Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił wniosek S. D. o przywrócenie terminu do wniesienia jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia [...] sierpnia 2021 r., w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami.
Sąd wskazał, że wymieniona decyzja została doręczona skutecznie skarżącemu w dniu 25 sierpnia 2021 r.
W związku z wniesionym przez stronę wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, postanowieniem z dnia 21 września 2021 r., przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Odpis tego postanowienia wraz z uzasadnieniem został doręczony Okręgowej Radzie Adwokackiej w Łodzi w dniu 28 września 2021 r.
W dniu 6 października 2021 r. wpłynęła informacja z Okręgowej Rady Adwokackiej w Łodzi z dnia 4 października 2021 r. o ustanowieniu dla skarżącego pełnomocnika w osobie adwokata Sz. A..
Z nadesłanego przez ORA w Łodzi duplikatu potwierdzenia odbioru wynikało, iż zawiadomienie o ustanowieniu pełnomocnikiem z urzędu zostało doręczone wymienionemu adwokatowi w dniu 7 października 2021 r.
Pełnomocnik skarżącego, w dniu 27 stycznia 2022 r. wniósł do WSA w Łodzi skargę, w której zawarł wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wskazując, że uchybienie terminu nie zostało w żaden sposób zawinione. Pełnomocnik wyjaśnił, że zwracał się do skarżącego z prośbą o bezpośrednie spotkanie w Kancelarii i przedłożenie wszystkich posiadanych przez niego dokumentów. Skarżący zapewniał, że stawi się niezwłocznie. Po wielokrotnych ponagleniach telefonicznych skarżący stawił się w Kancelarii dopiero w styczniu 2022 r., a po zapoznaniu się z dokumentami przedstawionymi przez skarżącego pełnomocnik ustalił, że skarżący złożył do sądu jedynie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, nie złożył natomiast skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 24 sierpnia 2021 r. Okoliczności te, w ocenie pełnomocnika skarżącego uzasadniały przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
Sąd wskazał również, że na wezwanie pełnomocnik strony wyjaśnił, że przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi ustała w dniu 26 stycznia 2022 r.
Mając na uwadze taki stan sprawy Sąd I instancji stwierdził, że skoro adwokat o ustanowieniu go pełnomocnikiem z urzędu dowiedział się w dniu 7 października 2021 r, to przyczyna uchybienia terminu ustała najpóźniej w dniu 8 listopada 2021 r. (poniedziałek), a zatem siedmiodniowy termin do złożenia wniosku, o którym mowa w art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej: p.p.s.a.) liczony od czasu ustania przyczyny uchybienia, upływał w dniu 15 listopada 2021 r. (poniedziałek). Skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia pełnomocnik złożył natomiast dopiero w dniu 26 stycznia 2022 r., co oznaczało w ocenie Sądu, że wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony przez pełnomocnika z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. W konsekwencji wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi był spóźniony i podlegał odrzuceniu.
S. D., zażaleniem zaskarżył w całości postanowienie Sądu I instancji wnosząc o jego zmianę poprzez przywrócenie terminu do wniesienia skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu.
Postanowieniu zarzucono naruszenie art. 88 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie i ustalenie, iż wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony przez pełnomocnika z uchybieniem terminu, a więc był spóźniony, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że termin ten został zachowany.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.
Mając na uwadze ustalone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stan faktyczny sprawy, nie kwestionowany przez stronę, stwierdzić należy, że istota sporu sprowadza się do oceny prawidłowość daty, w jakiej ustały przyczyny uchybienia terminu do dokonania czynności w postępowaniu przed sądem.
Jak bowiem stanowi art. 87 § 1 p.p.s.a. dla skutecznego złożenia wniosku o przywrócenie terminu, wymagane jest dochowanie siedmiodniowego terminu od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.
Na tle przywołanej regulacji, w związku z przyznaniem stronie prawa pomocy w postaci ustanowienia dla niej pełnomocnika z urzędu w literaturze przedmiotu i orzecznictwie ukształtował się, na tle art. 244 p.p.s.a., pogląd, że jeśli strona jest zastępowana przez pełnomocnika procesowego, termin siedmiodniowy liczy się od daty, gdy pełnomocnik dowiedział się o uchybieniu terminu i mógł dokonać zamierzonej czynności procesowej, natomiast bez znaczenia dla obliczenia terminu jest data, w której sama strona dowiedziała się o tym i mogła tej czynności dokonać. Przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika ustanowionego przez sąd ustaje w dniu, w którym miał on rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, a nie w dniu dowiedzenia się przez niego o wyznaczeniu go pełnomocnikiem (m.in. w: Knysiak-Sudyka Hanna, Skarga i skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Komentarz. Orzecznictwo, wyd. V Opublikowano: WKP 2021).
