Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 12 lutego 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 1440/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi D. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2018 r. w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony.
Przedstawiając stan sprawy, Sąd I instancji wskazał, że D. K. zawarł w swojej skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że jest jedynym żywicielem rodziny i skreślenie go z listy kwalifikowanych pracowników ochrony spowoduje, że pozostanie bez pracy i nie będzie w stanie zapewnić niezbędnych środków utrzymania dla siebie i rodziny. Ponadto odebranie licencji skarżącemu będzie równoznaczne z utratą pracy i brakiem możliwości zatrudnienia na podobnym stanowisku w innej firmie.
Poza tym skarżący podniósł, że będzie zmuszony ponownie uzyskać wpis na listę, co łączy się z dodatkowymi kosztami. Skarżący argumentował też, że opłaca zasądzone na rzecz córki alimenty, a także wysokie koszty mieszkania, które zajmuje z rodziną. Ma na utrzymaniu dwójkę dzieci z poprzedniego małżeństwa – córkę, która przebywa na rencie z uwagi na stan zdrowia oraz uczącego się syna. Matka nie płaci alimentów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, uzasadniając odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; dalej: p.p.s.a.), stwierdził, że skarżący w żaden sposób nie udokumentował swojego wniosku, co uniemożliwiało dokonanie oceny, jaki rzeczywisty wpływ będzie miało dla skarżącego wykonanie zaskarżonej decyzji.
Zażalenie na to postanowienie złożył skarżący. Wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, ewentualnie o uchylenie postanowienia oraz przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania.
Postanowieniu zarzucił naruszenie:
- 1. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, mimo że jej wykonanie grozi wyrządzeniem skarżącemu znacznej szkody oraz spowoduje trudne do odwrócenia skutki,
- 2. art. 166 w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia wbrew treści akt, które obrazują sytuację finansową skarżącego i są potwierdzeniem zawartego we wniosku wywodu,
- 3. art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez pominięcie dowodów z dokumentów, które znajdują się w aktach sprawy, a które wskazują, że poprzez odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji skarżącemu grozi znaczna szkoda i trudne do odwrócenia skutki,
- 4. art. 54 § 2 p.p.s.a. poprzez nieodniesienie się w uzasadnieniu do kompletności akt sprawy przekazanej przez organ, którego obowiązkiem było przekazanie skargi sądowi wraz z jej aktami.
Do zażalenia skarżący załączył potwierdzenia dokonania opłaty za mieszkanie córki i syna od października 2018 r. do lutego 2019 r., dowody dokonania opłaty za prąd z mieszkania córki i syna (3 szt.), faktury za usługi stomatologiczne córki (2 szt.) faktura za leki córki ze stycznia 2018 r.
W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, że Sąd, wydając orzeczenie, powinien kierować się całym zebranym materiałem dowodowym oraz aktami sprawy. Twierdził, że dowody z dokumentów na potwierdzenie niebezpieczeństwa wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. znajdowały się w aktach sprawy i na ich podstawie na etapie postępowania przed Komendantem Głównym Policji, wstrzymano natychmiastowe wykonanie decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji. Skarżący podniósł też, że w przypadku skreślenia go z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, nawet uniewinnienie przez Sąd powszechny nie spowoduje przywrócenia skarżącego na tę listę.
Skarżący będzie zmuszony ponownie uzyskać wpis na listę, co łączy się z dodatkowymi kosztami, a do tego czasu będzie pozbawiony środków do życia dla siebie i dla dzieci. W uzasadnieniu zażalenia wskazano nadto, że skarżący, którego miesięczny dochód wynosi 2600 zł, opłaca zasądzone na rzecz córki alimenty w wysokości 600 zł, wynajem pokoju dla siebie za 500 zł miesięcznie, utrzymanie dwójki dzieci skarżącego z poprzedniego małżeństwa, tj. niepełnosprawnej córki oraz uczącego się syna, którym opłaca m.in. rachunki za kawalerkę socjalną.
W piśmie z dnia 26 marca 2019 r. skarżący poinformował, że Sąd Rejonowy L. w L. z siedziba w Ś., nieprawomocnym wyrokiem z dnia [...] marca 2019 r. umorzył postępowanie karne wobec oskarżonego D. K., a jest to sprawa, która była przyczyną wydania zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy zaznaczyć, że zadaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego jest m.in. kontrola zgodności z prawem orzeczeń Wojewódzkich Sądów Administracyjnych. W rozpoznawanej sprawie brak podstaw, by skutecznie zarzucić Sądowi I instancji nieprawidłowość odmowy wstrzymania wykonania decyzji z uwagi na niewykazanie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. I tak, przesłanka wyrządzenia znacznej szkody odnosi się do takiej szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie miałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdy zachodzi niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu.
Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które – raz zaistniałe – powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.
Co zasługuje na szczególne podkreślenie w sprawie, obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione zostały przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa na wnioskodawcy. Ustawodawca zdecydował się na uzależnienie udzielenia ochrony tymczasowej od sądowej oceny okoliczności poszczególnych przypadków, ocena ta wymaga natomiast dla swej miarodajności dysponowania przez sąd konkretnymi i aktualnymi danymi dotyczącymi sytuacji finansowej wnioskodawcy (i poparcia ich - przez stronę - dowodami w postaci dokumentów źródłowych), dopiero bowiem ich konfrontacja z ewentualnymi wynikającymi z zaskarżonej decyzji konsekwencjami, może prowadzić do stwierdzenia wystąpienia przesłanki zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Strona wnosząca o zastosowanie ochrony tymczasowej jest zatem zobligowana do wykazania, że w sytuacji wykonania decyzji, o wstrzymanie której wnioskowała, zajdzie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne.
