Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 11 stycznia 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 2945/15 oddalił wniosek S. "P" (dalej: S.) o wyłączenie sędziów B.B., I.K., I.J., A.K., P.K., B.K., K.U., B.J., D.M., M.P., P.P., M.S., J.S., A.T., E.J., T.Z. od rozpoznania spraw wnioskodawcy w sprawie z skargi S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2015 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie zwrotu dotacji z budżetu państwa.
Pismem z dnia 20 czerwca 2015 r. Prezes Zarządu skarżącego S. złożył wniosek o wyłączenie sędziów Wydziału V Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. od rozpoznawania przedmiotowej sprawy. Pismem z 21 sierpnia 2015 r. wniosek został sprecyzowany poprzez wskazanie ww. nazwisk sędziów, których dotyczy wniosek.
Uzasadniając swoje żądanie strona skarżąca wskazywała na okoliczność wcześniejszego orzekania w sprawach S. przez sędziów D.M., M.S., I.J., M.P. oraz E.J.. Dodatkowo sędziom D.M., I.J. oraz M.S. zarzucono brak kultury osobistej, braki w kwalifikacjach sędziowskich i niski poziom merytoryczny. Ponadto Prezes S. podniósł ogólny zarzut braku bezstronności sędziów Wydziału V WSA w W., a także wskazał na ograniczanie swobody wypowiedzi w trakcie rozpraw, jak również "obrażanie przepisów prawa oraz jego wrogie stosowanie", jednakże bez wskazywania konkretnych przykładów. Podkreślony został brak zaufania do sędziów orzekających w Wydziale V WSA w W.. Do pisma z 21 sierpnia 2015 r. dołączono opinię prawną doradcy podatkowego W.M., dotyczącą postępowania administracyjnego.
Do akt sprawy zostały złożone pisemne oświadczenia sędziów o niewystępowaniu po ich stronie przesłanek z art. 18 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 poz. 270 z późn. zm. - dalej p.p.s.a.) wyłączających od rozpoznawania sprawy sygn. akt V SA/Wa 2945/15 oraz o niewystępowaniu innych okoliczności, które mogłyby wywoływać wątpliwości co do bezstronności w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uznał, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna okoliczność, która uzasadniałaby wyłączenie ww. sędziów z mocy ustawy.
Sąd I instancji podkreślił, że złożony przez S. wniosek o wyłączenie sędziów Wydziału V WSA w W. w stosunku do żądania wyłączenia dziewięciorga z nich nie zawiera żadnego indywidualnego uzasadnienia i ogranicza się do ogólnikowych i wręcz hasłowych argumentów, wynikających w ocenie składu z ogólnego niezadowolenia z dotychczasowego przebiegu spraw toczących się z udziałem S., stąd nie było możliwości oceny zasadności wniosku w stosunku do tych sędziów. Odnosząc się do pozostałych sędziów WSA w W. - Sąd I instancji uznał, że samo wewnętrzne przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces nieobiektywnie czy też stronniczo nie stanowi uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności, chyba, że możliwym byłoby wykazanie istnienia uprzedzeń sędziego względem strony, a takich okoliczności we wniosku nie wskazano.
Ponadto w ocenie WSA w W. złożone przez sędziów oświadczenia również nie wskazują na istnienie okoliczności natury osobistej pomiędzy nimi a wnioskodawcą.
W zażaleniu na powyższe postanowienie S. wniosło o jego zmianę poprzez uwzględnienie wniosku o wyłączenie sędziów od orzekania.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono rażące naruszenie art. 19 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa (art. 18 § 1 p.p.s.a.), wyłączenie sędziego na wniosek następuje wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego (art. 19 p.p.s.a.).
Wniosek o wyłączenie sędziów WSA w W., powinien odpowiadać wymogom formalnym określonym w art. 46 p.p.s.a., a dodatkowo, zgodnie z brzmieniem art. 20 § 1 p.p.s.a., zawierać uprawdopodobnienie przyczyny wyłączenia.
Wskazać należy, że wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziów musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez tych sędziów, których wniosek dotyczy. Jak stwierdził Sąd Najwyższy: "Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego" (postanowienie z dnia 25 sierpnia 1971 r., sygn. akt I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55).
Jak wynika z wyjaśnień zawartych w oświadczeniach złożonych przez sędziów WSA w W., których dotyczy wniosek, nie istnieje między nimi i stronami postępowania jakikolwiek stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do ich bezstronności w tej sprawie. Skarżący nie wykazał ani we wniosku, ani w zażaleniu okoliczności, które podważałyby wiarygodność złożonych oświadczeń.
Sam fakt, że strona podnosi zarzuty dotyczące m.in. nieprawidłowego w jej ocenie wykonywania przez sędziów swoich obowiązków, nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej wyłączenie ww. sędziów w myśl art. 19 p.p.s.a.
Ze względu na powyższe w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego postanowienie Sądu I instancji oddalające wniosek o wyłączenie sędziów odpowiada prawu.
Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 p.ps.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
PM