Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2009 r., sygn. akt III SA/Gl 911/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. odmówił skarżącemu J.K. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku zapadłego w niniejszej sprawie w dniu 24 listopada 2008 r. - oddalającego skargę na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] maja 2008 r. w przedmiocie płatności obszarowych.
Sąd I instancji wskazał, iż wyrok w niniejszej sprawie wydano po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 13 listopada 2008 r. W tym dniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. rozpoznał również inną sprawę ze skargi złożonej przez J. K. o sygn. akt III SA/Gl 1082/08, wydając wyrok uchylający zaskarżoną decyzję. Jak podano dalej, w dniu 25 listopada 2008 r. skarżący złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
We wniosku tym skarżący wskazał co prawda datę wyroku zapadłego sprawie III SA/Gl 911/08 (tj. 24 listopada 2008 r.), ale oznaczył go sygnaturą "III SA/GL 1082/08". Wobec tego pismo dołączono do akt III SA/Gl 1082/08, w której to sprawie uzasadnienie wyroku sporządzono z urzędu. Natomiast w niniejszej sprawie (III SA/Gl 911/08) w związku z przyjęciem, iż nie złożono wniosku o sporządzenie uzasadnienia, postanowieniem z dnia 29 stycznia 2009 r. Sąd I instancji stwierdził prawomocność wyroku z dniem 2 grudnia 2008 r.
W piśmie z dnia 28 stycznia 2009 r. skarżący sprostował sygnaturę podaną we wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a następie w "dniu 9 marca 2009 r." złożył "obszerne wyjaśnienia w tej kwestii". To ostatnie pismo potraktowano jako wniosek o przywrócenie terminu. Uzasadniając tak przedstawiony stan faktyczny, Sąd I instancji uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. przyczyna uchybienia terminu związana była bowiem z omyłkowym podaniem sygnatury sprawy, która obarcza skarżącego. Podkreślono przy tym, że art. 46 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., nakłada na stronę obowiązek oznaczania sygnaturą sprawy każdego pisma w toku postępowania.
Sąd I instancji uznał, że jest pewne minimum staranności wymaganej od strony w toku postępowania. Sąd nie może zaś decydować za stronę, do której sprawy pismo należy odnieść. Art. 6 p.p.s.a. nakłada na sąd obowiązek udzielenia wskazówek co do czynności procesowych, ale obowiązek ten nie może polegać "na wskazywaniu sprawy, w której strona winna dokonać takich a nie innych czynności". Nosiłoby to bowiem znamię doradztwa procesowego, do którego prowadzenia sąd nie jest upoważniony, rażąco naruszałoby też zasadę równego traktowania stron.
W zażaleniu na opisane postanowienie J.K. podnosił, iż w dniu 25 listopada 2008 r. złożył wniosek o uzasadnienie podając prawidłowo datę wydania wyroku, o który mu chodziło, a błędnie tylko wpisując sygnaturę akt sprawy. Podkreślił też, iż od złożonego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku uiścił również należną opłatę w wymaganym terminie. Zdaniem skarżącego nie można było zasadnie przyjąć, iż "przekroczył on termin". Podkreślił przy tym, iż błędnie podana sygnatura dotyczyła sprawy, w której uzasadnienie wyroku sporządzono z urzędu. W tej sytuacji wobec określonej treści pisma zawierającego wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku należało dokonać czynności sprawdzających poprzez wezwanie autora pisma "do Sądu".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie prowadzi do uchylenia zaskarżonego postanowienia z niżej podanych powodów.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy zgodzić się, iż w sytuacji braku uchybienia terminu bezprzedmiotowe jest prowadzenie postępowania i orzekanie w przedmiocie przywrócenia terminu. W takim przypadku postępowanie winno ulec umorzeniu w myśl art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2004 r. sygn. akt OZ 841/04 oraz J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 229).