Mając powyższe na uwadze, według Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji nie miał uzasadnionych podstawy, aby wniosek uwzględnić. Jak bowiem trafnie wskazano w uzasadnienia zaskarżonego postanowienia skarżący nie sprecyzował, na czym polega niebezpieczeństwo powstania przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., nie udokumentował wniosku, a brak możliwości oceny sytuacji finansowej uniemożliwia ocenę rzeczywistych skutków wykonania decyzji.
Należy zauważyć, że skarżący w uzasadnieniu zażalenia nie podważa wywodów Sądu I instancji, co do spoczywającego na wnioskodawcy obowiązku sprecyzowania na czym polega niebezpieczeństwo powstania kwalifikowanych skutków z art. 61 § 3 p.p.s.a. ani też, że tylko konkretne dane przedstawione we wniosku mogłyby dać Sądowi I instancji możliwość dokonania oceny zasadności wniosku. Prezentuje jedynie stanowisko, że dokumenty zawarte w aktach administracyjnych oraz argumenty przedstawione we wniosku, a następnie w zażaleniu, w całości wyczerpują obowiązek wykazania przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a.
Z powyższym nie można się zgodzić.
Zarówno bowiem z wniosku jak i z treści zażalenia nie można wywieść, że rzeczywiście brak zastosowania ochrony tymczasowej w niniejszym postępowaniu skutkowałby wystąpieniem konsekwencji opisanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżący nie wyjaśnia też, które z okoliczności - jakie deklaruje – świadczą, w jego ocenie, o spełnieniu której z powyższych ustawowych przesłanek.
Istotnie, utrata pracy i wynagrodzenia (jako skutek wykonania decyzji) mogą stanowić uzasadnienie zastosowania ochrony tymczasowej, ale tylko jeżeli wynagrodzenie to stanowiło jedyne możliwe źródło utrzymania. Utrata źródła utrzymania – przy braku danych o pełnej sytuacji majątkowej oraz zawodowej - automatycznie nie świadczy zaś o spełnieniu przesłanek wstrzymania wykonania decyzji.
Tymczasem przedłożone przez skarżącego dokumenty, takie jak: potwierdzenie opłaty czynszu, potwierdzenie zapłaty alimentów za luty - kwiecień 2018 r., potwierdzenie opłaty mediów za okres na przełomie 2017 i 2018 r. oraz usług stomatologicznych udzielonych córce skarżącego w grudniu 2017 r. i lutym 2018 r. - potwierdzają tylko wyrywkowe i nieaktualne wydatki. Skarżący nawet znając powody, dla których Sąd I instancji odmownie rozpoznał jego wniosek – nie udokumentował pełnej a przede wszystkim aktualnej sytuacji finansowej. Powołując się na konieczność utrzymania rodziny - bieżących wydatków nie wykazuje. Twierdząc zaś w uzasadnieniu zażalenia, że WSA nie wziął pod uwagę dokumentów znajdujących się w aktach, skarżący nie precyzuje, jakie dowody pominięto, ani też ewentualnie w jaki sposób złożone dokumenty miałyby przekonać Sąd I instancji o zasadności wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Odnośnie zaś wstrzymania wykonania decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji przez organ II instancji, trzeba mieć na uwadze, że okoliczność ta nie jest w postępowaniu sądowoadministracyjnym wiążąca.
Podkreślenia wymaga też, że utrata pracy pracownika ochrony - a tym samym wynagrodzenia z tego tytułu - jest oczywistą konsekwencją skreślenia z listy. Ustawodawca - mimo to – nie przewidział jednak wstrzymania wykonania tego typu decyzji z mocy prawa.
Na koniec należy dodać, że co do zasady okoliczności i dowody powoływane w postępowaniu zażaleniowym nie przemawiają za uwzględnieniem zażalenia, jeżeli Sądowi I nie można zarzucić naruszenia prawa. Naczelny Sąd Administracyjny podziela jednak pogląd, że ocena zasadności wniosku o wstrzymanie winna uwzględniać prawdopodobieństwo uwzględnienia skargi.
Wobec powyższego i odnosząc się do załączonego w toku postępowania zażaleniowego wyroku umarzającego postępowanie karne trzeba wskazać, że – pomijając fakt jego nieprawomocności – kontrola działalności administracji publicznej dokonywana jest według stanu prawnego i faktycznego z dnia wydania zaskarżonej decyzji. Fakt więc umorzenia postępowania po wydaniu decyzji opartej na podstawie art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1432 ze zm.) z uwagi na wszczęcie opisanego tam postępowania karnego - i to na podstawie art. 17 k.p.k. - czyli z powodu znikomej społecznej szkodliwości czynu – nie może zatem przesądzać o prawdopodobieństwie uwzględnienia skargi.
W tym stanie rzeczy skoro WSA nie można skutecznie zarzucić naruszenia prawa – zażalenie nie mogło zostać uwzględnione.
Jednocześnie należy zauważyć, że sąd ma prawną możliwość zmiany bądź uchylenia w każdym czasie, z urzędu lub na żądanie skarżącego, własnego postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania aktu, w sytuacji wykazania zmiany okoliczności, które warunkowały jego podjęcie.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.