Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (dalej: WSA, sąd pierwszej instancji) postanowieniem z 20 marca 2023 r., sygn. akt III SA/Gd 49/23, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: p.p.s.a.), odrzucił skargę M.K. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku (dalej: SKO, Kolegium) z 4 listopada 2022 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gdyni z 16 lutego 2022 r. w przedmiocie skierowania skarżącego na badanie lekarskie.
Z uzasadnienia sądu pierwszej instancji wynika, że badając skargę wniesioną przez skarżącego na opisaną wyżej decyzję sąd stwierdził, że do skargi dołączono pełnomocnictwo do działania w imieniu skarżącego dla adwokata G.B., który podpisał skargę, z którego wynika, że skarżący udzielił wskazanemu adwokatowi pełnomocnictwa do reprezentowania go "w sprawie SLP.5430.2.2022.AM (decyzji Prezydenta Gdyni z dnia 16 lutego 2022 r.) przed sądami powszechnymi, organami administracyjnymi oraz innymi osobami fizycznymi i prawnymi".
Zarządzeniem z 27 stycznia 2023 r., doręczonym adresatowi 17 lutego 2023 r., Przewodniczący Wydziału wezwał pełnomocnika skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi przez nadesłanie pełnomocnictwa procesowego do występowania w imieniu skarżącego przed sądami administracyjnymi w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. W zakreślonym terminie skarżący nie wykonał wezwania.
Uzasadniając odrzucenie skargi sąd pierwszej instancji stwierdził, że pełnomocnik skarżącego, który podpisał i wniósł skargę – pomimo wezwania i prawidłowego pouczenia – w przewidzianym terminie nie uzupełnił braków formalnych, bowiem nie nadesłał pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącego.
W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącego zaskarżył je w całości i wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do rozpoznania WSA w Gdańsku, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz reasumpcję zaskarżonego postanowienia i merytoryczne rozpoznanie skargi z uwagi na to, że doszło do omyłkowego, niezawinionego nieprzesłania na adres pełnomocnika wezwania do usunięcia braków formalnych skargi.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono błąd w ustaleniach faktycznych, mający wpływ na rozstrzygnięcie, a mianowicie przyjęcie, że pełnomocnikowi strony postępowania zostało doręczone wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi przez nadesłanie pełnomocnictwa procesowego do występowania w imieniu skarżącego przed sądami administracyjnymi, który to brak nie został uzupełniony w zakreślonym terminie, podczas gdy pełnomocnikowi strony faktycznie została doręczona przesyłka sądowa o numerze [...], datowana na 31 stycznia 2023 r., niemniej jednak zawierająca tylko: doręczenie odpisu odpowiedzi na skargę (pismo WSA w Gdańsku z 31 stycznia 2023 r.), odpis odpowiedzi na skargę (pismo SKO w Gdańsku z 23 stycznia 2023 r.), zawiadomienie o wyznaczeniu sędziego sprawozdawcy (pismo WSA w Gdańsku z 31 stycznia 2023 r.); wyżej wymieniona przesyłka sądowa nie zawierała pisma, o którym mowa w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia WSA w Gdańsku z 20 marca 2023 roku, sygn. akt III SA/Gd 49/23.
Pismem z 18 maja 2023 r. pełnomocnik skarżącego uzupełnił zażalenie nadsyłając dodatkowo dokumentację medyczną skarżącego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 34 p.p.s.a., strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Z przepisu tego wynika zasada wolnego wyboru sposobu działania przed sądem administracyjnym, polegająca na tym, że strony same decydują o tym, czy w postępowaniu sądowoadministracyjnym będą występowały osobiście czy przez pełnomocnika (np. postanowienie NSA z 5 kwietnia 2018 r., sygn. akt II FZ 143/18, to i kolejne cytowane orzeczenia dostępne na stronie internetowej w CBOSA).
Zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo kierowane do sądu administracyjnego powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. W przypadku składania pisma przez pełnomocnika, zgodnie z art. 46 § 3 p.p.s.a., do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa, pełnomocnik obowiązany jest złożyć do akt sprawy przy pierwszej czynności procesowej (art. 37 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 35 § 1 i 2 p.p.s.a. pełnomocnikiem osoby prawnej lub przedsiębiorcy, w tym nieposiadającego osobowości prawnej, może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak też pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego.
Braki w zakresie pisemnego dokumentu potwierdzającego istnienie pełnomocnictwa uprawniającego do reprezentowania strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlegają uzupełnieniu na wezwanie, w trybie art. 49 p.p.s.a., który przewiduje, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (§ 1). W odniesieniu do skargi przepisy przewidują rygor jej odrzucenia w razie nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Natomiast skarga poprawiona lub uzupełniona w terminie wywołuje skutki od dnia jej wniesienia (art. 49 § 3 p.p.s.a.).
Wobec powyższego prawidłowo sąd pierwszej instancji wezwał pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi przez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego przed sądami administracyjnymi, pod rygorem odrzucenia skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) podziela ocenę sądu pierwszej instancji, że niezastosowanie się do wezwania sądu w tym zakresie stanowi podstawę do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W ocenie NSA w rozpoznawanej sprawie prawidłowo sąd pierwszej instancji odrzucił skargę wskazując, że podstawą odrzucenia skargi było nieprzedłożenie pełnomocnictwa do działania – w imieniu skarżącego dla adwokata G.B., który podpisał i wniósł skargę na opisaną na wstępie decyzję SKO – przed sądami administracyjnymi.
W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącego dopiero przy zażaleniu przedłożył pełnomocnictwo udzielone adwokatowi G.B. W ocenie NSA profesjonalny pełnomocnik dołączając do skargi pełnomocnictwo nieodpowiadające swym zakresem wnoszonemu środkowi zaskarżenia tym bardziej powinien mieć świadomość możliwych negatywnych dla strony skutków wiążących się z brakiem wykazania prawidłowego umocowania adwokata, który podpisał skargę.
Odnosząc się do argumentacji podniesionej w zażaleniu, w której pełnomocnik skarżącego kwestionuje okoliczności, że 17 lutego 2023 r. otrzymał wezwanie sądu do usunięcia braków formalnych skargi i w związku z tym zarzuca sądowi pierwszej instancji wadliwe odrzucenie skargi, NSA podkreśla, że upływ terminu jest okolicznością obiektywną, dlatego powyższe motywy zażalenia nie mogły zostać uwzględnione przez sąd. Kontrolując prawidłowość odrzucenia skargi sąd nie bada przyczyn, dla których strona uchybiła terminowi. Kwestie te mogą być przedmiotem oceny w postępowaniu z wniosku o przywróceniu terminu do złożenia skargi
W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.