Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 24 maja 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił skargę J. U. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2011 r. w przedmiocie ustalenia nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania z uwagi na przekroczenie terminu do jej wniesienia.
Następnie postanowieniem z dnia 14 maja 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że podniesione we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie uprawdopodabniają, iż do uchybienia terminu doszło na skutek zdarzeń, za które strona nie ponosi odpowiedzialności, w szczególności w sytuacji gdy decyzja, będąca przedmiotem zaskarżenia, zawiera prawidłowe pouczenie dotyczące możliwości wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w tym odnoszące się do trybu i terminu wnoszenia środka zaskarżenia.
Na powyższe postanowienie J. U. wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie art. 86 § 1 oraz art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270, dalej: p.p.s.a.), "polegające na przyjęciu, że przywrócenie terminu jest uzasadnione tylko wówczas, gdy z akt sprawy wynika brak winy wnioskodawcy w uchybieniu terminu, a nie już wówczas, gdy w świetle okoliczności wskazanych przez wnoszącego o przywrócenie terminu – które to okoliczności nie muszą wynikać z akt sprawy – brak winy wnioskodawcy w uchybieniu terminu został jedynie uprawdopodobniony". W konsekwencji wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości przez przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek określonych w art. 86 i art. 87 p.p.s.a., tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a.), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2 p.p.s.a.), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1 p.p.s.a.) i dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4 p.p.s.a.).
Wniosek o przywrócenie terminu powinien powoływać okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Brak winy w uchybieniu terminu podlega ocenie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu, których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu.
W doktrynie i orzecznictwie panuje zgodność, że kryterium "uprawdopodobnienia braku winy" polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności. Obiektywnym miernikiem należytej staranności jest taka staranność, jakiej można oczekiwać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Pojęcie braku winy postrzegane jest jako obejmujące istnienie przeszkody nie do pokonania czyli siły wyższej (szerzej na te tematy: A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II, str. 368 - 370).
We wniosku o przywrócenie terminu, jak i w zażaleniu strona jako przesłankę mającą uzasadniać wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wskazuje odmowę przyjęcia skargi przez pracownika Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, który odmówił żonie skarżącego przyjęcia skargi, informując, iż z uwagi na fakt, że nie doszło jeszcze do Oddziału ARiMR zwrotne potwierdzenie odbioru mające stanowić dowód na to, że decyzja została skarżącemu skutecznie doręczona, niemożliwe jest przyjęcie skargi. Powyższe okoliczności nie zostały jednak przez skarżącego uprawdopodobnione, a z akt sprawy nie wynika czy i jakich informacji udzielił żonie skarżącego pracownik organu.
W każdym razie w zaskarżonej decyzji organu zawarte było prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie do wniesienia skargi, zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. a skarżący do tego pouczenia się nie zastosował.
Zgodnie z pouczeniem skarżącemu przysługiwała skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., którą można było wnieść za pośrednictwem Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji. Nawet gdyby pracownik ARiMR odmówił przyjęcia skargi skarżący winien nadać skargę za pośrednictwem Poczty i tym samym skarga zostałaby wniesiona w terminie.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270) oddalił zażalenie.