Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 7 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Sz 33/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. w sprawie ze skargi M. G. Spółki z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w zakresie zmiany miejsca urządzania gier na automatach o niskich wygranych, zawiesił postępowanie w sprawie.
W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd pierwszej instancji stwierdził, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 8 grudnia 2010 r., sygn. akt: II SA/Po 549/10, przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne o treści: "Czy art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540) uniemożliwiający podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą polegającą na urządzaniu gier na automatach o niskich wygranych odnośnie przedsięwzięć podjętych przed dniem 1 stycznia 2010 r. dopuszczalną wcześniej zmianę miejsca urządzania gry ustalonego w uprzednio wydanym zezwoleniu, nie jest niezgodny z wyrażoną w art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej zasadą ochrony interesów w toku podmiotów prowadzących takową działalność, które – w zaufaniu do dotychczasowych przepisów – rozpoczęły realizację sześcioletnich przedsięwzięć gospodarczych".
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, odpowiedź na to pytanie prawne ma wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, bowiem art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych stanowił materialno-prawną podstawę decyzji będącej przedmiotem zaskarżenia.
Zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji złożył Dyrektor Izby Celnej w S. Wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, a także o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Organ zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.; dalej powoływana jako: p.p.s.a.) w związku z art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych poprzez wystąpienie z pytaniem prawnym w kwestii niewymagającej zajęcia stanowiska przez Trybunał Konstytucyjny oraz w konsekwencji zawieszenie postępowania. W uzasadnieniu wnoszący zażalenie stwierdził, że brak było przesłanek do wystąpienia przez WSA w Poznaniu z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego, a to z kolei powoduje, że nie ma również podstaw do zawieszenia postępowania przez Sąd pierwszej instancji w niniejszej sprawie.
Organ przedstawił argumentację, która jego zdaniem przemawia za niezasadnością pytania prawnego wystosowanego do Trybunału Konstytucyjnego przez WSA w Poznaniu. Stwierdził, że inne wojewódzkie sądy administracyjne nie doszukały się wątpliwości związanych ze zgodnością art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych z Konstytucją RP.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Kwestia zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego z uwagi na powoływane w sprawie pytanie prawne z jakim wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego WSA w Poznaniu w sprawie II SA/Po 549/10 była już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide postanowienie NSA z dnia 30 marca 2011 r., sygn. akt II GZ 123/11; postanowienie NSA z dnia 5 kwietnia 2011 r., sygn. akt II GZ 141/11).
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Rozstrzygnięcie sprawy zależy od innego postępowania wówczas, gdy orzeczenie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie stanowić jedną z głównych podstaw rozstrzygnięcia w zawieszonym postępowaniu sądowoadministracyjnym. W takim przypadku w sprawie występuje zagadnienie wstępne, którego uprzednie rozstrzygnięcie może wpływać na wynik postępowania. Celem korzystania przez sąd z możliwości fakultatywnego zawieszenia postępowania jest uniknięcie konieczności wznawiania postępowania sądowoadministracyjnego lub administracyjnego, w wypadku, gdyby zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez ten sąd odmiennie.
Zauważyć należy, że przesłanka zawieszenia postępowania z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. została ujęta bardzo szeroko. W doktrynie przyjmuje się, że praktycznie każde postępowanie przed organami państwa może być uznane za prejudycjalne dla toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego (por. M. Romańska [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 401). Praktyka sądowa również opowiada się za szerokim interpretowaniem użytego w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. pojęcia "rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania", wychodząc poza tradycyjne rozumienie prejudycjalności postępowania. Pogląd ten należy zaaprobować.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi była decyzja Dyrektora Izby Celnej w S. odmawiająca zmiany decyzji zezwalającej na urządzanie i prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych w zakresie miejsca urządzania tych gier. Zarzuty podniesione przez skarżącą dotyczyły między innymi prawidłowości zastosowania w sprawie art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych. Sąd pierwszej instancji zawieszając postępowanie uznał, że wpływ na rozstrzygnięcie rozpoznawanej sprawy będzie miało udzielenie odpowiedzi na pytanie prawne zadane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Trybunałowi Konstytucyjnemu postanowieniem z dnia 8 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Po 549/10.
Sąd pierwszej instancji, zawieszając postępowanie w niniejszej sprawie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wobec faktu skierowania przez WSA w Poznaniu pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego co do konstytucyjności art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, uznał, że okoliczność ta ma wpływ na wynik sprawy; tym samym podzielił wątpliwość Sądu pytającego co do konstytucyjności zakwestionowanego przepisu.
Zarzuty sformułowane w zażaleniu organu opierają się na twierdzeniu, że zadane pytanie do Trybunału Konstytucyjnego, którego rozstrzygnięcie ma mieć wpływ na wynik rozpoznawanej sprawy, nie było konieczne ze względu na konstytucyjność przepisów ustawy o grach hazardowych. Odnosząc się do tego argumentu należy przede wszystkim wskazać, że wyłączną kompetencję w zakresie decydowania o zgodności aktów normatywnych z Konstytucją ma Trybunał Konstytucyjny (art. 188 Konstytucji RP). Mając uzasadnione wątpliwości co do zgodności ustawy z Konstytucją, każdy sąd na podstawie art. 193 Konstytucji RP może zwrócić się do Trybunału Konstytucyjnego z odpowiednim pytaniem prawnym. Wobec powyższego kwestionowanie zasadności zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego nie może zostać oparte na podniesionej w zażaleniu niezasadności badania konstytucyjności mającego w sprawie zastosowanie przepisu.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można uznać za okoliczność wystarczającą i podważającą zasadność zawieszenia postępowania w sprawie faktu, że kwestia zgodności przepisów ustawy o grach hazardowych poddana już została wielokrotnej ocenie przez różne składy orzekające wojewódzkich sądów administracyjnych, które oddalały skargi.
W związku z powyższym zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych należy uznać za niezasadny, jako dotyczący w istocie konstytucyjności art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, ze względu na którą WSA, wykonując swoje uprawnienie, zawiesił postępowanie w oczekiwaniu na rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego.
Mając na uwadze wskazane okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.