Uzasadnienie
M. M. (skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] czerwca 2016 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 10 października 2016 r. odrzucił skargę z powodu nie uiszczenia w terminie wpisu od skargi.
M. M. pismem z [...] października 2016 r. wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W uzasadnieniu podał, że nie pamięta, aby otrzymał wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi. Nadto skarżący podał, że jest chory na liczne schorzenia i często zapomina wiele rzeczy. Skarżący do wniosku załączył dowód wpłaty kwoty 100 zł, tytułem wpisu od skargi z [...] października 2016 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 8 listopada 2016 r. na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej: p.p.s.a.) odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W uzasadnieniu Sąd podał, że powoływane przez skarżącego argumenty w żaden sposób nie usprawiedliwiają uchybienia terminowi uiszczenia wpisu od skargi. Skarżącemu prawidłowo doręczono zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi. Okoliczność ta miała miejsce [...] sierpnia 2016 r. i została potwierdzona podpisem skarżącego oraz pracownika urzędu pocztowego doręczającego przesyłkę.
Z kolei twierdzenia skarżącego dotyczące jego stanu zdrowia i zaników pamięci nie zostały w żaden sposób udokumentowane. Złożone przy wniosku wyniki badań (scyntygrafia perfuzyjna serca z próbą wysiłkową) oraz karty informacyjne ze szpitala nie potwierdzają opisywanego przez skarżącego stanu. W świetle powyższego, w ocenie Sądu pierwszej instancji, niedochowanie przez skarżącego terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi nie było następstwem okoliczności od skarżącego niezależnych.
M. M. złożył zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji wnosząc o jego uchylenie. Skarżący zarzucił naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a. przez błędne ustalenie przez Sąd, że nie uprawdopodobnił on braku winy w uchybieniu terminowi do uiszczenia opłaty od skargi, podczas gdy sytuacja ta została spowodowana okolicznościami, za które skarżący nie ponosi odpowiedzialności, gdyż nie pamięta on, że takie wezwanie zostało mu doręczone.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie jest niezasadne.
Stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
Przepisy regulujące instytucję przywrócenia terminu mają na celu umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że uchybienie przez stronę terminowi nie nastąpiło z jej winy. Dla takiej oceny konieczne jest nie tylko dokonanie analizy okoliczności podnoszonych przez stronę, lecz również całości okoliczności sprawy.
Wniosek o przywrócenie terminu powinien powoływać okoliczności świadczące o braku winy strony w uchybieniu terminu, które uprawdopodobnią zasadność tego wniosku. Z brakiem winy mamy do czynienia w przypadku zaistnienia niezależnych od strony i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, które miały bezpośredni wpływ na przekroczenie terminu. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (por. postanowienie NSA z 8 lipca 2008 r. sygn. akt.
II OZ 712/08 niepubl.). Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny – wymagając od strony staranności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 7 lutego 2000 r. I CKN 1261/99 publ. Biuletyn SN 2000/5/12).
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, że okoliczności podnoszone przez skarżącego nie uzasadniały przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Wskazać trzeba, że w uzasadnieniu wniosku skarżący, nie wskazał żadnych okoliczności świadczących o tym, że nie ponosi on winy za naruszenie terminu. Powoływanie się skarżącego na niepamięć i różne choroby bez uprawdopodobnienia takiego stanu zdrowia bez wykazania związku tego z naruszeniem terminu do wniesienia wpisu od skargi.
Wobec powyższego, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że w sprawie nie zaistniały podstawy do przywrócenia skarżącemu terminu do uiszczenia wpisu od skargi.
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 ustawy p.p.s.a., oddalił zażalenie