Postanowienie NSA z 24 stycznia 2017 r., II GZ 2/17

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 24 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Zarządu Województwa Ś. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 października 2016 r., sygn. akt IV SA/Gl 760/16 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji

Sprawa

w sprawie ze skargi G. C. na decyzję Zarządu Województwa Ś. z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] w przedmiocie ulgi w postaci rozłożenia na raty należności z tytułu zwrotu części dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Skład

Sędzia NSA Mirosław Trzecki przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 10 października 2016 r., sygn. akt IV SA/Gl 760/16 Wojewódzki Sad Administracyjny w Gliwicach wstrzymał, na wniosek G. C., wykonanie zaskarżonej przez G. decyzji Zarządu Województwa Ś. z dnia [...] czerwca 2016 r. w przedmiocie ulgi w postaci rozłożenia na raty należności z tytułu zwrotu części dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji podał, że pełnomocnik skarżącej domagał się wstrzymania wykonania decyzji rozkładającej na raty należności z tytułu zwrotu dofinansowania w kwocie 595.547,30 zł wraz z odsetkami w wysokości 225.526,00 zł. We wniosku wskazano w szczególności na trudne do odwrócenia skutki polegające na niemożliwości zaspokojenia przez G. zbiorowych potrzeb ludności. Zdaniem Sądu I instancji, zawarta w aktach administracyjnych uchwala budżetowa Miasta C. na rok 2016 potwierdzała powyższą argumentację skarżącej, co uzasadniało przyjęcie, że w sprawie zaistniały przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, określone w art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej: p.p.s.a.).

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Zarząd Województwa Ś. wnosząc o jego uchylenie oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania zażaleniowego.

W uzasadnieniu zażalenia organ podkreślił, że będąca przedmiotem skargi decyzja ratalna ze swojej istoty jest niewykonalna, ponieważ nie nakłada na stronę żadnych obowiązków, lecz jedynie uprawnienia. Taka decyzja nie nadaje się do wykonania w drodze egzekucji i w konsekwencji nie podlega wstrzymaniu. Tym samym nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

W treści art. 61 § 3 p.p.s.a. ustawodawca przewidział, że po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części. Sąd, wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien zbadać, czy zaistniały przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenie skutków. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie wnioskującej o ochronę tymczasową w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, że przez określoną w powołanym przepisie szkodę należy rozumieć taką szkodę majątkową oraz niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z dnia 21 listopada 2012 r., sygn. akt II OZ 1026/12 i z dnia 26 października 2012 r., sygn. akt II OSK 1841/12.). Trudne do odwrócenia skutki natomiast, to takie prawne lub faktyczne konsekwencje, które powodują trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego następuje tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 15 listopada 2012 r., sygn. akt II OZ 990/12 i z dnia 2 października 2012 r., sygn. akt I GSK 1251/12).

Mając na uwadze powyższe rozważania należało stwierdzić, że rozłożenie zobowiązania pieniężnego na raty jest w istocie formą pozbawienia takiej decyzji przymiotu natychmiastowej wykonalności. W takiej sytuacji ryzyko wystąpienia przesłanek określonych w powołanym art. 61 § 3 p.p.s.a. zostaje zniwelowane w stosunku do sytuacji, gdy decyzja nakładająca zobowiązanie pieniężne miałaby być wykonana w całości natychmiast, i rzeczywiście mogłaby powodować w niedługim okresie czasu wystąpienie znacznej szkody lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Rozłożenie spłaty należności pieniężnych w czasie powoduje natomiast ten skutek, że strona ma możliwość takiego dysponowania środkami lub majątkiem, aby uniknąć trudnych do odwrócenia skutków lub poniesienia znacznej szkody, a więc przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Zatem przesłanki mające uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu można rozważać dopiero po stwierdzeniu, że akt ten nadaje się do wykonania (a więc wstrzymanie jest dopuszczalne), co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca.

Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie.

Odnosząc się do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należało, iż nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, albowiem przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji