Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 8 lutego 2018 r., sygn. akt III SA/Łd 1092/17, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) odrzucił skargę M. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia [...] sierpnia 2017 r. w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia.
W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego wymierzył M. P. karę pieniężną w wysokości 84.000 zł z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Odwołanie od powyższej decyzji, podpisane przez adwokata A. S. wpłynęło do Izby Administracji Skarbowej w Łodzi w dniu 13 czerwca 2017 r.
Organ I instancji pismem z dnia [...] czerwca 2017 r., skierowanym do organu odwoławczego, wskazał, że adwokat A. S. zarówno w toku postępowania, jak i na etapie odwołania nie złożyła pełnomocnictwa szczególnego, uprawniającego do występowania w imieniu skarżącej M. P. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, po stwierdzeniu braku stosownego pełnomocnictwa w rejestrze pełnomocnictw ogólnych prowadzonym na Portalu Usług Elektronicznych, na podstawie art. 169 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm.; powoływanej dalej jako: o.p.) wezwał adwokata A. S. do uzupełnienia braku formalnego poprzez złożenie do akt sprawy pełnomocnictwa szczególnego do reprezentowania skarżącej przed Dyrektorem Izby Administracji Skarbowej w Łodzi. W postanowieniu organ zawarł pouczenie, że usunięcia braków formalnych należy dokonać w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania oraz poinformował, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia. Przesyłka zawierająca wezwanie do usunięcia braków została doręczona adwokatowi w dniu 28 lipca 2017 r. Ponadto wezwanie to doręczono również stronie postępowania w dniu 18 lipca 2017 r.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. organ odwoławczy pozostawił odwołanie M. P. bez rozpatrzenia, z uwagi na nieprzedłożenie w przewidzianym do tego terminie 7 dni pełnomocnictwa dla adwokata A. S. do występowania w imieniu skarżącej. Przedmiotowe postanowienie skierowane zostało do strony postępowania i doręczone M. P. w dniu 8 września 2017 r. Postanowienie to przesłano również do wiadomości adwokata A. S., która otrzymała je w dniu 18 września 2017 r.
W dniu 16 października 2017 r. M. P., reprezentowana przez adwokata A. S., wniosła skargę na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia, żądając uchylenia tego postanowienia oraz zasądzenia kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła rażące naruszenie: art. 138a § 1 o.p., art. 169 § 1 o.p., art. 236 § 1 o.p., a także błąd w ustaleniu stanu faktycznego polegający na przyjęciu, iż w dniu 28 lipca 2017 r. organ wezwał pełnomocnika do usunięcia braków odwołania poprzez przedłożenie pełnomocnictwa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia.
Odrzucając skargę postanowieniem z dnia 8 lutego 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skarżone postanowienie organu zostało skutecznie i prawidłowo doręczone stronie skarżącej w dniu 8 września 2017 r., czego dowodem jest znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru, opatrzone datą i podpisem. WSA wskazał również, że kopię zaskarżonego postanowienia organ przesłał do wiadomości także adwokatowi A. S. W ocenie Sądu, skoro organ odwoławczy, mimo zwrócenia się z wezwaniem w trybie art. 169 § 1 o.p., nie otrzymał w ustawowym terminie pełnomocnictwa od adwokata, który sporządził i podpisał odwołanie, to był on zobligowany do wysłania postanowienia o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia bezpośrednio do strony. Na dzień wydania skarżonego postanowienia organ nie dysponował bowiem dokumentem potwierdzającym, że M. P. jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika.
W związku z powyższym Sąd I instancji uznał, że termin do wniesienia skargi w niniejszej sprawie upływał w dniu 8 października 2017 r. Tymczasem skargę nadano dopiero w dniu 16 października 2017 r., czego potwierdzeniem jest pieczęć Urzędu Pocztowego na kopercie, zawierającej przesyłkę listową. W świetle powyższego WSA uznał, że nastąpiło uchybienie ustawowemu trzydziestodniowemu terminowi przewidzianemu do wniesienia skargi i odrzucił ten środek zaskarżenia.
Zażalenie na powyższe postanowienie Sądu I instancji wniosła M. P. reprezentowana przez adwokata A. S., domagając się jego uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:
- 1. art. 138a § 1 o.p. poprzez odmowę uznania prawa strony do działania poprzez ustanowionego w sprawie pełnomocnika, w sytuacji w której strona udzieliła pełnomocnictwa;
- 2. art. 169 § 1 o.p. poprzez brak wezwania do usunięcia braku formalnego odwołania - pismo organu doręczone w dniu 28.07.2017 r. dotyczyło innej sprawy i innego podmiotu;
- 3. art. 236 § 1 o.p. poprzez uniemożliwienie stronie złożenia zażalenia od wydanego przez organ postanowienia w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia;
- 4. błąd w ustaleniu stanu faktycznego polegający na przyjęciu, iż w dniu 28 lipca 2017 r. organ wezwał pełnomocnika do usunięcia braków odwołania poprzez przedłożenie pełnomocnictwa.
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że pismem z dnia 18 maja 2017 r., działając na podstawie udzielonego pełnomocnictwa, pełnomocnik skarżącej wniósł odwołanie. Wcześniej z kolei, w toku postępowania, wraz z pismem z dnia 24 kwietnia 2017 r., pełnomocnik wstąpił do sprawy, składając wnioski dowodowe oraz wnosząc o wydanie kopii z akt sprawy.
