Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 29 października 2013 r., sygn. akt VI SAB/Wa 157/13, działając na podstawie art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) odmówił I. M. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi na przewlekłe prowadzenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postępowania w przedmiocie rozpoznania zażalenia.
Sąd I instancji wskazał, że prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. Sąd powołując się na orzecznictwo stwierdził, że sprawa ze skargi I. M. nie mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądów administracyjnych i jako niedopuszczalna podlegać będzie odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt. 1 p.p.s.a.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Należy podkreślić, że na obecnym etapie postępowania przedmiotem badania Naczelnego Sądu Administracyjnego jest zasadność odmowy przyznania prawa pomocy skarżącej przez Sąd I instancji wobec stwierdzenia przez ten Sąd, że wniesiona przez stronę skarga jest bezzasadna i podlegała odrzuceniu.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, która ma na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej ustawodawca uzależnił od dwóch przesłanek, spośród których pierwsza musi być spełniona a druga nie może wystąpić. Pierwszą z przesłanek reguluje art. 246 § 1 p.p.s.a., który uzależnia przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Druga z przesłanek została określona treścią art. 247 p.p.s.a. i ma charakter negatywny, co oznacza, że jej wystąpienie wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy chociażby spełniona została przesłanka przyznania prawa pomocy z art. 246 § 1 p.p.s.a.
Stosownie do art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o taką sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, str. 573). Potrzeba zastosowania art. 247 p.p.s.a. będzie zachodziła przede wszystkim w sytuacjach, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a. (zob. M. Niezgódka-Medek, Komentarz do art. 247 p.p.s.a. [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., LEX 2011, a także powołane tam orzecznictwo).
W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji prawidłowo wyjaśnił, że przedmiotem skargi jest przewlekłe prowadzenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postępowania w przedmiocie rozpoznania zażalenia wniesionego przez skarżącą w trybie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej: k.p.a.), w związku z przewlekłym prowadzeniem przez Prezydenta Miasta Ż. postępowania z wniosku skarżącej z 5 czerwca 2012 r. W doktrynie oraz orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto, że organ administracyjny właściwy do rozpoznania zażalenia wniesionego na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. wydaje w celu jego załatwienia postanowienie, o jakim mowa w art. 123 k.p.a. Postanowienie zaliczane jest do grupy postanowień wydawanych w toku postępowania administracyjnego, wynikających w trakcie postępowania, lecz nie rozstrzygających o istocie sprawy. Nie jest to też postanowienie kończące postępowanie, a także nie przysługuje na nie zażalenie. Tego rodzaju postanowienia nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej do sądu administracyjnego możliwe jest tylko w takim zakresie, w jakim możliwe jest zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów do wydania których organ pozostający w bezczynności był zobowiązany (art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z pkt 1-4a p.p.s.a.). Przepisy te bowiem określają przedmioty zaskarżenia, wyznaczają zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, a tym samym zakres rzeczowy postępowania sądowoadministracyjnego.
Zatem prawidłowo Sąd I instancji odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy na podstawie art. 247 p.p.s.a., a to wobec oczywistej bezzasadności wniesionej skargi.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.