Uzasadnienie
Postanowieniem z 8 kwietnia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 227/19, po rozpoznaniu wniosku M. C. o wstrzymanie wykonania decyzji Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z [...] stycznia 2019 r., w przedmiocie ustalenia opłaty podwyższonej za wydobywanie kopaliny bez wymaganej koncesji, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że pismem z dnia 7 lutego 2019 r. M. C. wniósł skargę na wskazaną wyżej decyzję. W skardze strona zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, powołując się na wynikające z jej wykonania ryzyko znacznej starty. Skarżący podniósł również, iż kwota wskazana w decyzji jest niebagatelna, a jej ściągnięcie może spowodować, że strona nie będzie w stanie regulować swoich codziennych zobowiązań oraz zobowiązań swojej rodziny.
Odmawiając wstrzymania wykonania decyzji Sąd I instancji stwierdził, że żądając wstrzymania wykonania decyzji, strona skarżąca ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Celem uzasadnienia wniosku jest przedstawienie dokumentów, które uprawdopodobnią opisywaną sytuację.
Odnosząc się do argumentacji przedstawionej we wniosku o wstrzymanie WSA wyjaśnił, że wydanie orzeczenia w przedmiocie ochrony tymczasowej musi zostać poprzedzone porównaniem sytuacji majątkowej i finansowej skarżącego z wielkością obowiązku wynikającego z zaskarżonej decyzji. Wymaga to z kolei przedstawienia dokumentów, które pozwolą na rzetelne ustalenie sytuacji wnioskodawcy w tym zakresie, zwłaszcza wielkości całego majątku. Sąd I instancji podkreślił, że pełnomocnik skarżącego stwierdził jedynie, że zapłata tak dużej kwoty, tj. 269.205 zł tytułem opłaty podwyższonej, może mieć wpływ na sytuację majątkową jego i jego rodziny. W ocenie Sądu, do kompleksowej analizy wniosku zabrakło jednak informacji odnoszących się do stanu majątkowego skarżącego.
Zdaniem WSA, w rozpoznawanej sprawie nie można było przyjąć, iż skarżący wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku wywiedzenia, że wykonanie zaskarżonego aktu może skutkować dla niego niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący nie przedłożył dokumentów pozwalających na precyzyjne i kompleksowe ustalenie jego sytuacji majątkowej i finansowej. Sąd wskazał również, że wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył M. C., zaskarżając orzeczenie w całości i domagając się jego zmiany w całości poprzez wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Ponadto wniesiono o dopuszczenie dowodu z:
- 1. Zaświadczenia Firmy Transportowej [...] z [...] kwietnia 2019 r.;
- 2. Wydruku z CEIDG z 26 kwietnia 2019 r.
- - na okoliczność treści dokumentów, niebezpieczeństwa wyrządzenia przez zaskarżoną decyzję znacznej szkody, uzasadniającego wstrzymanie wykonania decyzji.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono:
- - naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) poprzez jego niezastosowanie.
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że z wydruku CEIDG wynika, że skarżący prowadził działalność gospodarczą jedynie przez trzy miesiące. W chwili obecnej działalność ta jest zawieszona, wobec czego strona nie osiąga z tego tytułu żadnych dochodów. Z kolei z zaświadczenia wydanego przez Firmę Transportową [...] wynika, że skarżący jest zatrudniony na czas określony do 31 grudnia 2019 r., a osiągane przez niego wynagrodzenie wynosi 1813 zł netto miesięcznie. W ocenie skarżącego, porównanie kwoty kary (269.205 zł) z miesięcznymi dochodami prowadzi do wniosku, że wykonanie decyzji administracyjnych obu instancji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w jego majątku. Kwota zwykłych wydatków związanych z utrzymaniem przeciętnej osoby, przy uwzględnieniu dochodów skarżącego i wysokości kary wskazują, że wykonanie decyzji spowoduje postawienie go w niezwykle trudnej sytuacji materialnej i życiowej.
W piśmie procesowym z dnia 6 maja 2019 r. skarżący nadesłał Zaświadczenie Urzędu Miejskiego w R., wnosząc o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z tego dokumentu na okoliczność jego treści, niebezpieczeństwa wyrządzenia przez zaskarżoną decyzję znacznej szkody, uzasadniającej wstrzymanie jej wykonania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona ani przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.
Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.
W niniejszej sprawie Sąd I instancji odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując, że wydanie orzeczenia w przedmiocie ochrony tymczasowej musi zostać poprzedzone porównaniem sytuacji majątkowej i finansowej skarżącego z wielkością obowiązku wynikającego z zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu, do kompleksowej analizy wniosku zabrakło informacji odnoszących się do stanu majątkowego skarżącego, bowiem nie przedłożył on dokumentów pozwalających na precyzyjne i pełne ustalenie jego sytuacji majątkowej i finansowej.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, ocena dokonana przez Sąd pierwszej instancji jest prawidłowa. Zaskarżona decyzja dotyczy nałożenia na skarżącego opłaty podwyższonej w wysokości 269.205 zł. Aby zbadać, czy rzeczywiście egzekucja tej kwoty może wyrządzić skarżącemu znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, konieczne jest odniesienie tej należności do sytuacji materialnej skarżącego. Bez porównania tych dwu wartości (wysokości nałożonego zobowiązania i majątku, jakim dysponuje skarżący) nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzenia, że w jego przypadku ściągnięcie należności będzie miało realny wpływ na możliwość regulowania codziennych zobowiązań jego i jego rodziny.
Dla pełnego obrazu sytuacji majątkowej skarżącego, umożliwiającego ocenę w kontekście zasadności przyznania ochrony tymczasowej, niezbędne byłoby np. udzielenie informacji dotyczących posiadanego majątku ruchomego, stanu oszczędności, czy rachunków bankowych. Do wniosku zawartego w skardze nie załączono zaś żadnych dokumentów dających obraz zdolności płatniczej skarżącego, ani też nie przedstawiono sytuacji rodzinnej wnioskodawcy, nie wskazano przy tym, z kim strona prowadzi gospodarstwo domowe i czy ma na utrzymaniu innych członków rodziny. Nie podano również, jakiego rodzaju codzienne zobowiązania obciążają skarżącego, ani ile wynoszą miesięcznie.
W aktach sprawy znajdują się jedynie złożone wraz z zażaleniem oraz nadesłane przy piśmie z dnia 6 maja 2019 r. zaświadczenie z CEIDG o zawieszeniu prowadzenia działalności gospodarczej, zaświadczenie wystawione przez Firmę Transportową [...] Z. G. o zatrudnieniu skarżącego na stanowisku kierowcy oraz Zaświadczenie z Urzędu Miejskiego w R. o niefigurowaniu w rejestrach podatków. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy nie jest możliwe określenie, jaki jest aktualny stan majątkowy skarżącego i jego zdolności płatnicze. Twierdzenia strony przedstawione w tym zakresie są ogólnikowe i wybiórcze. Analiza nadesłanych dokumentów prowadzi do wniosku o jednostronnym przedstawieniu sytuacji majątkowej. Skoro zatem skarżący nie przedstawił stanu pozostających do jego dyspozycji zasobów pieniężnych, bądź innych składników majątku ruchomego lub nieruchomości, nie ma możliwości zbadania, jak w istocie zmieniłaby się jego sytuacja po wykonaniu decyzji.
Z przesłanych dokumentów nie można również wywieść, jakiego rodzaju trudne do odwrócenia skutki, bądź jak znaczna szkoda, mogłyby powstać. Nieprzedstawienie pełnego i rzeczywistego obrazu sytuacji wnioskodawcy skutkuje uznaniem, że strona nie uprawdopodobniła okoliczności wystąpienia przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
W tym miejscu przypomnieć należy, że oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie uniemożliwia jego ponowienia w razie zmiany okoliczności, co wynika z treści art. 61 § 4 p.p.s.a. (vide: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lipca 2017 r., sygn. akt II GZ 538/17, z dnia 30 marca 2017 r., sygn. akt II GZ 222/17 czy z dnia 20 grudnia 2016 r., sygn. akt I FZ 392/16; orzeczenia dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/, CBOSA). Sąd ma zatem prawną możliwość zmiany bądź uchylenia w każdym czasie własnego postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania aktu, w sytuacji wykazania zmiany okoliczności, które warunkowały jego podjęcie.
Ze wskazanych powodów, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.