Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA, sąd pierwszej instancji) postanowieniem z 30 września 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 2104/22, działając na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej jako: p.p.s.a.), odmówił W.W. (dalej: skarżący) wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Klimatu i Środowiska z 26 maja 2022 r. w przedmiocie cofnięcia bez odszkodowania koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego.
Rozpoznając zawarty w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji sąd pierwszej instancji stwierdził, że nie mógł on zostać uwzględniony, ponieważ skarżący nie uprawdopodobnił wystąpienia w tej sprawie którejkolwiek z przesłanek przewidzianych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W ocenie WSA skarżący nie przedstawił dowodów ani argumentów, które wskazywałyby na zaistnienie w tej sprawie okoliczności uprawdopodabniających wystąpienie przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a okoliczności takie nie wynikają także z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy.
Skarżący złożył zażalenie na postanowienie WSA, zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 2 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji pomimo wystąpienia wysokiego ryzyka niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody w majątku skarżącego. W związku z tym skarżący wniósł:
- 1. na podstawie art. 195 ust. 2 p.p.s.a., uchylenie zaskarżonego postanowienia na posiedzeniu niejawnym przez WSA w Warszawie i rozpoznanie sprawy na nowo, tj. wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji;
- - jeśli zaś WSA nie znajdzie podstaw do uchylenia postanowienia w ramach autokontroli,
- 2. na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 188 p.p.s.a. o zmianę zaskarżonego postanowienia na posiedzeniu niejawnym przez Naczelny Sąd Administracyjny i rozpoznanie sprawy na nowo, tj. wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji;
- - ewentualnie
- 3. na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia sądowi pierwszej instancji;
- 4. na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 200 p.p.s.a. zasądzenie kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw w postępowaniu zażaleniowym, według norm przepisanych.
Po wniesieniu zażalenia, a przed jego przekazaniem Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, WSA w Warszawie wyrokiem z 28 listopada 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 2104/22 oddalił skargę skarżącego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. W myśl art. 193 p.p.s.a., jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (dalej: NSA, sąd drugiej instancji), do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym.
Z kolei art. 61 § 3 p.p.s.a. stanowi, że po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Istotą ochrony tymczasowej udzielanej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. jest zabezpieczenie interesów strony skarżącej przez wstrzymanie wykonalności aktu administracyjnego do czasu zakończenia postępowania przed sądem. Zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego przed sądem pierwszej instancji wskutek wydania wyroku lub postanowienia powoduje, że sąd ten nie ma już uprawnienia do udzielenia ochrony tymczasowej, a w przypadku wniesienia skargi kasacyjnej kompetencja w tym zakresie przechodzi na Naczelny Sąd Administracyjny, co jednak wymaga złożenia przez stronę odrębnego wniosku (por. np. postanowienia NSA z: 3 października 2018 r., sygn. akt II GZ 325/18; 26 listopada 2021 r., sygn. akt II GZ 414/21; te i kolejne cytowane orzeczenia dostępne na stronie internetowej CBOSA).
Oznacza to, że po wydaniu przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji, bezprzedmiotowe jest rozpoznawanie przez ten sąd wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. W konsekwencji bezprzedmiotowe jest także rozpoznawanie zażalenia na postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania aktu lub czynności, a postępowanie wszczęte zażaleniem podlega umorzeniu (por. postanowienia NSA z: 18 lipca 2018 r., sygn. akt II OZ 770/18; 17 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OZ 363/18; 5 grudnia 2017 r., sygn. akt II OZ 1514/17, 13 listopada 2019 r., sygn. akt II GZ 261/19). W przypadku bowiem zasadności takiego zażalenia sąd pierwszej instancji nie miałby podstawy do ponownego rozpatrzenia wniosku strony skarżącej (por. postanowienie NSA z 23 sierpnia 2019 r., sygn. akt II FZ 461/19).
Jednocześnie, mając na względzie możliwość ponownego złożenia wniosku, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., NSA na obecnym etapie postępowania nie przesądza, czy stanowisko WSA, który odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, jest prawidłowe.
Z tych względów, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 193 i art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.