Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia 20 grudnia 2010 r., sygn. akt V SA/Wa 1713/10, Przewodniczący Wydziału V Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. wezwał R. J. do uiszczenia w terminie 7 dni opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 złotych za odpis wyroku tego Sądu z dnia 14 grudnia 2010 r. wraz z uzasadnieniem, pod rygorem jej ściągnięcia w trybie art. 234 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
R. J. uiścił powyższą opłatę w dniu [...] lutego 2011 r. i wniósł zażalenie na powyższe zarządzenie. Skarżący podniósł, że wezwanie do uiszczenia opłaty zostało wysłane wraz z wyrokiem i jego uzasadnieniem, co uniemożliwiło stronie podjęcie decyzji o wycofaniu wniosku z powodu zbyt wysokiego kosztu jego realizacji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 234 § 1-2 p.p.s.a., za stwierdzenie prawomocności oraz wydanie odpisów, zaświadczeń, wyciągów i innych dokumentów na podstawie akt, pobiera się opłatę kancelaryjną, z zastrzeżeniem § 3. Opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący zarządzi ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek. Przepisów art. 220 p.p.s.a. nie stosuje się.
Nie pobiera się opłaty kancelaryjnej jedynie za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, podlegający doręczeniu z urzędu (art. 234 § 3 p.p.s.a.). Wyjątek ten nie dotyczy niniejszej sprawy, gdyż wyrok Sądu I instancji, oddalający skargę strony, należy do kategorii orzeczeń wymienionych przez art. 141 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym ostatnim przepisem (zdanie pierwsze), w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku.
W świetle powyższych przepisów strona zgłaszając żądanie doręczenia odpisu orzeczenia z uzasadnieniem powinna uiścić opłatę kancelaryjną przy zgłoszeniu wniosku w tym przedmiocie. W razie nieuiszczenia należnej opłaty Przewodniczący zarządza jej ściągnięcie od strony, która złożyła wniosek, bez uprzedniego wzywania do jej wniesienia (art. 220 § 1 p.p.s.a. nie stosuje się).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skoro art. 234 § 2 p.p.s.a. nie uprawnia Przewodniczącego do wzywania strony do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem, to zarządzenie z dnia 20 grudnia 2010 r. wydane zostało bez podstawy prawnej. Ponadto, zgodnie z art. 6 p.p.s.a. sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać je o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Pouczenie strony o należnej opłacie kancelaryjnej i o możliwości jej przymusowego ściągnięcia ma na celu ochronę interesów strony i jest w pełni dopuszczalne. Informacja nie może jednak przybrać formy zarządzenia w przedmiocie kosztów sądowych, bowiem, mimo że opłata kancelaryjna jest elementem kosztów sądowych (art. 211-212 p.p.s.a.), brak jest podstaw prawnych do dokonania wezwania do jej uiszczenia. Z tych też względów zażalenie należało uznać za zasadne.
Na marginesie dodać należy, że z akt sprawy wynika, że w zawiadomieniu o rozprawie R. J. został pouczony, iż uzasadnienie wyroku oddalającego skargę jest doręczane na wniosek złożony w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku. Ponadto, pouczenie co do wysokości i terminu uiszczenia opłaty kancelaryjnej znalazło się w protokole rozprawy z dnia 14 grudnia 2010 r.
Konkludując stwierdzić należy, biorąc powyższe pod uwagę, że odpis wyroku, doręczony R. J. w dniu [...] lutego 2011 r., podlegał opłacie kancelaryjnej w wysokości 100 złotych, którą skarżący prawidłowo uiścił w dniu [...] lutego 2011 r., pomimo że zaskarżone zarządzenie z dnia 20 grudnia 2010 r. wydane zostało bez podstawy prawnej i podlegało uchyleniu.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 i art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.