Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 27 lutego 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił P D przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu od postanowienia oddalającego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [..] grudnia 2017 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym
Sąd I instancji podał w uzasadnieniu, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu nie mógł być przedmiotem merytorycznego rozpoznania, gdyż jako spóźniony podlegał odrzuceniu.
Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie domagając się jego zmiany i przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu, ewentualnie uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Krakowie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu.
Zgodnie z treścią art. 88 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej: p.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym.
Zacytowany przepis został powołany w podstawie prawnej zaskarżonego orzeczenia Sądu I instancji.
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że WSA zbadał jedynie, czy skarżący dochował ustawowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu o jakim mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Analiza akt sprawy doprowadziła Sąd I instancji do wniosku, że skarżący spóźnił się ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. WSA uznał, że wniosek jako spóźniony nie podlega merytorycznemu rozpoznaniu i należy go odrzucić. Z wywodami Sądu I instancji nie koresponduje sentencja postanowienia, która brzmi: odmówić przywrócenia terminu.
NSA zwraca uwagę, że istnieje zasadnicza różnica pomiędzy odrzuceniem a oddaleniem wniosku. Odrzucając wniosek sąd nie rozpoznaje go merytorycznie, a jedynie stwierdza, że istnieje przeszkoda uniemożliwiająca jego rozpoznanie, inaczej rzecz ujmując, że przepisy ustawy procesowej nie dają podstawy do jego rozpoznania, czyli badania jego zasadności. Zatem w takim przypadku sąd nie przechodzi do kolejnego etapu, czyli badania czy okoliczności podane przez stronę faktycznie stanowią o braku winy w uchybieniu terminu.
W rozpoznawanej sprawie sentencja zaskarżonego postanowienia stanowi o oddaleniu wniosku skarżącego, czyli merytorycznej jego niezasadności, a z uzasadnienia wynika, że merytorycznie wniosek nie był w ogóle rozpoznawany.
Takie uchybienie Sądu I instancji uniemożliwia jego instancyjną kontrolę, a także stanowi zagrożenie dla strony, która inne argumenty przedstawiać powinna w wypadku odrzucenia wniosku, a inne w przypadku jego oddalenia. Strona zaskarżając orzeczenie nie może mieć wątpliwości odnośnie tego jakie rozstrzygnięcie zapadło w jego sprawie.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.