Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 27 września 2012 r., sygn. akt II SA/Go 757/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. W. zmienił postanowienie tegoż Sądu z dnia 29 grudnia 2011 r. i zwolnił W. P. A. Spółkę z o. o. od wpisu od skargi kasacyjnej.
Sąd I instancji w uzasadnieniu wskazał, że w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej ustalonego na 160 zł skarżąca wniosła o zwolnienie z tej opłaty powołując się na problemy z egzekucją należności oraz uszkodzenie dużej partii towarów, co spowodowało istotne pogorszenie sytuacji materialnej spółki. W oświadczeniu o majątku i dochodach spółki podano, że kapitał spółki wynosi 50.010 zł, bilansowa wartość środków trwałych 165.433 zł. Oświadczono również, że za 2011 rok strata bilansowa wyniosła 226.000,63 zł. Spółkę obciążają zobowiązania długo- i krótkoterminowe w łącznej wysokości 339.437,68 zł.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Sąd I instancji uznał, że skarżąca wykazała przesłanki uzasadniające zmianę prawomocnego postanowienia (art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.). Wskazał, że ze złożonego oświadczenia o majątku i dochodach spółki wynika, że skarżąca, choć posiada środki na rachunku bankowym, to jednak wartość obciążających ją zobowiązań przewyższa posiadane aktywa, co istotnie ogranicza zdolności jej płatnicze. Jednocześnie wskazano na nowe okoliczności dotyczące niezaspokojonych strat związanych ze zniszczeniem towarów oraz nieściągalnością wierzytelności od kontrahentów spółki.
W. P. "A." Sp. z o.o. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie zaskarżając je w części tj. w przedmiocie nie wskazania w sentencji postanowienia, o jaką kwotę zwalnia się skarżącą od wpisu od skargi kasacyjnej i w przedmiocie nie podania wystarczających, jasnych i wszystkich motywów dokonanego rozstrzygnięcia w uzasadnieniu postanowienia.
W związku z powyższym wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia w części, tj. nakazanie Sądowi I instancji określenia, o jaką kwotę zwalnia skarżącą od wpisu od skargi kasacyjnej i uzupełnienie uzasadniania o podanie wyczerpujących, jasnych i wszystkich motywów dokonanego rozstrzygnięcia z podaniem ich podstaw prawnych oraz o zasądzenie wszystkich kosztów postępowania.
W uzasadnieniu zażalenia skarżąca stwierdziła, że zaskarżone postanowienie jest nieprecyzyjne i niepełne, gdyż nie określa, o jaką kwotę jest ona zwolniona od wypisu, tj. nie podaje konkretnej kwoty. Nie wskazał, czy zwalnia ją od całej opłaty czy od części, a jak z części, to jakiej. Nie określił też, czy zwolnienie dotyczy tylko jednorazowej opłaty, czy też wszystkich opłat w sprawie.
Ponadto uzasadnienie rozstrzygnięcia jest ogólnikowe i nie ma odniesienia do konkretnych faktów, którym Sąd dał wiarę, a które pominął.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 160. p.p.s.a., jeżeli ustawa niniejsza nie przewiduje wydania wyroku, sąd wydaje orzeczenie w formie postanowienia. Postanowienia wydane na posiedzeniu niejawnym sąd doręcza z urzędu stronom. Gdy stronie przysługuje środek zaskarżenia, postanowienie należy doręczyć z uzasadnieniem (art. 163 § 2 p.p.s.a.).
W myśl art. 254 § 1 ustawy, rozpoznawanie wniosków o przyznanie prawa pomocy należy do wojewódzkiego sądu administracyjnego, w którym sprawa ma się toczyć lub już się toczy. Wnioski takie rozstrzygane są w formie postanowienia (art. 252 § 3 ustawy)
W świetle art. 138 p.p.s.a. sentencja wyroku powinna zawierać: oznaczenie sądu, imiona i nazwiska sędziów, protokolanta oraz prokuratora, jeżeli brał udział w sprawie, datę i miejsce rozpoznania sprawy i wydania wyroku, imię i nazwisko lub nazwę skarżącego, przedmiot zaskarżenia oraz rozstrzygnięcie sądu. Z mocy art. 166 p.p.s.a. przepis ten stosuje się odpowiednio do postanowień. Stwierdzić należy, że sentencja zaskarżonego postanowienia odpowiada wymogom określonym w cytowanym przepisie. Wynika z niej, że skarżąca została zwolniona od wpisu od skargi kasacyjnej. Gdyby Sąd I instancji przychylił się do wniosku skarżącej tylko w części, to określiłby to w sentencji postanowienia.
Należy podkreślić, że Sąd rozstrzygał wniosek skarżącej w zakresie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od skargi kasacyjnej (co wynika z treści pisma skarżącej z dnia 16 lipca 2012 r.). Będąc więc związany zakresem tego pisma nie rozstrzygał o zwolnieniu skarżącej z wszystkich występujących opłat, gdyż o takiego rodzaju zwolnienie skarżąca nie wystąpiła. Z uwagi więc na to, że postanowienie takie podlega zaskarżeniu, doręczane jest stronie wraz z uzasadnieniem, które wraz z sentencją stanowi integralną całość orzeczenia, jakim jest postanowienie. Z uzasadnienia jasno wynika, że Sąd rozpatrywał wniosek o zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 160 zł i wniosek ten uwzględnił w całości, nie było więc podstaw do określenia, w jakiej części wniosek ten Sąd uwzględnił.
Odnosząc się do drugiego zarzutu wskazać należy, że postanowienia w przedmiocie prawa pomocy należą do tzw. postanowień niekończących postępowania w sprawie, które - stosownie do treści art. 165 p.p.s.a., mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Rozstrzygnięcie sądu w tym zakresie ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że nawet jeżeli zostałaby spełniona przesłanka braku środków na poniesienie kosztów postępowania, sąd nie musi przychylić się do żądania strony, a jedynie może przyznać prawo pomocy, jeżeli wedle jego uznania będzie to konieczne dla zapewnienia jednostce dostępu do sądu.
W rozpoznawanej sprawie Sąd przychylił się do wniosku skarżącej uznając go za zasadny wskazując, że umożliwi to nadanie biegu wniesionej przez nią skardze kasacyjnej. Niezrozumiała jest więc postawa spółki, która – pomimo uwzględnienia jej wniosku – zaskarżyła korzystne dla siebie rozstrzygnięcie. Takie postępowanie zmierza do nieuzasadnionej przewlekłości postępowania sądowoadministracyjnego z winy strony postępowania.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.