Uzasadnienie
Objętym zażaleniem postanowieniem z dnia 26 lutego 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Sz. odrzucił wniosek Cz. M. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (dalej: KRUS) z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne rolników.
Sąd I instancji wskazał, że Cz. M. pismem z dnia [...] maja 2012 r. ([...] maja 2012 r.- data nadania) złożył skargę na decyzję Prezesa KRUS z dnia [...] grudnia 2011 r., która została doręczona skarżącemu w dniu 17 stycznia 2012 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Sz. postanowieniem z dnia 27 czerwca 2012 r. odrzucił skargę Cz. M. uznając, że została ona wniesiona z uchybieniem terminu.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 21 grudnia 2012 r., sygn. akt II GSK 1998/12 uchylił zaskarżone postanowienie. W ocenie NSA należało uznać, że zawarte w piśmie z dnia [...] maja 2012 r. sformułowanie o treści: "bardzo prosimy o ponowne rozpatrzenie odwołania, chociaż po terminie" należało potraktować jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W tej sytuacji Sąd uznał, że wniesienie skargi było przedwczesne z uwagi na to, że w pierwszej kolejności należało rozpatrzeć wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia.
Skarżący w odpowiedzi na wezwanie WSA w Sz. z dnia 23 stycznia 2013 r. wskazał, że przyczyną uniemożliwiającą wniesienie skargi w ustawowym terminie była sytuacja zdrowotna i życiowa skarżącego związana z chorobą skarżącego i jego żony. Sytuacja ta uległa poprawie z końcem kwietnia 2012 r. i od maja 2012 r. skarżący mógł zająć się innymi sprawami, w tym skargą od otrzymanej decyzji. Skarżący wskazał, że z dniem 1 maja 2012 r. ustała przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia skargi. Do wniosku dołączono kartę leczenia szpitalnego B. M. w okresie od 10 do 14 października 2011 r.
WSA w Sz. postanowieniem z dnia 26 lutego 2013 r. odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na podstawie art. 88 p.p.s.a. uznając go za spóźniony. Wniosek został złożony z uchybieniem siedmiodniowego terminu przewidzianego w art. 87 § 1 p.p.s.a. Przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia skargi ustała z dniem 1 maja 2012 r., a skarżący wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi złożył dopiero w dniu 23 maja 2012 r.
Cz. M. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie oraz zasądzenie na rzecz pełnomocnika skarżącego kosztów zastępstwa prawnego udzielonego z urzędu według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania – art. 88 w związku z art. 87 p.p.s.a. poprzez uznanie, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
W uzasadnieniu wskazano, iż zgodnie z art. 87 § 4 p.p.s.a. strona powinna wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu dokonać czynności, której nie dokonała w terminie tj. w niniejszej sprawie wniesienie skargi do WSA. Zdaniem skarżącego termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu wraz ze skargą nie powinien być krótszy niż 30 dni od dnia w którym skarżący mógł faktycznie wnieść skargę, a więc krótszy niż do dnia 30 maja 2012 r. Skoro więc przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia skargi ustała w dniu 1 maja 2012 r. to wniosek o przywrócenie terminu zawarty w skardze wniesionej w dniu 23 maja 2012 r. złożony został w terminie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Zgodnie zaś z art. 88 p.p.s.a. spóźniony wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuca postanowieniem na posiedzeniu niejawnym.
Jak przyjmuje się w orzecznictwie, w przypadku złożenia wniosku o przywrócenie terminu sąd w pierwszej kolejności bada jego dopuszczalność oraz zachowanie terminu do jego wniesienia, a dopiero później – okoliczności uprawdopodabniające brak winy w uchybieniu terminu (zob. postanowienie NSA z 15 listopada 2011 r., II OZ 1090/11). Oznacza to w szczególności, że Naczelny Sąd Administracyjny w kontroli instancyjnej postanowienia o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu bada jedynie, czy Sąd I instancji prawidłowo ocenił termin i dopuszczalność jego złożenia.
Biorąc pod uwagę wywody skarżącego zawarte w zażaleniu należy również wskazać, że zgodnie z art. 87 § 4 p.p.s.a. równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi strona powinna dokonać czynności, której wcześniej uchybiła, przy czym dotyczy to także sytuacji, w której skarga, jako spóźniona, została już odrzucona. Dlatego niezbędne jest jej ponowne złożenie. W takim stanie faktycznym mamy do czynienia z dwiema odrębnymi czynnościami procesowymi - z wniesieniem skargi oraz z towarzyszącym mu wnioskiem o przywrócenie terminu. Obydwie te czynności procesowe - jakkolwiek bardzo ściśle ze sobą powiązane - podlegają odrębnemu rozpoznaniu: każda z nich pełni odrębną funkcję. Wniosek o przywrócenie terminu wszczyna wyłącznie postępowanie w tym przedmiocie, nie dotyczy natomiast głównego postępowania zainicjowanego wniesieniem skargi, ponieważ ten skutek wywołuje dopiero dokonanie tej właśnie czynności, jeżeli żądanie przywrócenia terminu okaże się uzasadnione.
Przewidziany w art. 87 § 1 siedmiodniowy termin do wniesienia pisma jest ustawowym terminem procesowym i jego wydłużanie jest niedopuszczalne. Zatem niezasadne są twierdzenia skarżącego, że siedmiodniowy termin jaki przysługuje na złożenie wniosku wraz ze skargą nie powinien być krótszy niż 30 dni od dnia w którym skarżący mógł faktycznie wnieść skargę.
Jak wynika z akt sprawy, skarżący odpowiadając na wezwanie Sądu o wskazanie przyczyny uchybienia terminowi do wniesienia skargi oraz dnia, w którym ta przyczyna ustała wyjaśnił, że przyczyną uchybienia terminowi była zła sytuacja zdrowotna i życiowa skarżącego i jak wskazał "z dniem 1 maja 2012 r. ustała przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia skargi". Natomiast wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia tejże skargi, skarżący złożył w dniu 23 maja 2012 r. (data nadania - stempel pocztowy, k. 5 akt sprawy) – a zatem z uchybieniem terminu określonego w art. 87 § 1 p.p.s.a. Wskazać należy, że termin na złożenie przedmiotowego wniosku upłynął w dniu 8 maja 2012 r. W takiej sytuacji wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, jako spóźniony, podlegał odrzuceniu na podstawie art. 88 p.p.s.a – tak jak orzekł Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu z dnia 26 lutego 2013 r.
Na marginesie wskazać należy, że przewidziany w art. 87 § 1 p.p.s.a. siedmiodniowy termin do wniesienia pisma jest terminem procesowym i podlega przywróceniu na zasadach ogólnych.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.