Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, objętym zażaleniem postanowieniem z 15 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 1556/22, działając na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej cyt. jako: p.p.s.a.), odrzucił skargę D. T. (dalej: skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z 30 września 2022 r., nr 1801-IOA.4246.71.2022, w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych poza kasynem gry.
Zarządzeniem z 1 lutego 2023 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego od złożonej skargi. Wezwanie zawierało pouczenie, że powyższej czynności należy dokonać w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżąca pomimo upływu terminu, nie uiściła wpisu od złożonej skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucając skargę na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. wskazał, że skarżąca nie uiściła wpisu sądowego, tym samym w związku z nieuzupełnieniem braków formalnych skargi skargę należało odrzucić.
W zażaleniu na powyższe postanowienie sądu skarżąca wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. W zażaleniu skarżąca wskazała, że odmowa przyznania prawa pomocy w postaci całkowitego zwolnienia od wpisu od skargi zaskarżonej decyzji, czyli dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 300 000 zł realizowanej obecnie w postępowaniu egzekucyjnym, powoduje, że skarżąca pozbawiona jest prawa do merytorycznego rozpoznania jej sprawy. Skarżąca nadmieniła, iż organ administracyjny wydał w jej sprawie kilkadziesiąt decyzji, a te zostały zaskarżone do WSA, a w nich również Sąd odmówił przyznania prawa pomocy. W ocenie skarżącej istniały przesłanki do przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia od wpisu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego należało je oddalić.
Z treści art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. wynika, że od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, w tym od skargi, pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Oznacza to, że w chwili wniesienia pisma wszczynającego postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (m.in. skargi) powstaje obowiązek uiszczenia wpisu sądowego. Strona wnosząca skargę ma obowiązek uiszczenia wpisu sądowego, chyba że z obowiązku tego została zwolniona na mocy przepisu prawa (art. 239 § 1 pkt 1 - 3, art. 239 § 2 i art. 240 p.p.s.a.), bądź postanowienia referendarza sądowego lub sądu, przyznającego jej prawo pomocy w tym zakresie (art. 239 § 1 pkt 4 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W sytuacji, gdy opłata taka nie została uiszczona, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo do jej uiszczenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.).
Na obecnym etapie postępowania (zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi) przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego jest zasadność odrzucenia skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Wnosząc skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie skarżąca nie uiściła jednocześnie wymaganego prawem wpisu od skargi i okoliczność ta nie jest kwestionowana.
Jak wynika z akt sprawy, Skarżąca, wezwana pod rygorem odrzucenia skargi do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 3000 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, nie uiściła wpisu w wyznaczonym terminie. Wnosząc skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie skarżąca nie uiściła zatem wymaganego prawem wpisu od skargi i okoliczność ta nie jest kwestionowana.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucając skargę trafnie wskazał, że mimo upływu wyznaczonego terminu skarżąca nie uczyniła zadość wezwaniu do uiszczenia wpisu. Prawidłowo zatem odrzucił skargę, a oceny tej – zdaniem NSA – nie podważają zarzuty zażalenia. Podkreślenia bowiem wymaga, że na obecnym etapie postępowania (zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi) przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego jest zasadność odrzucenia skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a nie prawidłowość odmowy przyznania prawa pomocy, do czego nawiązuje skarżąca w zażaleniu.
Skoro zatem skarga skarżącej dotknięta była wadą uniemożliwiającą nadanie jej dalszego biegu z uwagi na brak uiszczenia wymaganej opłaty, pomimo stosownego wezwania w tym zakresie oraz pouczenia o skutkach prawnych ewentualnego niezastosowania się do wezwania, które zostało jej prawidłowo doręczone, to w sytuacji nieuzupełnienia braku fiskalnego skargi w zakreślonym terminie, sąd pierwszej instancji zobligowany był dyspozycją art. 220 § 3 p.p.s.a. do odrzucenia skargi.
Ponadto należy podkreślić, że odrzucenie skargi z powodu nieuiszczenia wpisu nie jest nieuprawnionym ograniczeniem prawa do sądu, o czym wypowiadał się zarówno Naczelny Sąd Administracyjny (por. postanowienie z 23 listopada 2010r., sygn. akt II FZ 486/10), Trybunał Konstytucyjny (wyrok z 16 listopada 2011 r., sygn. akt SK 45/09, OTK-A 2011, Nr 9, poz. 97), jak i Europejski Trybunał Praw Człowieka (m. in. w wyroku w sprawie 6289/73 Airey v. Ireland, § 20 i nast.).
Powyższe oznacza, że zaskarżone postanowienie WSA w Warszawie jest zgodne z prawem i dlatego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu zażalenia.