Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 30 kwietnia 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 811/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił zażalenie H. D. i uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjne w Warszawie z 6 kwietnia 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 811/21 odrzucającego skargę oraz przywrócił termin do jej wniesienia.
W uzasadnieniu wskazał, że postanowieniem z 6 kwietnia 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 811/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę H. D., wobec wniesienia jej z uchybieniem terminu.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca podniosła, że w skardze z [...] stycznia 2021 r. zamieściła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, który winien zostać rozpoznany.
Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi uzasadniony został poddaniem się przez skarżącą od 29 grudnia 2020 r. do 8 stycznia 2021 r. dobrowolnej kwarantannie po kontakcie z osobą, u której potwierdzono obecność wirusa COVID-19. Mając na względzie poczucie obywatelskiej odpowiedzialności, skarżąca 8 stycznia 2021 r., po ustąpieniu u niej objawów wirusa, wykonała test przesiewowy. Skarżąca dodała również, że podobne objawy wykazywał zamieszkujący z nią małżonek, a dorosłe dzieci zamieszkują w innym mieście, zatem nie było osoby, którą skarżąca mogłaby się posłużyć w celu dochowania terminu. Do wniosku załączono test wykonany przez skarżącą 8 stycznia 2021 r.
Sąd I instancji uznał, że postanowienie z 6 kwietnia 2021 r. winno zostać uchylone, gdyż skarga została odrzucona przedwcześnie, przed rozpoznaniem wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Odnosząc się zaś do wniosku o przywrócenie terminu WSA stwierdził, że spełnia on wymogi formalne oraz uznał, ze skarżąca uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez jej winy, bowiem wskazane we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności poddania się dobrowolnej kwarantannie w związku z kontaktem z osobą zakażoną wirusem SARS-CoV-2 od 29 grudnia 2020 r. do 8 stycznia 2021 r., a także wystąpienia objawów wirusa u skarżącej i jej małżonka nie zostały skutecznie zdeprecjonowane argumentami organu, iż nie zostało to potwierdzone stosownymi dokumentami urzędowymi. WSA miał też na uwadze, że po pierwsze, sytuacja opisana przez skarżącą miała miejsce w okresie świąteczno-noworocznym, co wiąże się z pewnym utrudnieniem w dostępie do opieki medycznej.
Jest to również okres urlopowy, co niewątpliwie umożliwia podjęcie decyzji o samoizolacji bez konieczności korzystanie z opieki medycznej przy braku nasilenia objawów chorobowych. Wskazał też na panującą w ówczesnym okresie sytuację pandemiczną w kraju i komunikaty rządowe związane z tym stanem, skalą zakażeń wirusem SARS-CoV-2 i sytuacją panującą w szeroko pojętej służbie zdrowia, co jest wiedzą notoryjną, którą Sąd uwzględnił z urzędu. Po drugie, skarżąca w dniu 8 stycznia 2021 r., a więc jeden dzień po upływie terminu do wniesienia skargi, poddała się testowi przesiewowemu, co zostało udokumentowane, a po uzyskaniu wyniku negatywnego, zachowała siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu oraz złożyła w tym terminie opłaconą skargę.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł organ, zaskarżając je w całości, zarzucając mu naruszenie art. 87 § 2 z dnia 30 sierpnia 2000 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) poprzez błędne przyjęcie, że skarżąca uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o jego zmianę.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd przywróci termin jeśli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym w terminie bez swojej winy. W art. 87 § 2 p.p.s.a. określono natomiast, że w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Treść powołanych przepisów wyraźnie wskazuje, że w sytuacji uchybienia terminu przez stronę w toku postępowania przed sądem i ubiegania się o jego przywrócenie, strona jest zobowiązana, w piśmie zawierającym wniosek, do uprawdopodobnienia okoliczności, które wskazywać będą na niezawinione uchybienie terminu.
Z kolei przepis art. 87 § 2 p.p.s.a. nakłada na stronę jedynie obowiązek uprawdopodobnienia, a nie udowodnienia okoliczności uzasadniających wniosek o przywrócenie terminu. Natomiast, co wymaga podkreślenia, to do sądu należy ocena, czy uprawdopodobnienie braku winy nastąpiło, czy też nie.
W tej sprawie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, a Sąd I instancji zasadnie wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia uwzględnił, biorąc pod uwagę zarówno okoliczności czasowe związane z dobrowolną kwarantanną i znaną w tym okresie sytuacją pandemiczną w kraju i w szeroko pojętej służbie zdrowia, a także fakt, że skarżąca, dzień po terminie upływie terminu do wniesienia skargi, poddała się testowi przesiewowemu, co zostało udokumentowane, a po uzyskaniu wyniku negatywnego, zachowała siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu oraz złożyła w tym terminie opłaconą skargę.
Dodać należy, że w chwili składania skargi i wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia działała samodzielnie, bez profesjonalnego pełnomocnika. Odnosząc się zaś do argumentu organu, że skarżąca mogła z zachowaniem terminu wnieść skargę za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, należy zwrócić uwagę, że skorzystanie z takiej formy wniesienia skargi jest uprawnieniem strony, a nie przymusem uregulowanym ustawą. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, a po to jest instytucja przywrócenia terminu – z której strona skorzystała – żeby wykazać, że uchybienie terminu nastąpiło na skutek przeszkody, której strona nie była w stanie usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.