Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z 12 lutego 2013 r., sygn. akt VIII SA/Wa 1012/12 odmówił M. K. (dalej: skarżąca) wstrzymania wykonania decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2012 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżąca pismem z dnia 4 listopada 2012 r. wniosła do Sądu za pośrednictwem organu skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2012 r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Podkreślono, że zaskarżona decyzja nie nakładała na skarżącą żadnych obowiązków, które mogłyby być wykonane dobrowolnie lub w sposób przymusowy. Brak było zatem przymiotu wykonalności, co uniemożliwiało wstrzymanie jej wykonania. Tym samym wniosek strony nie mógł zostać uwzględniony. Na marginesie Sąd dodatkowo wyjaśnił, iż wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie został w ogóle uzasadniony, a tym samym skarżąca nie wyjaśniła na czym miałoby polegać spowodowanie wobec niej trudnych do odwrócenia skutków.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył pełnomocnik M. K. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania lub zmianę zaskarżonego postanowienia i orzeczenie o wstrzymaniu wykonania decyzji Ministra Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2012 r., a ponadto: wstrzymanie zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia zażalenia.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisu art. 61 par.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.), poprzez:
mylne przyjęcie, że nie zachodzą w niniejszej sprawie przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji odmawiającej umorzenia należności przypadającym agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej, mianowicie: skarżąca nie wykazała we wniosku z dnia 4 listopada 2012 r. niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nieprawidłowe przyjęcie, że wstrzymanie wykonania decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 września 2012 r. jest bezprzedmiotowe, ponieważ decyzja ta nie podlega wykonaniu.
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, iż podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji nie jest wykazanie we wniosku niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, ponieważ przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. obowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia. Na wnioskodawcy zatem spoczywał obowiązek jedynie uprawdopodobnienia istnienia przesłanek wstrzymania wykonania aktu lub czynności. W ocenie pełnomocnika skarżąca wykazała, że wykonanie decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi spowoduje pozbawienie niezbędnych jej środków do życia. Akta sprawy zawierają bowiem dokumentację potwierdzającą wyjątkowo trudną sytuację życiową skarżącej (wysokość miesięcznych dochodów, brak jakiegokolwiek majątku, podeszły wiek, konieczność ponoszenia kosztów leczenia). Uwzględniając wniosek skarżącej o przyznanie pomocy prawnej z urzędu oraz o zwolnienie od kosztów sądowych, Sąd dokonał oceny sytuacji skarżącej i ustalił, że nie jest w stanie ponieść ustawowych zobowiązań finansowych związanych z prowadzeniem sprawy sądowej.
Pozbawienie niezbędnych środków utrzymania spowoduje nieodwracalne niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody skarżącej nie tylko materialnej, ale i niematerialnej poprzez brak środków do życia i na leczenie. Z wysokim prawdopodobieństwem należało zatem stwierdzić, że szkody te nie będą mogły być zrekompensowane nawet w przypadku zwrotu wyegzekwowanego świadczenia pieniężnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawowy problem w sprawie sprowadza się do oceny – czy możliwe jest w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. wstrzymanie wykonania decyzji o odmowie umorzenia należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej.
Należy podkreślić, że wskazany wyżej przepis daje sądowi możliwość wstrzymania wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu bądź czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.
Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego, stosownie do treści art. 61 p.p.s.a., należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z treścią aktu (tak również J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2004 r., s. 122). Zatem nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do wykonania i nie każdy wymaga wykonania. Zasadą jest, że z przymiotu wykonalności nie korzystają wszelkie akty administracyjne odmowne.
Przedmiotem niniejszej sprawy jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2012 r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej. Należy więc zauważyć, że z samej decyzji nie wynikało nałożenie na skarżącą żadnych obowiązków podlegających wykonaniu w sposób dobrowolny, czy też przymusowy. Negatywne ustosunkowanie się właściwego organu do starań zobowiązanej z tytułu powstałych już wcześniej należności - o ich umorzenie, nie wykreowało w ogóle – co warto podkreślić – nowej sytuacji skarżącej w sferze jej obowiązków.
Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., iż brak decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi przymiotu wykonalności, uniemożliwia wstrzymanie jej wykonania na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.