzez nadesłanie oryginału lub kopii odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego strony skarżącej, poświadczonej za zgodność z oryginałem w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami, zostało jasno i precyzyjnie sformułowane. Skarżąca Spółka nie zrealizowała tego wezwania i w wyznaczonym terminie nie uzupełniła braku formalnego zażalenia we wskazany sposób (przedłożenie odpisu pełnego z KRS). Przedmiotem rozważań jest zatem kwestia czy zażalenie strony rzeczywiście zawierało wskazane braki formalne i tym samym czy Sąd miał prawo po bezskutecznym wezwaniu strony do ich uzupełnienia zażalenie to odrzucić.
Przechodząc do zbadania zasadności postawionych zarzutów, podnieść należy, że w myśl art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Stosownie natomiast, jak wcześniej wskazano, treś art. 29 p.p.s.a. nakazuje, aby przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, wykazały swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Przepisy te regulują istotne kwestie procesowe. Po pierwsze właściwe ich zastosowanie daje sądowi administracyjnemu pewność, że dana osoba lub pełnomocnik są rzeczywiście upoważnieni do dokonania konkretnej czynności, po drugie stanowi gwarancję dla strony, iż będzie należycie reprezentowana w toczącym się postępowaniu.
Żaden przepis ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wymaga, aby dokumentem, o którym mowa w art. 29 tej ustawy był wyłącznie pełny odpis z Krajowego Rejestru Sądowego. Istotą takiego dokumentu nie jest spełnienie określonych kryteriów odnośnie jego formy prawnej, lecz wykazanie podmiotu umocowanego do udzielenia w spółce pełnomocnictwa. Decydujące znaczenie ma treść takiego dokumentu, a nie jego forma (por. postanowienie NSA z dnia 10 września 2013 r., sygn. akt II GSK 1541/13). Nadesłanie, w wykonaniu wezwania Sądu I instancji, pełnego lub aktualnego odpisu z KRS nie miałoby, zatem znaczenia dla nadania zażaleniu dalszego biegu. Istotnym natomiast było, czy za pomocą nadesłanego odpisu, wykazane zostało prawidłowe umocowanie organów spółki do podejmowania czynności w jej imieniu, a więc i udzielenia pełnomocnictwa adwokatowi do reprezentowania jej w związku z wniesionym środkiem zaskarżenia.
Pełnomocnik skarżącej Spółki załączył do skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej we [...] z dnia [...] marca 2013 r. pełnomocnictwo z dnia 25 kwietnia 2013 r. oraz odpis aktualny z Krajowego Rejestru Sądowego, stan na dzień 6 września 2012 r., z datą dokonania ostatniego wpisu w dniu 29 sierpnia 2012 r. Postanowieniem z dnia 27 listopada 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 10 grudnia 2013 r. skarżąca – reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – wniosła zażalenie na to postanowienie.
Przyjmując powyższe NSA zauważa, że w niniejszej sprawie stronę wezwano w sposób jednoznaczny o przedłożenie dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie do udzielenia pełnomocnictwa w imieniu skarżącej Spółki czyli odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego obejmujący stan prawny na dzień udzielenia pełnomocnictwa (oryginał lub uwierzytelniony odpis tego dokumentu). Z treści wezwania jasno zatem wynikało, jakich dokumentów, potwierdzających uprawnienie do udzielenia pełnomocnictwa w imieniu spółki, oczekiwał Sąd I instancji. Strona w odpowiedzi przedłożyła jedynie aktualny KRS, zatem nie był to dokument, o który została wezwana, a co więcej nie obejmował swym zakresem istotnego dla sprawy okresu, tj. daty udzielenia pełnomocnictwa. Udzielenie pełnomocnictwa nastąpiło w dniu 25 kwietnia 2013 r. (data na pełnomocnictwie), a więc ponad osiem miesięcy przed datą widniejącą na odpisie z KRS przedłożonym przez pełnomocnika skarżącej. Natomiast przedłożony wraz ze skargą odpis KRS Spółki jest opatrzony datą blisko osiem miesięcy wsteczną od daty udzielenia pełnomocnictwa.
Zatem dzielący ww. dokumenty przedział czasowy nie pozwalał na stwierdzenie, zgodne ze stanem rzeczywistym, czy osoba udzielająca to pełnomocnictwo była w czasie wnoszenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 listopada 2013 r., prawidłowo umocowana do podejmowania czynności w imieniu spółki.
Skoro zatem pełnomocnik nie przedstawił pełnego odpisu z KRS skarżącej, tym samym nie potwierdzając, iż w dniu wnoszenia środka zaskarżenia był prawidłowo umocowany przez Spółkę, musiało to skutkować odrzuceniem zażalenia przez Sąd I instancji.
Z przedstawionych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.