Oczywiste jest również, iż prowadzenie postępowania w przedmiocie przywrócenia terminu jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu, gdy nie ma podstaw do przyjęcia, że tego rodzaju wniosek został złożony.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji niezgodnie z wolą skarżącego przyjął (o tym bowiem nie świadczy treść pisma skarżącego z dnia 3 marca 2009 r. - data nadania drogą pocztową - 4 marca 2009 r., data prezentaty Sądu - 9 marca 2009 r., jak również jakiekolwiek inne jego wypowiedzi w sprawie), że złożył on wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, jak i nieprawidłowo uznał, że skarżący złożył w niniejszej sprawie wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z uchybieniem terminu
Wojewódzki Sąd Administracyjny w G., opierając się bowiem na fakcie umieszczenia we wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nadanym przez Jana Kądziołka drogą pocztową już w dniu 26 listopada 2008 r., sygn. akt III SA/Gl 1082/08, niedostateczną wagę przywiązał do faktu, iż pismo zawierające omawiany wniosek wyraźnie odnosiło się do wyroku z dnia 24 listopada 2008 r., w której to dacie wyroku w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 1082/08 nie wydano. W dniu 24 listopada 2008 r. wydano zaś bezspornie dotyczący J.K. wyrok w sprawie niniejszej, tj. o sygn. akt III SA/Gl 911/08. W sprawie zaś o sygn. akt III SA/Gl 1082/08 wyrok wydano w dniu 13 listopada 2008 r. i to uchylający zaskarżoną decyzję (w tym zaś przypadku uzasadnienie sporządzane jest z urzędu i skarżący nie miałby powodu, aby o to wnosić).
Ponadto z akt sprawy (k.
57) wynika, że już w dniu 28 listopada 2008 r. J.K., podając prawidłowo sygnaturę akt niniejszej sprawy (III SA/Gl 911/08), wniósł opłatę od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku przewidzianą w art. 234 § 2 p.p.s.a. Biorąc to wszystko pod uwagę należy uznać, że Sąd I instancji w sposób nieuprawniony założył, iż w sprawie doszło do uchybienia w złożeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia zapadłego w niniejszej sprawie wyroku.
Sąd I instancji po otrzymaniu pisma skarżącego z dnia 25 listopada 2008 r. (data nadania pisma 26 listopada 2008 r.) zawierającego wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie dokonał wszechstronnej analizy jego treści, której przeprowadzenie mogłoby doprowadzić do ustalenia rzeczywistej woli skarżącego i nadania sprawie prawidłowego biegu. Sąd I instancji nie wezwał też skarżącego do wypowiedzenia się w zakresie treści omawianego pisma oraz nieprawidłowo - w okolicznościach danej sprawy - decydujące znaczenie przywiązał do oznaczenia pisma przez skarżącego sygnatury akt sprawy w sytuacji, gdy jej oznaczenie pozostawało przecież w oczywistym konflikcie z innymi danymi przekazanymi przez skarżącego.
Obawa Sądu I instancji, iż w określonej sytuacji wskazanie skarżącemu na rozbieżności zawarte w jego piśmie nosiłoby znamię doradztwa procesowego, czy też naruszało i to rażąco zasadę równego traktowania stron jest zupełnie nieuzasadniona.
Obowiązkiem sądu administracyjnego jest bowiem wnikliwe ocenianie znaczenia pism wnoszonych przez strony, a uwzględnienie zasady wyrażonej w art. 6 p.p.s.a. nakazywało zwrócenie uwagi skarżącemu na rozbieżność między sygnaturą akt podaną we wniosku z dnia 25 listopada 2008 r. (data nadania pisma 26 listopada 2008 r.) o sporządzenie uzasadnienia wyroku a datą wyroku ujawnioną również w tym piśmie.
Skoro jednak tego nie uczyniono, a nie ma wątpliwości jaka była wola skarżącego przy składaniu pisma z dnia 25 listopada 2008 r. (data nadania pisma 26 listopada 2008 r.) zawierającego wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, to zaskarżone postanowienie należało wyeliminować z obrotu prawnego.
W toku dalszego postępowania Sąd I instancji po umorzeniu postępowania w zakresie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia zapadłego w niniejszej sprawie wyroku, nada w tej sprawie bieg wnioskowi skarżącego o sporządzenie uzasadnienia wyroku, zadba też (o ile skarżący nie uzyska zwolnienia od kosztów sądowych w ramach prawa pomocy), aby skarżący wniósł opłatę wymienioną w art. 234 § 2 p.p.s.a., skoro została ona zwrócona zarządzeniem z dnia 2 lutego 2009 r. (k. 66 akt).
Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji z mocy art. 185 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.