Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 29 grudnia 2016 r., sygn. akt I SA/GI 1285/16 odmówił G. wstrzymania wykonania decyzji Zarządu Województwa [...] z dnia [...] lipca 2016 r. w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek oraz rozłożenia należności na raty.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję z dnia [...] lipca 2016 r. pełnomocnik G. wniósł o wstrzymanie jej wykonania.
Uzasadniając wniosek pełnomocnik G. wskazał, że wykonanie decyzji będzie naruszało nie tylko interes prawny skarżącej, ale także słuszny interes mieszkańców. Pełnomocnik zaznaczył, że biorąc pod uwagę kwotę żądaną do zwrotu przy uwzględnieniu potrzeb mieszkańców istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia [..] i jej mieszkańcom znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) odmówił wstrzymania zaskarżonej decyzji.
Sąd I instancji w uzasadnieniu wskazał, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Wniosek o wstrzymanie wykonania został sformułowany w sposób bardzo ogólnikowy i w istocie sprowadzał się do powtórzenia treści przepisu ustanawiającego przesłanki wstrzymania wykonania aktu przez sąd administracyjny. Wniosek nie został poparty jakąkolwiek dokumentacją, w tym uchwałą budżetową Gminy, pozwalającą na dokonanie analizy, czy wykonanie decyzji w istocie może spowodować wyrządzenie znacznej szkody i trudne do odwrócenia skutki. WSA zauważył również, że zaskarżona decyzja zawiera w części rozstrzygnięcie o rozłożeniu należności na raty, zaś sama skarżąca na wcześniejszym etapie postępowania administracyjnego wnosiła o udzielenie ulgi w postaci rozłożenia na raty zapłaty zaległości z tytułu zwrotu części dofinansowania.
W zażaleniu na powyższe postanowienie Gmina [...] wniosła o jego zmianę w całości poprzez wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie prawa procesowego a to art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, skutkujące brakiem uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na zażalenie Zarząd Województwa [...] wniósł o jego oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, a postanowienie Sądu I instancji mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Zauważyć należy, że art. 61 § 3 p.p.s.a. przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności na wniosek strony, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że Sąd I instancji odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Zarządu Województwa [...] bowiem wniosek o zastosowanie ochrony tymczasowej [...] został sformułowany w sposób bardzo ogólnikowy i w istocie sprowadzał się do powtórzenia treści przepisu ustanawiającego przesłanki wstrzymania wykonania aktu przez sąd administracyjny. Wobec tego Sąd I instancji ocenił czy zachodzą przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. do wstrzymania zaskarżonego aktu.
Na wstępie należy wyjaśnić, że Zarząd Województwa [...] decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] (co do której złożono wniosek o wstrzymanie wykonania) po ponownym rozpatrzeniu sprawy dotyczącej umorzenia odsetek i rozłożenia na raty należności z tytułu zwrotu części dofinansowania ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007 – 2013:
- - uchylił w całości własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...]
- - umorzył postępowanie dotyczące rozłożenia na raty oraz umorzenia odsetek w części zwrotu dofinansowania w kwocie 360.452,00 zł ze środków dotacji rozwojowej wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych wynikających z decyzji z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] utrzymanej w mocy decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [..];
- - odmówił umorzenia odsetek w wysokości 283.803,00 zł naliczonych od należności określonej w decyzji z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...];
- - rozłożył należność wynikającą z ww. decyzji w wysokości 600.353,54 zł wraz z odsetkami w wysokości 283.803,00 zł naliczonymi do dnia złożenia wniosku o udzielenie ulgi, tj. do dnia 10 kwietnia 2014 r. na 16 rat, zgodnie z harmonogramem spłaty zawartym w tejże decyzji.
Wobec tego przedmiotem decyzji wobec której złożono wniosek o wstrzymanie wykonania jest umorzenie postępowania, odmowa umorzenia odsetek, a także rozłożenie należności wraz z odsetkami na raty.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że ochroną tymczasową mogą być objęte wyłącznie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają tego wykonania, a tym samym takie, które wywołują skutki materialnoprawne. Wykonalność dotyczy zatem aktów zobowiązujących, które ustalają dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (T. Woś (w:) T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 295 i n.). Cechy tej nie mają akty odmowne, jak również te z konstytutywnych aktów uprawniających, które nie wymagają żadnych działań ze strony uprawnionych podmiotów dla spowodowania określonego w nim stanu faktycznego lub prawnego (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 186 i n.).
W orzecznictwie przyjmuje się, że decyzje odmawiające np. umorzenia odsetek czy decyzje o umorzeniu postępowania nie nadają się do wykonania, ponieważ nie kwalifikują się do wykonania wszelkie akty administracyjne odmowne. Taka decyzja nie nakłada na jej adresata żadnych obowiązków i nie podlega wykonaniu w drodze egzekucji administracyjnej (zob. postanowienie NSA z dnia 23 kwietnia 2013 r., sygn. akt II FZ 193/13, postanowienie NSA z dnia 3 listopada 2016 r., sygn. akt II GZ 1111/16).
Ponadto NSA zauważa, że decyzja dotycząca rozłożenia na raty zobowiązania jest w istocie formą pozbawienia przymiotu natychmiastowej wykonalności decyzji nakładającej obowiązek zapłaty tego zobowiązania. W takiej sytuacji ryzyko wystąpienia przesłanek określonych w powołanym art. 61 § 3 p.p.s.a. zostaje zniwelowane w stosunku do sytuacji, gdy decyzja nakładająca zobowiązanie pieniężne miałaby być wykonana w całości natychmiast, i rzeczywiście mogłaby powodować w niedługim okresie czasu wystąpienie znacznej szkody lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Rozłożenie spłaty należności pieniężnych w czasie powoduje natomiast ten skutek, że strona ma możliwość takiego dysponowania środkami lub majątkiem, aby uniknąć trudnych do odwrócenia skutków lub poniesienia znacznej szkody, a więc przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Zatem przesłanki mające uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu można rozważać dopiero po stwierdzeniu, że akt ten nadaje się do wykonania (a więc wstrzymanie jest dopuszczalne), co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca.
Wobec powyższego pomimo, iż Sąd I instancji w uzasadnieniu postanowienia ocenił przesłanki wynikające z art. 61 § 3 p.p.s.a. to i tak w efekcie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, co w ocenie NSA należało uznać za prawidłowe.
W tym stanie sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie narusza art. 61 § 3 p.p.s.a. i na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.