Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 4 grudnia 2019 r., sygn. akt I SA/Bk 649/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia [...] września 2019 r. w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach bez koncesji.
Sąd I instancji podniósł w uzasadnieniu, że spółka wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, w uzasadnieniu wniosku wskazując, iż wykonanie zapadłej wobec niej decyzji stanowiłoby realne zagrożenie dla jej aktualnej sytuacji ekonomicznej, gdyż opiewa na kwotę 200.000 zł, która to kwota znacznie przekracza kapitał zakładowy spółki oraz przekracza roczny dochód – co wynika ze sprawozdania finansowego. Spółka wskazała, że łączna kwota zobowiązań, względem których toczą się postępowania przed sądem wynosi 1.200.000 zł, uiszczenie której niewątpliwie spowoduje trudne do odwrócenia skutki, a wręcz pozbawi pracy wszystkich zatrudnionych pracowników. Na potwierdzenie podniesionych okoliczności strona przedstawiła sprawozdanie finansowe za rok 2018, z którego wynika, iż nie dysponuje majątkiem o wartości 1.200.000 zł, niezbędnym na opłacenie sześciu grożących jej kar po 200.000 zł. Na potwierdzenie powyższego przedłożyła sprawozdanie finansowe za 2018 rok.
WSA podał, że z przedłożonych przez skarżącą dokumentów wynika, że jej przychody netto za okres od 01.01.2018 r. do 31.12.2018 r. wyniosły 1.254.745,94 zł. Skarżąca nie posiada aktywów trwałych, cechujących się niskim stopniem płynności ani zobowiązań długoterminowych – kredytów ani pożyczek, które wiązałyby się z koniecznością cyklicznego uiszczania określonych sum pieniężnych, a całość jej aktywów stanowią aktywa obrotowe, na które składają się głównie należności i inwestycje krótkoterminowe. Ponadto w roku poprzednim zgromadziła w kasie i na rachunkach środki pieniężne w kwocie 189.997,02 zł. W ocenie Sądu tak wysokie przychody świadczą o prężnym działaniu skarżącej, wobec czego nie można przyjąć, że ewentualne wyegzekwowanie zapłaty kwoty 200.000 zł spowoduje znaczną szkodę, czy też nieodwracalne skutki.
W odniesieniu do kwestii łącznej kwoty 1.200.000 zł, wynikającej z tytułu wymierzenia spółce kar pieniężnych, WSA stwierdził, że jest to niewątpliwie kwota znaczna, której uiszczenie stanowi duże obciążenie w finansach spółki, jednakże strona zgromadziła w kasie i na rachunkach bankowych środki pieniężne w wysokości 189.997,02 zł, a więc niemal równowartość wymierzonej kary (200.000 zł). W ocenie Sądu, istotne jest to, że skarżąca uzyskuje przychody z działalności gospodarczej i że przychody te na koniec 2018 r. kształtowały się na wysokim poziomie, działalność prowadzona jest nieprzerwanie od 2016 r, a z dokumentów wynika, iż spółka nie wykazuje strat, osiąga zyski, utrzymuje wynagrodzenia pracownicze. Zdaniem WSA okoliczności te nie pozwalają na ocenę, iż zapłata nałożonej kary może rzeczywiście spowodować nieodwracalne dla niej skutki.
Spółka zaskarżyła powyższe postanowienie zażaleniem, zaskarżając je w całości oraz wnosząc o jego uchylenie i orzeczenie przez NSA o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:
- - naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), polegające na odmowie wstrzymania zaskarżonej decyzji, pomimo że dokumenty oraz argumentacja przedstawiona przez skarżącego należycie uprawdopodobniają niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wypadku wykonania zaskarżonej decyzji.
Jednocześnie spółka wskazała, że powyższe naruszenie miało wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, bowiem stanowiło jego bezpośrednią podstawę.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji, spoczywa na stronie skarżącej.
Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie, jeżeli: 1) zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub 2) spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji przez wnioskodawcę. Możliwość udzielenia skarżącemu ochrony tymczasowej uzależniona jest zatem od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia wskazanych w przepisie skutków wykonania decyzji. Przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a. dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym rezultatem wykonania aktu lub czynności, czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki.
Sąd I instancji oddalił wniosek skarżącej podając, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek przytoczenia okoliczności uzasadniających żądanie, a w jego ocenie spółka tych okoliczności nie wykazała. NSA zgadza się z tym, że to skarżąca powinna wykazać okoliczności uzasadniające żądanie, jednakże po stronie Sądu istnieje obowiązek rozważenia wszystkich przedstawionych przez wnioskodawcę okoliczności w kontekście spełnienia bądź niespełnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd rozpoznający sprawę może różnie ocenić przedstawione przez stronę skarżącą okoliczności, ale nie może żadnej z nich pominąć, nie może przytaczać ich wybiórczo.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko zaprezentowane w postanowieniach NSA m.in.: z dnia 17 października 2019 r., o sygn. akt II GZ 221/19, z dnia 11 grudnia 2019 r., sygn. akt II GZ 283/19, z dnia 12 grudnia o sygn. akt II GZ 296/19, wydanych w przedmiocie wniosków strony skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji.
NSA stwierdził, że zarówno w przywołanych powyżej orzeczeniach, jak i w rozpoznawanej sprawie, argumentacja Sądu I instancji nie zasługuje na uwzględnienie. WSA podał wysokość kary nałożonej zaskarżoną decyzją (200.000 zł), wysokość przychodów za 2018 r. oraz wysokość środków zgromadzonych w poprzednim roku w kasie i na rachunkach. WSA nie uwzględnił natomiast powołanej przez skarżącą okoliczności, że zaskarżona decyzja nie jest jedyną nakładającą na spółkę karę w kwocie 200.000 zł. Wskazał wprawdzie, że łączna kwota wymierzonych spółce kar pieniężnych wynosi 1.200.000 zł i uiszczenie takiej kwoty kar stanowi niewątpliwie znaczne obciążenie w finansach wnioskującego o wstrzymanie wykonania decyzji. W dalszych rozważaniach Sądu I instancji zabrakło jednak argumentacji, która odnosiłaby się do możliwości płatniczych spółki szacowanych w oparciu o całość ciążących na niej zobowiązań. Jakkolwiek w rozpoznawanej sprawie przedmiotem merytorycznego rozpoznania będzie jedna z decyzji nakładających karę, to oceniając sytuację spółki w kontekście przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd powinien wziąć pod uwagę, że na spółkę nałożone zostały inne kary po 200.000 zł każda.
W rozpoznawanej sprawie sąd wybiórczo ocenił materiały przedstawione przez stronę. Zdaniem NSA, Sąd I instancji nie dokonał kompleksowej analizy przedstawionych przez wnioskującą spółkę okoliczności. Nie ocenił wpływu całości nałożonych na spółkę obciążeń finansowych, wynikających ze wszystkich wskazanych decyzji, stwierdzając, że spółka zgromadziła środki pieniężne w wysokości niemalże równej wymierzonej karze pieniężnej (200.000 zł). Z uzasadnienia WSA nie wynika zatem jaka relacja zachodzi pomiędzy nałożonymi na stronę karami, a jej ogólną zdolnością płatniczą, a zatem usuwa się spod oceny sądu kasacyjnego, czy w rozpoznawanej sprawie faktycznie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, czyli ryzyko wystąpienia przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania decyzji na mocy art. 61 § 3 p.p.s.a.
Rozpoznając sprawę ponownie Sąd I instancji przeprowadzi zatem kompleksową ocenę, czy w sprawie wystąpiły przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. z uwzględnieniem wszystkich nałożonych na spółkę kar pieniężnych z tytułu urządzania gier na automatach bez koncesji na kasyno gry.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.