Uzasadnienie
Zaskarżonym zarządzeniem z dnia 18 maja 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 666/09 Przewodniczący Wydziału V Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., w powołaniu na art. 220 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., i § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), dalej: rozporządzenie RM z dnia 16 grudnia 2003 r. – wezwał Z.R. – w związku z wniesioną przez niego skargą na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu płatności do gruntów rolnych – do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł. Doręczając to zarządzenie pouczono skarżącego o prawie i trybie wnoszenia zażalenia.
Korzystając z dokonanego pouczenia Z.R. złożył w wyznaczonym terminie zażalenie. W treści zażalenia zawarł prośbę – "o ile to możliwe o odstąpienie" od wniesienia opłaty sądowej wskazanej w opisanym wyżej zarządzeniu oraz podniósł kwestie merytorycznie wiążące się z dotychczasowym przebiegiem postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie decyzji objętej skargą.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie podlega oddaleniu.
W rozpatrywanym środku zaskarżenia nie przedstawiono jakichkolwiek argumentów podważających legalność przedmiotowego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału V Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia [...] maja 2009 r.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego we wskazanym zarządzeniu zgodnie z prawem wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu od wniesionej przez niego skargi. W myśl bowiem reguły wyrażonej w art. 214 § 1 p.p.s.a. ten kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie zobowiązany jest do jej uiszczenia. Opłatą sądową od pism wszczynających postępowanie jest zaś wpis (art. 230 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Obowiązkiem Przewodniczącego Wydziału jest – jak stanowi cytowany przepis – wezwanie do uiszczenia należnej opłaty w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod stosownym rygorem. W przypadku skargi rygorem tym jest odrzucenie skargi (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Obowiązek uiszczenia kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi (vide art. 211 i art. 212 p.p.s.a.) nie zachodzi w przypadkach określonych przez ustawodawcę, w szczególności w art. 239 p.p.s.a.
Przepis ten wskazuje w pkt 1 konkretne rodzaje spraw objętych ustawowym zwolnieniem od kosztów sądowych strony kwestionującej działanie lub bezczynność organu (nie należy do nich jednak przedmiotowa sprawa). W art. 239 pkt 2-3 p.p.s.a. określono podmioty, które nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych, tj. prokuratora, Rzecznika Praw Obywatelskich, kuratora ustanowionego przez sąd orzekający lub sąd opiekuńczy. W art. 239 pkt 4 p.p.s.a. wskazano także na stronę, której zostało przyznane prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa (w zakres prawa pomocy wchodzi vide art. 244 § 1 i art. 245 § 3 p.p.s.a. zwolnienie od kosztów sądowych przyznawane co do całości lub części tychże kosztów). Zważyć jednak wypada, że skarżącemu nie zostało przyznane prawo pomocy (nie ubiegał się nawet o jego przyznanie wnosząc skargę).
W tej sytuacji Przewodniczący Wydziału V Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego miał prawo, a nawet obowiązek wydać zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu, który trafnie został określony w wysokości określonej w § 2 ust. 5 rozporządzenia RM z dnia 16 grudnia 2002 r. Oczywiście oddalenie zażalenia na to zgodne z prawem zarządzenie nie stoi na przeszkodzie w ubieganiu się przez skarżącego o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.
Wniosek w tym zakresie składa się do wojewódzkiego sądu administracyjnego (art. 254 p.p.s.a.). Musi on przy tym koniecznie złożony na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru (art. 252 § 2 p.p.s.a.) i zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o jej sytuacji, w szczególności o stanie majątkowym, dochodach i stanie rodzinnym.
O ile strona tego rodzaju wniosek złoży, obowiązkiem Sądu I instancji będzie jego rozpatrzenie przed podjęciem dalszych czynności w sprawie.
Z tych wszystkich względów orzeczono, jak w sentencji z mocy art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.