Zdaniem skarżącej, organ I instancji badając skuteczność wniesienia odwołania, w przypadku braku umocowania, dostrzegłby istotne braki formalne odwołania, w tym brak umocowania do reprezentowania strony. Organ ten nie dostrzegł jednak żadnych braków formalnych odwołania i akta sprawy wraz z nim przekazał do organu II instancji.
Pełnomocnik skarżącej zakwestionował otrzymanie wezwania do usunięcia braków formalnych odwołania. Potwierdził, że w dniu 28 lipca 2017 r. otrzymał pismo od organu, lecz stwierdził, że nie dotyczyło ono przedmiotowego postępowania. Pełnomocnik wskazał przy tym, że uczestniczy w szeregu postępowań przed Dyrektorem Izby Administracji Skarbowej w Łodzi i otrzymane pismo dotyczyło zupełnie innej sprawy i innej strony.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 53 § 1 w zw. z art. 54 § 1 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi. W przypadku wniesienia skargi do organu właściwego po upływie tego terminu, podlega ona odrzuceniu, stosownie do art. 58 § 1 pkt 2 tej ustawy.
Kwestią zasadniczą i wymagającą wyjaśnienia w niniejszej sprawie jest data doręczenia przesyłki, zawierającej postanowienie organu II instancji, od której to daty liczony jest termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo ustalił powyższą datę w oparciu o zwrotne potwierdzenie odbioru postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi pozostawiającego odwołalnie bez rozpatrzenia. Podkreślić w tym miejscu jednak należy, że termin ten powinien być liczony od daty doręczenia postanowienia organu odwoławczego samej skarżącej M. P., nie zaś adwokatowi A. S. Sąd I instancji zasadnie uznał bowiem prawidłowość ustaleń organów, iż w postępowaniu administracyjnym skarżąca nie była reprezentowana przez pełnomocnika profesjonalnego – adwokata A. S. Z akt administracyjnych bezspornie wynika, iż wobec braku pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącą pełnomocnikowi, organ postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. wezwał adwokata do usunięcia braku formalnego wniesionego odwołania, poprzez przedłożenie pełnomocnictwa do prowadzenia postępowania w niniejszej sprawie.
Wezwanie to zostało odebrane przez adwokata A. S. w dniu 28 lipca 2017 r., o czym świadczy zwrotne potwierdzanie odbioru opatrzone datą i podpisem adwokata oraz danymi indywidualizującymi przesyłany dokument w postaci umieszczenia na "zwrotce" daty wysłanego pisma, określenia rodzaju pisma jako postanowienie oraz jego numeru (karta akt administracyjnych – nr 104).
Pomimo skierowania przedmiotowego wezwania zarówno do adwokata A. S. jak i do skarżącej M. P. oraz prawidłowego doręczenia tych przesyłek, dostrzeżony brak formalny nie został uzupełniony. Zatem, wobec nieprzesłania pełnomocnictwa uprawniającego adwokata do reprezentowania skarżącej w postępowaniu toczącym się przed organami administracyjnymi i sporządzenia oraz złożenia w jej imieniu odwołania od decyzji wydanej przez Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego, nie można było uznać za skuteczne działań dokonanych za skarżącą przez adwokata, który w niniejszej sprawie nie został umocowany.
Uznając więc, iż skarżąca w postępowaniu administracyjnym – wobec braku w aktach administracyjnych pełnomocnictwa udzielnego pełnomocnikowi profesjonalnemu - nie była reprezentowana przez pełnomocnika, istotnym w sprawie i wywołującym skutki procesowe był termin doręczenia postanowienia organu II instancji właśnie skarżącej, a nie adwokatowi. W konsekwencji prawidłową datą doręczenia tego aktu jest 8 września 2017 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki przez M. P. (karta akt administracyjnych – nr 106). Tym samym od tej właśnie daty powinien być liczony 30-dniowy termin na wniesienie skargi do sądu administracyjnego.
W świetle powyższego Naczelny Sąd Administracyjny za prawidłowe uznaje stanowisko Sądu I instancji, iż termin do wniesienia skargi w rozpoznawanej sprawie upływał w dniu 8 października 2017 r. Tymczasem, jak słusznie zauważył WSA, przesyłkę zawierającą skargę nadano w dniu 16 października 2017 r. (koperta z datą stempla pocztowego – karta akt sądowych nr 6). Powyższa okoliczność musiała zatem skutkować uznaniem skargi za wniesioną z uchybieniem ustawowego terminu przewidzianego na dokonanie tej czynności procesowej. W konsekwencji skarga ta, jako spóźniony środek zaskarżenia powinna zostać odrzucona zgodnie z dyspozycją art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co też prawidłowo uczynił Sąd I instancji.
Już tylko na marginesie podnieść należy, że zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, sformułowane w rozpoznawanym zażaleniu, nie mogły odnieść zamierzonego przez stronę skutku, bowiem na obecnym etapie postępowania wskazane przepisy nie miały w sprawie zastosowania. Sąd kasacyjny dokonywał oceny prawidłowości postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, wydanego w przedmiocie odrzucenia skargi, którą uznano za złożoną po terminie.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.