Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia 18 stycznia 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 138/16, Sędzia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pozostawił bez rozpoznania wniosek [...] o wyłączenie referendarza sądowego w sprawie ze skargi [...] na postanowienie Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w celu rozpatrzenia odwołań od wyników egzaminu adwokackiego z dnia [...] sierpnia 2015 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania.
W uzasadnieniu wskazano, że pismem z dnia 3 listopada 2017 r. [...] wystąpił o wyłączenie referendarza sądowego z uwagi na uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VI WSA w Warszawie z dnia 6 grudnia 2017 r. - wezwano [...] do wskazania z imienia i nazwiska referendarza sądowego, o którego wyłączenie wnosi oraz uprawdopodobnienie przyczyn uzasadniających jego wyłączenie, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 21 grudnia 2017 r. Skarżący nie uzupełnił ww. braków wniosku.
Sędzia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uznał, że niewskazanie referendarza sądowego z imienia i nazwiska, brak wskazania przyczyn uzasadniających wyłączenie oraz niepowołanie żadnych okoliczności oraz dowodów uprawdopodabniających istnienie przyczyn wyłączenia oraz nieuzupełnienie w terminie przedmiotowych braków czyni niemożliwym rozpoznanie wniosku o wyłączenie referendarza sądowego.
Zażalenie na powyższe zarządzenie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie w całości jako niezgodnego z stanem faktycznym i prawnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zaważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 49 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej p.p.s.a.) jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Jeżeli strona nie uzupełniła lub nie poprawiła pisma w terminie, przewodniczący zarządza pozostawienie pisma bez rozpoznania. Na zarządzenie przysługuje zażalenie.
W niniejszej sprawie trafnie oceniono, że wniosek o wyłączenie referendarza sądowego obarczony jest brakami formalnymi podlegającymi uzupełnieniu w trybie przewidzianym w art. 49 § 1 p.p.s.a.
Art. 18 § 1 p.p.s.a. (w związku z art. 24 § 1 p.p.s.a. odnośnie do referendarza sądowego) wskazuje na przyczyny wyłączenia sędziego, stanowiące procesową gwarancję bezstronności sądu w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 p.p.s.a. sąd wyłącza sędziego (referendarza sądowego) na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, o czym stanowi art. 19 p.p.s.a. Oznacza to, że o wniosku o wyłączenie sędziego (referendarza sądowego) można mówić wówczas, gdy odnosi się on do określonego sędziego (referendarza sądowego) i oparty jest na podstawach wskazujących na istnienie takich okoliczności, które wymagają oceny, czy wątpliwości co do bezstronności sędziego (referendarza sądowego) są uzasadnione. Oprócz elementów formalnych wskazanych w art. 46 § 1 p.p.s.a. wniosek o wyłączenie sędziego (referendarza sądowego) powinien zatem zawierać: oznaczenie sędziego (referendarza sądowego) poprzez wskazanie jego imienia i nazwiska, a także podanie przyczyny uzasadniającej wyłączenie i powołanie okoliczności lub dowodów uprawdopodabniających istnienie tej przyczyny.
Bez dochowania wskazanych wymogów nie można bowiem stwierdzić, czy zachodzi w ogóle przesłanka wyłączenia określona w ustawie jako istnienie okoliczności, która w odniesieniu do konkretnej osoby mogłaby wywołać wątpliwości co do jej bezstronności. Brak tych danych niewątpliwie uniemożliwia nadanie pismu dalszego biegu i uzasadnia wezwanie strony do uzupełnienia jego braków, stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek skarżącego nie odpowiadał wskazanym powyżej wymogom. Skarżący nie wskazał z imienia i nazwiska referendarza sądowego, którego wniosek dotyczy, nie podał również konkretnych i obiektywnych okoliczności wyłączenia w stosunku do tego referendarza sądowego, a tym samym okoliczności tych nie uprawdopodobnił. W tych okolicznościach zasadnie wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych wniosku poprzez sprecyzowanie, wyłączenia którego referendarza sądowego – z imienia i nazwiska – domaga się, a także do podania powodów żądania.
Skarżący, mimo wezwania i prawidłowego pouczenia o skutkach niezastosowania się do niego, w wyznaczonym terminie nie uzupełnił wskazanych w wezwaniu braków formalnych wniosku. W takiej sytuacji należało pozostawić wniosek o wyłączenie referendarza sądowego bez rozpoznania, na podstawie art. 49 § 1 i 2 p.p.s.a., co też nastąpiło w zaskarżonym zarządzeniu, które uznać należy za wydane prawidłowo.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.