W stanie faktycznym niniejszej sprawy, w którym niewątpliwe jest, iż doszło do uchybienia terminu do wniesienia skargi, jak również nie jest sporna data, w której adwokat Sz. A. powziął informację o ustanowieniu go pełnomocnikiem skarżącego, mając na uwadze datę wniesienia skargi do sądu administracyjnego zwrócić należy uwagę na motywy powołanego przez Sąd I instancji postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 stycznia 2020 r., sygn. akt I OZ 1329/19, w którym stwierdzono, że "w wypadku ustanowienia pełnomocnika z urzędu w trybie art. 244 p.p.s.a. dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu jest dzień, w którym pełnomocnik z urzędu miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi po zapoznaniu się z aktami sprawy, jednak nie później niż dzień upływu trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie. Koncepcja ta gwarantuje stronie i jej pełnomocnikowi czas niezbędny do sporządzenia i wniesienia środka zaskarżenia wraz z żądaniem przywrócenia terminu, a ponadto nie pozwala na nieograniczoną w czasie możliwość składania wniosku w trybie art. 86 p.p.s.a.".
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę przywołany pogląd podziela. Przenosząc go zaś na grunt tej sprawy stwierdzić należy, że co do zasady pełnomocnik skarżącego uchybił terminowi, o którym mowa w przywołanym art. 87 § 1 p.p.s.a.
Jakkolwiek Sąd I instancji błędnie ustalił bieg siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia skargi, to stan faktyczny sprawy, w szczególności data wniesienia skargi wskazują na niedochowanie rzeczonego trzydziestodniowego terminu, liczonego jako termin ustania przyczyny uchybienia terminu od daty w jakiej ustanowiony z urzędu pełnomocnik dowiedział się o występowaniu w sprawie.
Jak wynika z akt sprawy adwokat Sz. A., o wyznaczeniu go pełnomocnikiem S. D. dowiedział się w dniu 7 października 2021 r., zatem poza datą ustaloną przez Sąd I instancji, jako datę ustania przyczyny uchybienia terminu należało brać również pod rozwagę dzień 6 listopada 2021 r.
Skarga natomiast wniesiona została w dniu 27 stycznia 2022 r., przy czym, jako datę ustania przyczyny uchybienia terminu do jej wniesienia, pełnomocnik skarżącego wskazał datę 26 stycznia 2022 r.
Wobec tego za zasadne uznać należy stanowisko Sądu I instancji o uchybieniu terminu z art. 87 § 1 p.p.s.a., czego konsekwencją było również zasadne odrzucenie wniosku jako spóźnionego.
Oceny tej nie zmienia podnoszona tak we wniosku, jak i zażaleniu argumentacja pełnomocnika strony o utrudnionym kontakcie ze skarżącym i jego zapewnieniu o złożeniu skargi wraz z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy. Nie podważając okoliczności niemożności nawiązania przez pełnomocnika ze skarżącym aktywnej współpracy czy współdziałania w prowadzeniu sprawy dziwi okoliczność niezweryfikowania przez pełnomocnika twierdzenia skarżącego o wniesieniu skargi do sądu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego ustalenie czy S. D. faktycznie wniósł skargę na decyzję SKO w Łodzi powinno być jedną z pierwszych czynności podjętych przez pełnomocnika, w celu zapoznania się z jej treścią i ewentualnym podjęciem kolejnych czynności procesowych, jakie mogą rysować się koniecznymi na tle całokształtu sprawy.
Zauważyć przy tym należy, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego, z zachowanie prawidłowości trybu jej wnoszenia, co do zasady skutkuje przesłaniem przez organ skargi na wydane przez niego rozstrzygnięcie wraz z aktami sprawy administracyjnej, a więc w swojej istocie pozwala pełnomocnikowi na zapoznanie się z aktami spawy w siedzibie właściwego sądu.
Pełnomocnik skarżącego opisanych działań nie podjął wyłącznie oczekując od skarżącego jego osobistego stawiennictwa w kancelarii, co w efekcie było przyczyną uchybienia terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie przepisu art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.