Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 2 lutego 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 2686/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił wniosek J. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2010 r. znak [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależenie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym:
W dniu 18 października 2010 r. J. K. wniosła do WSA w W. skargę na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2010 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależenie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej. W skardze zawarła skierowany do organu wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 16 grudnia 2010 r. Prezes ARiMR odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Następnie w piśmie nadanym w dniu 27 grudnia 2010 r. skarżąca zwróciła się o wstrzymanie zaskarżonej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. Uzasadniając wniosek skarżąca stwierdziła, że w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji "zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków". Podkreśliła, że jedynym źródłem jej utrzymania jest emerytura w wysokości 694,74 zł miesięcznie, a zatem egzekucja kwoty wymienionej w zaskarżonej decyzji faktycznie pozbawi ją środków do życia.
Oddalając wniosek skarżącej WSA w W. wskazał, że w przedmiotowej sprawie okoliczności podniesione przez skarżącą nie prowadzą do konsekwencji, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Rodzaj obowiązku, tj. ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej w kwocie 3.817,76 zł nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro chodzi o świadczenie pieniężne, którego spełnienie z natury rzeczy jest odwracalne (por. post. NSA z dnia 28.04.09 r., sygn. akt II GZ 80/09). W sytuacji ewentualnego wzruszenia decyzji administracyjnej istnieje oczywista możliwość zwrotu skarżącemu kwoty orzeczonej w decyzji z dnia 21 września 2010 r.
Oceniając wniosek skarżącej w zakresie badania przesłanki dotyczącej niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody Sąd podniósł, iż skarżąca nie wykazała by znajdowała się w takiej sytuacji finansowej, że wykonanie ww. decyzji spowoduje dla niej znaczną szkodę. Powołana bowiem przez skarżącą argumentacja, iż w przypadku przymusowej egzekucji świadczenia pozostanie bez środków do życia, nie poparta stosownymi dowodami, jest niewystarczająca. W niniejszej sprawie twierdzenia wnioskodawczyni powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jej sytuacji finansowej oraz majątkowej. Tymczasem – jak wskazano powyżej – skarżąca nie dołączyła takich dokumentów, Sąd zaś nie ma obowiązku wyręczania skarżącej w kwestii dokumentowania jej sytuacji majątkowej.
Z wyżej wymienionych względów Sąd w oparciu o art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia przy przyjęciu zażalenia jako oczywiście uzasadnionego przez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącej kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu zażalenia wskazała, iż wbrew stanowisku Sądu I instancji skarżąca załączyła dokument źródłowy w postaci kserokopii decyzji rentowej z dnia 1 września 2010 r. o wysokości otrzymywanej renty - do skargi z dnia 18 października 2010 r. Ponadto podniosła, że każde obniżenie renty w kwocie 685,04 zł - która i tak nie starcza na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych - o jakąkolwiek kwotę w następstwie egzekwowania jej przez organ administracyjny, stanowi na bieżąco trudne do odwrócenia skutki, których nie przywróci nawet ewentualny zwrot ściągniętych należności.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą Sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa na wnioskodawcy. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności, pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne.
Podnieść należy, że do postępowania toczącego się na skutek zażalenia - w myśl art. 197 § 2 p.p.s.a. - stosuje się odpowiednio przepisy o skardze. Mając powyższe na uwadze NSA uznał, że w świetle okoliczności sprawy, przywołanych w zażaleniu, zachodzą podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz rozpoznania wniosku.
Ocena przedmiotowego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wymaga uwagi, że w literaturze przedmiotu podkreśla się, iż przesłanki wstrzymania wykonania decyzji dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności, czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Zaznacza się przy tym, że skutki te mają w ocenie wniosku znaczenie niejako potencjalne. Nie jest wymagane, żeby w jakimś zakresie, mniejszym lub większym rzeczywiście wystąpiły. Przepis art. 61 § 3 zd. 1 in fine p.p.s.a. wymaga jedynie zagrożenia ich wystąpienia ("zachodzi niebezpieczeństwo"), czyli można się ich spodziewać na podstawie racjonalnej oceny zakresu, zasad i tytułu wykonania aktu lub czynności w czasie zawisłości sprawy w sądzie administracyjnym (por. J. Borkowski, Wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu kasacyjnym, "Monitor Prawniczy", 2006 r., nr 14, s. 677).
W tym stanie rzeczy uzasadnione jest przyjęcie, że w okolicznościach sprawy spełnione zostały przesłanki przewidziane art. 61 § 3 p.p.s.a.
Powołana w postępowaniu zażaleniowym, a załączona do skargi zawierającej wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, decyzja rentowa z dnia 1 września 2010 r. o wysokości otrzymywanej renty w kwocie przysługującej do wypłaty wynoszącej 685,04 zł (karta 4 akt WSA) potwierdza bowiem, że skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji finansowej.
Wobec powyższego, w świetle przedstawionych przez stronę skarżącą okoliczności należy przyjąć, że ewentualne wykonanie decyzji, przed rozpoznaniem skargi, mogłoby doprowadzić do trudnych do odwrócenia skutków, których nie przywróciłby nawet późniejszy zwrot ściągniętych należności.
Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarżąca wykazała zaistnienie przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, przewidzianych art. 61 § 3 p.p.s.a. Dlatego też należało uchylić zaskarżone postanowienie i wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.
Z tych wszystkich względów - działając na podstawie art. 188 zd. 1 w zw. z art. 197 § 2 oraz art. 193 i 61 § 3 p.p.s.a. - Naczelny Sąd Administracyjny, postanowił jak w sentencji.
Wniosek o zwrot kosztów postępowania zażaleniowego nie mógł zostać uwzględniony z braku podstaw prawnych.