Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zarządzeniem z dnia 12 października 2015 r., po rozpoznaniu wniosku H. L. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 15 grudnia 2014 r., sygn. akt I SA/Bd 1142/14 odrzucającego skargę H. L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 12 [...] 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania pozostawił wniosek bez rozpoznania oraz zwrócił H. L. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wpłaconą przez skarżącego zaliczkę.
Sąd I instancji wydał zarządzenie w następującym stanie sprawy.
Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę H. L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 12 [...] 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania z uwagi na nieopłacenie skargi w wyznaczonym terminie. Orzeczenie stało się prawomocne z dniem 13 lutego 2015 r.
Następnie w piśmie z dnia 1 [...] 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, w odpowiedzi na pismo strony z załącznikiem w postaci dowodu uiszczenia opłaty od skargi w terminie, pouczył skarżącego, że jeżeli chciałby wzruszyć postanowienie o odrzuceniu skargi, to w terminie siedmiu dni od otrzymania tego pisma może złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, przedstawiając w uzasadnieniu takiego pisma okoliczności zachowania terminu do opłacenia skargi do sądu administracyjnego. Sąd ten zaznaczył, że do wniosku załączona powinna być sama skarga kasacyjna z tym, że skargę kasacyjną może sporządzić radca prawny, doradca podatkowy lub adwokat - jeśli zaś strony nie stać na wyłożenie środków, może złożyć wniosek o prawo pomocy.
Sąd podkreślił, że jeśli skarżący zdecyduje się na złożenie samego wniosku o przywrócenie terminu w terminie siedmiu dni, bez skargi kasacyjnej, wówczas zostanie wezwany, w kolejnym terminie siedmiu dni do uzupełnienia wniosku o skargę kasacyjną.
Ponieważ skarżący w piśmie z dnia 19 [...] 2015 r. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, a jednocześnie nie załączył samej skargi kasacyjnej, zgodnie z zarządzeniem z dnia 23 [...] 2015 r. Sąd I instancji wezwał stronę do uzupełnienia wniosku poprzez nadesłanie skargi kasacyjnej wraz z jej odpisem w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania na podstawie art. 49 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, dalej: "p.p.s.a.").
W piśmie z dnia 6 [...] 2015 r. skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia zawodowego pełnomocnika, a w kolejnym piśmie z dnia 3 [...] 2015 r. podał, że na konto Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wpłacił środki w kwocie [...] zł na wynajęcie przez Sąd prawnika w celu sporządzenia skargi kasacyjnej. Przedmiotowy wniosek postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2015 r. Referendarz sądowy pozostawił bez rozpoznania, z uwagi na niezłożenie go na urzędowym formularzu.
Z uwagi na powyższe Sąd I instancji uznał, że strona nie wypełniła wezwania Sądu - skarga kasacyjna wraz z odpisem nie wpłynęła ani w wyznaczonym przez Sąd terminie, ani po jego upływie. Tym samym strona nie uzupełniła braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, co obligowało Sąd do pozostawienia przedmiotowego wniosku bez rozpoznania – Zarządzeniem tego Sądu z dnia 12 października 2015 r.
Odnosząc się zaś do wniosku strony o wynajęcie przez Sąd prawnika w celu sporządzenia skargi kasacyjnej dla strony, Sąd I instancji wyjaśnił, iż przepisy ustawy p.p.s.a. nie przewidują takiej możliwości.
W zażaleniu na powyższe zarządzenie Skarżący zwrócił się do NSA o potwierdzenie uzasadnienia do zarządzenia z dnia 12.11.2015 r. WSA w Bydgoszczy na podstawie istniejącej dokumentacji, którą posiada i którą wyśle na adres NSA jeżeli jest to możliwe.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Stosownie do § 2 tego przepisu, jeżeli strona nie uzupełniła lub nie poprawiła pisma w terminie, przewodniczący zarządza pozostawienie pisma bez rozpoznania.
Warunki formalne pisma stanowiącego wniosek o przywrócenie terminu zostały określone w art. 87 p.p.s.a. Wśród nich znajduje się – w § 4 tego przepisu – powinność dokonania czynności, której strona nie dokonała w terminie. W niniejszej sprawie oznaczało to konieczność wniesienia, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, skargi kasacyjnej (w stosunku, do której o przywrócenie terminu wnosił skarżący).
Jak wynika z akt sprawy, Skarżący pismem z dnia 1 [...] 2015 r. został bardzo dokładnie pouczony przez Sąd o wszystkich koniecznych czynnościach, które musi on wykonać by wzruszyć postanowienie o odrzuceniu skargi. I tak, w piśmie tym Sąd I instancji wskazał, że jeśli Skarżący chciałby wzruszyć postanowienie o odrzuceniu skargi, to w terminie siedmiu dni od otrzymania tego pisma może złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, przedstawiając w uzasadnieniu takiego pisma okoliczności zachowania terminu do opłacenia skargi do sądu administracyjnego. Do wniosku załączona powinna być również skarga kasacyjna. Ponieważ jednak skargę kasacyjną sporządzić może radca prawny, doradca podatkowy lub adwokat to strona - jeśli nie stać jej na wyłożenie środków - może złożyć wniosek o prawo pomocy.
Sąd podkreślił, że jeśli skarżący zdecyduje się na złożenie wniosku o przywrócenie terminu w terminie siedmiu dni bez skargi kasacyjnej, wówczas zostanie wezwany, w kolejnym piśmie do uzupełnienia wniosku o skargę kasacyjną w terminie siedmiu dni. Jeśli zaś złoży wniosek o przyznanie prawa pomocy, to Sąd w pierwszej kolejności rozpozna ten wniosek.
Ponieważ skarżący w piśmie z dnia 19 [...] 2015 r. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, jednocześnie nie załączając samej skargi kasacyjnej, zgodnie z zarządzeniem z dnia 24 [...] 2015 r. Sąd I instancji wezwał stronę do uzupełnienia wniosku poprzez nadesłanie skargi kasacyjnej wraz z jej odpisem w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Następnie, w odpowiedzi na pismo z dnia 1 [...] 2015 r. Skarżący złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie "sporządzenia skargi". Na wezwanie Sądu z dnia 13 [...] 2015 r. o złożenie takiego wniosku na urzędowym formularzu, Skarżący nadesłał pismo, w którym poinformował Sąd, że na konto tego Sądu w dniu 3 [...] 2015 r. przesłał kwotę [...] zł. w celu "najęcia prawnika" przez Sąd. Wskazał również, że wymóg sporządzenia skargi przez prawnika jest niesprawiedliwym utrudnieniem.
Z uwagi na powyższe Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie bez rozpoznania.
Tym samym Skarżący nie uzupełnił braku formalnego w postaci skargi kasacyjnej w terminie 7 dni, do którego został wezwany pismem z dnia 24 [...] 2015 r. pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania (zarządzenie o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia zawodowego pełnomocnika bez rozpoznania wydano 11 sierpnia 2015 r.).
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy należało zatem podzielić stanowisko Sądu I instancji, że niewypełnienie przez Skarżącego obowiązku nałożonego przez Sąd we wskazanym terminie (ani w ogóle) obligowało ten sąd do pozostawienia wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej bez rozpoznania oraz zwrócenia Skarżącemu zaliczki w wysokości [...] zł.
Mając na uwadze wyżej przedstawione okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.