Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 5 listopada 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 1899/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę N. S.A. w W., stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 2018, poz. 1302 ze zm.), dalej p.p.s.a.
Powodem odrzucenia skargi było nieuzupełnienie w ustawowym terminie jej braków formalnych, t.j. nienadesłanie odpisu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, z którego wynikałoby umocowanie osoby podpisującej skargę do reprezentowania strony na dzień udzielenia pełnomocnictwa tj.:18 stycznia 2018 r. Termin na wykonanie wezwania upłynął bezskutecznie w dniu 10 października 2019 r.
Powyższe postanowienie Spółka zaskarżyła zażaleniem i wniosła o jego uchylenie w całości.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła:
naruszenie przepisów postępowania: art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 141 § 3 p.p.s.a., tj. ich błędną wykładnię, a w rezultacie niewłaściwe zastosowanie, poprzez wadliwe przyjęcie, że brak uzupełnienia braku formalnego w postaci doręczenia odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego stanowi:
(a) istotny brak formalny oraz brak formalny w sytuacji, w której Wojewódzki Sąd Administracyjny miał świadomość prawidłowego umocowania pełnomocnika przez Spółkę N. S.A.;
(b) stanowi nadmierny formalizm w przypadku, w którym Wojewódzki Sąd Administracyjny mógł wywieść umocowanie na podstawie podjęcia czynności faktycznych poprzez sprawdzenie systemu o którym mowa w art. 4 ust. 4aa ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym lub innego postępowania toczącego się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym.
W motywach środka odwoławczego wywiedziono, że w sprawach o sygn. akt VI SA/Wa 1902/19, VI SA/Wa 1903/19 oraz VI SA/Wa 1899/19 pełnomocnik Spółki uzupełnił braki formalne skargi w postaci odpisu z KRS. Natomiast po otrzymaniu kolejnego wezwania z dnia 3 października 2019 r., dotyczącego tożsamych braków skargi, Spółka odstąpiła od uzupełnienia tego braku, z uwagi na fakt, iż brak ten został uzupełniony w przywołanych postępowaniach i na dzień 5 listopada 2019 r. WSA w Warszawie posiadał pełna wiedzę o umocowaniu pełnomocnika.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Niewykonanie wezwania i nieprzedstawienie w terminie przez Spółkę kompletnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego powodowało, że skarga nie mogła być merytorycznie rozpoznana, lecz podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zarzut zbytniego formalizmu jest nieuprawniony w sytuacji gdy Sąd Wojewódzki wzywając skarżącą spółkę do usunięcia braku formalnego skargi stworzył możliwość złożenia kompletnego odpisu Krajowego Rejestru Sądowego. W orzecznictwie i piśmiennictwie utrwalone jest stanowisko, że brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji strony stanowi brak formalny, którego usunięcie w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. w odniesieniu do spółek kapitałowych polega na przedstawieniu aktualnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że nie jest trafny pogląd strony, że organ skarżącej spółki (osoba podpisująca skargę w niniejszej sprawie) wykazał swoje umocowanie do działania w imieniu tejże – w rozumieniu art. 29 p.p.s.a. – poprzez złożenie odpisu KRS w innej sprawie i poinformowanie o tym Sądu w zażaleniu dotyczącym niniejszej sprawy.
Zgodnie z przywołanym przepisem, przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu.
Brak takiego dokumentu stanowi brak formalny, którego usunięcie w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. w odniesieniu do spółek kapitałowych polega na przedstawieniu odpowiedniego odpisu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Niewykonanie w terminie nałożonego przez sąd obowiązku przedstawienia dokumentu powoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2005 r., sygn. akt GSK 1337/04, ONSAiWSA 2005, nr 5, poz. 91).
Na gruncie art. 37 § 1 w zw. z art. 46 § 3 p.p.s.a. – obligujących pełnomocnika do złożenia pełnomocnictwa do "akt sprawy" – wyrażono pogląd, że złożenie pełnomocnictwa, uprawniającego do reprezentowania strony, do innej sprawy sądowej tejże strony, nie czyni zadość wymaganiom przewidzianym w tych przepisach. Strona zobowiązana jest uzupełnić braki formalne pisma i złożyć pełnomocnictwo (względnie jego odpis) w każdej indywidualnej sprawie (por. wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2005 r., sygn. akt I GSK 89/05 – dostępny we wspomnianej bazie orzeczeń).
Pogląd ten podziela skład orzekający w sprawie niniejszej, zauważając że analogicznie należy traktować obowiązek wynikający z cytowanego wyżej art. 29 p.p.s.a. Nie wypełnia więc dyspozycji w/w przepisu złożenie odpisu KRS, wykazującego umocowanie organu do działania w imieniu spółki, w innej sprawie tego podmiotu, zaś w pozostałych sprawach jedynie poinformowanie Sądu, że takowy odpis znajduje się w jego posiadaniu. W unormowaniu tym jest bowiem mowa o wykazaniu umocowania "w postępowaniu", przez co należy rozumieć postępowanie dotyczące konkretnej skargi (nią zainicjowane), a więc konieczne jest wykazanie tegoż umocowania w każdym indywidualnym postepowaniu (poprzez złożenie stosownego dokumentu).
Końcowo Sąd zauważa, że rozumienie ostatnio wymienionego przepisu forsowane przez spółkę prowadziłoby do sytuacji patologicznych – takich jak ignorowanie przez stronę poleceń Sądu odnośnie do uzupełniania braków formalnych skargi – niwecząc tym samym skuteczność przepisów statuujących jej obowiązki w procesie (art. 29, art. 49 § 1 p.p.s.a.), co zresztą potwierdzają okoliczności sprawy niniejszej. Należy bowiem podkreślić, że pismo Sądu dotyczące uzupełnienia braków formalnych skargi (poprzez nadesłanie odpisu KRS), spółka pozostawiła bez odpowiedzi.
Odnosząc się do argumentacji zawartej w pkt (b) petitum zażalenia wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w całości podziela i uznaje za własne stanowisko wyrażone w postanowieniu I FZ 155/19, w którym NSA odniósł się do kwestii samodzielnego zweryfikowania przez sąd KRS-u spółki, stwierdzając, że "w świetle art. 28 § 1 w zw. z art. 29 P.p.s.a., osoby uprawnione do działania w imieniu osób prawnych powinny wykazać to prawo stosownym dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Dokumentem tym w przypadku spółki prawa handlowego jest co do zasady odpis z rejestru przedsiębiorców KRS, czyli dokument, o przedstawienie którego została wezwana skarżąca. Zaniechanie w tym zakresie stanowi brak formalny skargi, podlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 P.p.s.a., a w sytuacji, gdy strona nie uczyni zadość wezwaniu w ww. zakresie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Powyższego stanowiska nie zmienia okoliczność, że zgodnie z art. 4 ust. 4aa ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2018 r. poz. 986 ze zm.) pobrane samodzielnie wydruki komputerowe aktualnych i pełnych informacji o podmiotach wpisanych do Rejestru mają moc zrównaną z mocą dokumentów wydawanych przez Centralną Informację, tj. odpisów odpisy, wyciągów i zaświadczeń oraz udzielanych informacji z Rejestru.
Należy bowiem wskazać, że obowiązek wykazania umocowania spoczywa na stronie skarżącej, a rolą Sądu nie jest wyręczanie strony w zakresie wykazania istnienia umocowania do jej reprezentacji przed sądem administracyjnym (por. postanowienia NSA: z 9 maja 2018 r., II GZ 156/18; z 23 października 2015 r., II OSK 2456/15, podobnie NSA w postanowieniu z dnia 17 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FSK 654/14 (CBOSA, NSA w postanowieniu z 25 listopada 2019 r. sygn.. akt I FZ 221/19).
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. zażalenie oddalił.