Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 15 maja 2008 r., sygn. akt III SA/Po 416/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. odmówił przyznania J. M. prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd podał, że prawo pomocy w żądanym zakresie zostało J. M. już wcześniej przyznane - prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 25 maja 2007 r. Postanowienie to nie zostało uchylone ani zmienione. Skarżący, na jego mocy, został zwolniony od kosztów sądowych w całości oraz ustanowiono dla niego adwokata, którego następnie wyznaczyła Okręgowa Rada Adwokacka w P. J. M. nie udzielił mu jednak stosownego pełnomocnictwa, niezbędnego dla skutecznego działania w imieniu skarżącego. W ocenie Sądu pierwszej instancji powyższe nie uprawnia do ubiegania się o ustanowienie kolejnego pełnomocnika przez Sąd, lecz może być ewentualnie podstawą wniosku o wyznaczenie nowego adwokata przez właściwą korporację samorządową.
Na powyższe postanowienie J. M. złożył zażalenie, podnosząc kwestie niedotyczące bezpośrednio przedmiotu postępowania zażaleniowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 243 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., stronie może być na jej wniosek, złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku, przyznane prawo pomocy. Przyznanie stronie prawa pomocy, zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a., w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie jej od ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie tego prawa, następuje w wyjątkowych i wyraźnie umotywowanych przypadkach. Należy przy tym zauważyć, iż jest to wyjątek od generalnej zasady, która mówi o ponoszeniu przez każdego kosztów postępowania związanych z jego udziałem w sprawie.
Udział sądu, w ramach tej instytucji ogranicza się do oceny sytuacji finansowej skarżącego i przyznania, względnie odmowy przyznania mu prawa pomocy. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie przewidują natomiast możliwości wyznaczenia kolejnego pełnomocnika, w ramach realizacji prawa pomocy w sytuacji, w której skarżący nie korzysta z pomocy pełnomocnika wyznaczonego przez okręgową radę adwokacką.
Z uwagi na powyższe, należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, zgodnie z którym okoliczność uprzedniego przyznania skarżącemu prawa pomocy (w zakresie całkowitym) wyłącza możliwość uwzględnienia później złożonego wniosku. Fakt, że skarżący nie korzysta z pomocy adwokata ustanowionego z urzędu (nieudzielenie pełnomocnictwa procesowego) nie czyni zasadnym kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Strona, której przyznano prawo pomocy i ustanowiono pełnomocnika z urzędu, może zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie innego pełnomocnika.
Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.
- - ---------------------- 2