Uzasadnienie
Przedmiotem zażalenia jest zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 września 2016 r., sygn. akt III SA/Po 780/15, mocą którego w oparciu o art. 220 § 1 i § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej p.p.s.a.) wezwano R. Sp. z o.o. w organizacji w Z. do uiszczenia wpisu sądowego.
Podstawą ustalenia wpisu w wysokości 100 zł był § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).
Strona złożyła zażalenie na powyższe zarządzenie wnosząc o jego uchylenie w całości jako niezgodnego z prawem i stanem faktycznym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Powyższy przepis - na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a. - ma odpowiednie zastosowanie do zażaleń.
W myśl art. 25 p.p.s.a. zdolność sądową, tj. zdolność do występowania przed sądem administracyjnym jako strona, posiadają natomiast osoby fizyczne, osoby prawne oraz organy administracji publicznej.
W rozpoznawanej sprawie stroną skarżącą (wnoszącą zażalenie) jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. W świetle przepisów ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1578, ze zm., dalej: k.s.h.), tego rodzaju podmiot uzyskuje osobowość prawną z chwilą wpisu do rejestru. W momencie zawiązania spółki (zawarcia umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością) powstaje bowiem spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji (art. 161 § 1 k.s.h.), która z chwilą wpisu do rejestru ulega z mocy prawa przekształceniu w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością (właściwą) i uzyskuje osobowość prawną (art. 163 pkt 5 k.s.h.). Wpis do rejestru ma zatem charakter konstytutywny (por. A. Kidyba, Komentarz aktualizowany do art. 163 Kodeksu spółek handlowych, LEX/el., 2016).
Z akt sprawy wynika, że w dniu 14 listopada 2014 r. złożony został do Krajowego Rejestru Sądowego wniosek o wpis "R. sp. z o.o." w Z., lecz z uwagi na błędy formalne dokonano zwrotu wniosku (pismo Sądu Rejonowego Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu – Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 13 października 2015 r.). "R. sp. z o.o." nie została wobec tego wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego i w dacie wnoszenia skargi podmiot ten nie istniał.
Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, iż ponownie zwrócono się w dniu 17 marca 2017 r. do Sądu Rejonowego Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu – Krajowego Rejestru Sądowego czy nie wpłynął wniosek o rejestrację Spółki R. i uzyskano informację, iż do dnia 6 kwietnia 2017 r. wpisu takiego nie dokonano. Spółka zatem nie miała przymiotu osoby prawnej. Nie miała zatem zdolności sądowej, ani tym bardziej zdolności procesowej w rozumieniu art. 25 § 1 i art. 26 § 1 p.p.s.a.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 180 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 oraz w zw. z art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.