Postanowienie NSA z 31 stycznia 2006 r., II GZ 2/06

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 31 stycznia 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 listopada 2005 r. sygn. akt III SA/Wa 2335/05 oddalające wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji

Sprawa

w sprawie ze skargi S. C. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 21 czerwca 2005 r. nr U/421/5/2005 w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Janusz Zajda

Uzasadnienie

Postanowienie

Dnia 31 stycznia 2006 r.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie:

Sędzia NSA Janusz Zajda po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 listopada 2005 r. sygn. akt III SA/Wa 2335/05 oddalające wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S. C. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 21 czerwca 2005 r. nr U/421/5/2005 w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy postanawia:

oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z 7 listopada 2005 r. sygn. akt III SA/Wa 2335/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.], odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 21 czerwca 2005 r., Nr U/421/5/2005 w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy.

Zdaniem Sądu, problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania; aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki, a także aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony. Sąd uznał, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja odmawiająca umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, a decyzja taka nie nadaje się i nie wymaga wykonania w postępowaniu egzekucyjnym, zatem brak jest podstaw do wstrzymania jej wykonania na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a.

W zażaleniu na powyższe postanowienie Sławomir Ciok wniósł o jego zmianę lub uchylenie. Wyraził pogląd, że odmowa uwzględnienia wniosku spowoduje nadanie decyzji atrybutu wykonalności. W konsekwencji, tego rodzaju rozstrzygnięcie doprowadzi do nałożenia na stronę obowiązku spłaty zadłużenia w postaci układu ratalnego, bądź w trybie egzekucji, a tym samym spowoduje znaczne pogorszenie sytuacji majątkowej strony. Zobowiązanie do spłaty zadłużenia uniemożliwi dalszą egzystencję skarżącego i jego rodziny, spowoduje wyrządzenie znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. daje sądowi możliwość wstrzymania wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu bądź czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Przesłanka w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody jest utożsamiana z zagrożeniem dla już istniejącej, aktualnej sytuacji gospodarczej (ekonomicznej) strony postępowania administracyjnego. Trudne do odwrócenia skutki powstają zwykle tam, gdzie po wykonaniu decyzji jest niemożliwy powrót do pierwotnego stanu sprawy, np. wskutek nakazanej nią rozbiórki spornego obiektu. W obu sytuacjach chodzi o wyjątkowe zagrożenie odpowiadające szczególnej kategorii ochrony tymczasowej strony postępowania. Tam natomiast, gdzie ich wzruszenie w postępowaniu sądowym przywraca stan zgodny z prawem bez powyższych zagrożeń, sięganie po środki ochrony tymczasowej jest niedopuszczalne. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z § 1 tego przepisu, w myśl którego wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.

Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. obejmuje wszystkie akty i czynności wymienione w art. 3 § 2 pkt 1-7 p.p.s.a., które mogą być zaskarżone do sądu administracyjnego, czyli decyzje, postanowienia oraz inne akty i czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Sąd I instancji podkreślił, że przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z treścią aktu (tak również J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2004 r., s. 122). Słusznie zatem Sąd I instancji podkreślił, że nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do wykonania i nie każdy wymaga wykonania.

Przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej przewidzianej w art. 61 § 3 p.p.s.a. mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania. Takiej cechy wykonalności (co do zasady) nie mają decyzje odmowne. Podkreślić zatem należy, w ślad za motywami zaskarżonego postanowienia, że decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 21 czerwca 2005 r. o odmowie umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy nie daje prawnomaterialnych uprawnień, ani też nie nakłada tego rodzaju obowiązków, a zatem pozbawiona jest cech wykonalności.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela w tej sytuacji pogląd wyrażony w zaskarżonym postanowieniu, iż decyzja odmawiająca umorzenia należności z tytułu składek nie nadaje się i nie wymaga wykonania w postępowaniu egzekucyjnym, a zatem brak jest podstaw do wstrzymania jej wykonania na podstawie przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a.

Powoływanie się przez skarżącego na okoliczność, że wykonanie zaskarżonej decyzji przyczyni się w znacznym stopniu do pogorszenia jego sytuacji materialnej, na gruncie niniejszej sprawy jest bezzasadne z przyczyn, o których mowa wyżej.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia zażalenia i na podstawie art. 197 w zw. z art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.